Czy komornik może zająć całą pensję? Wszystko, co musisz wiedzieć o egzekucji wynagrodzenia
Postępowanie egzekucyjne może być stresującym doświadczeniem dla dłużnika, szczególnie gdy zajęta zostaje spora część wynagrodzenia. Warto wówczas znać swoje prawa i obowiązki, warto też odpowiednio reagować. Dobrym pomysłem nie jest natomiast ignorowanie pism od komornika lub unikanie z nim kontaktów. A ukrywanie majątku może skończyć się dodatkowymi konsekwencjami prawnymi.
Kwestię egzekucji sądowej z wynagrodzenia regulują m.in. art. 880 i 881 kodeksu postępowania cywilnego. W przypadku zatrudnienia na umowę o pracę obowiązują limity zajęć określone w Kodeksie pracy - dłużnikowi pozostawia się przynajmniej kwotę minimalnego wynagrodzenia. Zgodnie z przepisami, potrącenia mogą sięgać maksymalnie połowy wynagrodzenia netto, a w przypadku długów alimentacyjnych - do trzech piątych. Jednocześnie dłużnikowi musi pozostać do dyspozycji kwota 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę.
W przypadku zwykłych długów, komornik może zająć maksymalnie 50% wynagrodzenia netto. Z kolei w przypadku świadczeń alimentacyjnych, komornik może zająć 60% wynagrodzenia, przy czym bez znaczenia pozostaje fakt, jaka jest jego wysokość.
Zajęcie wynagrodzenia za pracę stanowi najczęstszy stosowany zabieg przez komorników w trakcie postępowania egzekucyjnego. Aby prawidłowo dokonać zajęcia, komornik ma obowiązek poinformowania dłużnika o tym, że nie wolno mu pobierać wynagrodzenia (do wskazanej wysokości) za pracę aż do całkowitego pokrycia długu. Wyjątek w tym zakresie stanowi kwota wolna od zajęcia, przysługująca pracownikom na mocy przepisów prawa pracy, to znaczy, że w sytuacji gdy pracownik został zatrudniony na umowę o pracę, komornik nie może zająć wynagrodzenia, które jest niższe niż minimalne wynagrodzenie obowiązujące w danym roku.
Minimalne wynagrodzenie netto (3 606 zł w 2026 r.) jest w całości wolne od potrąceń komorniczych przy pełnym etacie. Gdyż kwota minimalnego wynagrodzenia egzekucji komorniczej nie podlega. Komornik sądowy, prowadzący postępowanie za alimenty, dokona potrącenia 60% wynagrodzenia bez zachowania kwoty wolnej. Zajęcie komornicze za alimenty to 60%, czyli 3/5 wynagrodzenia. Praca w przypadku dłużników alimentacyjnych to praca na spłatę długu alimentacyjnego. Dlatego też wielu, z powodu alimentów, porzuca legalną pracę i ucieka w szarą strefę, gdzie nie ma zajęć komorniczych.
W przypadku zatrudnienia na umowę o pracę na pełen etat komornik ma prawo zająć maksymalnie 50% wynagrodzenia pracownika. Przy czym zajęciu podlega nie tylko samo wynagrodzenia za pracę (czyli tzw. podstawa), ale także przysługujące pracownikowi premie i dodatki, odprawy pieniężne, wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy i nagród jubileuszowych.
Czy komornik może zająć całą pensję z umowy zlecenie?
W przypadku zatrudnienia na umowę zlecania lub umowę o dzieło (czyli tzw. umowy cywilnoprawne) komornik ma prawo zająć całe wynagrodzenia dłużnika. Wyjątkiem w tym przypadku jest trudna sytuacja majątkowa dłużnika, w której wynagrodzenie stanowi jedyne źródło utrzymania. Wtedy komornik może zająć jedynie 50% wynagrodzenia z tytułu umowy. Zgodnie z art. 833 Kodeksu postępowania cywilnego, kwotę wolną od potrąceń z wynagrodzenia stosuje się odpowiednio do wszystkich powtarzających się świadczeń, których celem jest zapewnienie utrzymania albo stanowiących jedyne źródło dochodu dłużnika, będącego osobą fizyczną. Oznacza to, że jeśli osoba zadłużona wykaże, że otrzymywane w ramach umowy zlecenie wynagrodzenie powtarza się i stanowi jedyne źródło dochodu, może zdarzyć się tak, że komornik nie zajmie całej kwoty z tego zarobku.
Ograniczenia zajęcia wynagrodzenia o pracę:
- Świadczenia alimentacyjne - komornik może zająć 60% wynagrodzenia.
Komornik nie może zająć następujących świadczeń:
- świadczeń rodzinnych, pielęgnacyjnych, porodowych, świadczeń dla sierot, świadczeń uzyskanych z pomocy społecznej;
- praw niezbywalnych, za wyjątkiem tych, których zbycie zostało wyłączone w drodze umowy;
- świadczeń przyznanych przez Skarb Państwa na stypendia, wsparcia lub inne cele;
- świadczeń w naturze przeznaczonych na sfinansowanie wyjazdów służbowych oraz innych wydatków związanych nimi związanych;
- świadczeń wypłaconych z ubezpieczeń osobowych a także odszkodowań wypłacanych z ubezpieczeń majątkowych w wysokości ¾ (nie dotyczy to egzekucji mającej na celu zaspokojenie alimentów).
Kwota wolna od zajęcia z rachunku bankowego
Zajęcie rachunku bankowego oznacza, że środki na koncie dłużnika zostają zablokowane do wysokości zadłużenia. Bank realizuje zajęcie na podstawie art. 889 kodeksu postępowania cywilnego. Należy pamiętać, że na rachunku musi pozostać kwota wolna od zajęcia, wynosząca 75% minimalnego wynagrodzenia miesięcznie. W 2026 roku kwota wolna od zajęcia w banku to 75% minimalnego wynagrodzenia brutto, czyli 3 604,50 zł.
Środki z programu 800+ oraz świadczeń rodzinnych są wyłączone spod egzekucji - w przypadku ich zajęcia należy poinformować bank i komornika. Jeśli na rachunku znajdują się wspólne środki (np. małżeńskie), komornik może zająć tylko część należącą do dłużnika, o ile jest to możliwe do ustalenia.
Petycja w sprawie zmniejszenia kwoty wolnej od potrąceń
W dniu 20 lipca 2025 r. do Sejmu została złożona petycja obywatelska, której przedmiotem jest postulat zmiany art. 871 par. 1 pkt 1 kodeksu pracy w taki sposób, aby potrącanie sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne było dopuszczalne w takich granicach, aby wolna od potrąceń pozostała kwota stanowiąca równowartość 80% (a nie jak obecnie - 100%) minimalnego wynagrodzenia za pracę. Autorka petycji uzasadnia swoje żądanie „dramatycznym stanem egzekucji w naszym kraju”, który, w jej ocenie, spowodowany jest „deprecjonowaniem od wielu lat postępowania egzekucyjnego w Polsce poprzez coraz większe ograniczenia w samej egzekucji, stanowiące pro dłużnicze, a jednocześnie przeciwne interesom Wierzyciela przepisy”.
Swoje żądanie autorka petycji uzasadnia corocznymi podwyżkami kwot minimalnego wynagrodzenia za pracę (a niekiedy nawet dwukrotnych jego aktualizacji w ciągu roku), przy braku jakichkolwiek zmian w zakresie możliwości dokonywania zajęć komorniczych z tego wynagrodzenia. W jej ocenie, minimalne wynagrodzenie za pracę w aktualnie obowiązującej wysokości stanowi kwotę „znacznie powyżej kwoty, która umożliwia tzw. „przeżycie” (...), co powinno implikować możliwość dokonywania zajęć komorniczych”. Obecnie przepisy uniemożliwiające dokonywanie zajęć komorniczych na minimalnym wynagrodzenia za pracę „stanowią wyraz „patologii egzekucyjnej” i prowadzą do omijania prawa przez dłużników”.
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zajęło negatywne stanowisko wobec zmniejszenia kwoty wolnej od potrąceń w ramach postępowania egzekucyjnego do 80% minimalnego wynagrodzenia za pracę, argumentując, że przepis ten ma charakter socjalny i pełni funkcję ochronną, zabezpieczając materialne interesy pracowników.
Na chwilę obecną petycja została skierowana do rozpatrzenia przez sejmową Komisję do Spraw Petycji. Na chwilę obecną nie został jeszcze wyznaczony termin posiedzenia, podczas którego zostanie ona poddana obradom posłów. Jeżeli Komisja przychyliłaby się do zawartego w petycji postulatu - będzie mogła podjąć inicjatywę ustawodawczą, mającą na celu wprowadzenie żądanych zmian.
Prawa dłużnika w postępowaniu egzekucyjnym
Dłużnik w postępowaniu egzekucyjnym ma określone prawa. Może uzyskać informacje o wysokości zadłużenia i kosztach egzekucyjnych oraz złożyć skargę na czynności komornika do sądu (art. 767 kodeksu postępowania cywilnego). Skargę wnosi się w terminie tygodniowym od dnia dokonania czynności, gdy strona lub osoba, której prawo zostało przez czynność komornika naruszone bądź zagrożone, była przy czynności obecna lub była o jej terminie zawiadomiona; w innych przypadkach - od dnia zawiadomienia o dokonaniu czynności strony lub osoby, której prawo zostało przez czynność komornika naruszone bądź zagrożone, a w braku zawiadomienia - od dnia powzięcia wiadomości przez skarżącego o dokonanej czynności. Skargę na zaniechanie przez komornika dokonania czynności wnosi się w terminie tygodniowym od dnia, w którym skarżący dowiedział się, że czynność miała być dokonana.
Jednocześnie dłużnik powinien współpracować z komornikiem - ignorowanie pism i unikanie kontaktu nie rozwiąże problemu. Jest zobowiązany do informowania organu egzekucyjnego o zmianie miejsca zamieszkania oraz swojej sytuacji majątkowej. Zgodnie z art. 300 par. 1 kodeksu karnego osoba, która ukrywa, niszczy, zbywa lub uszkadza swój majątek w celu uniknięcia spłaty zobowiązań, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
Jak uniknąć egzekucji?
Aby uniknąć egzekucji, należy odpowiednio wcześnie reagować na trudności finansowe. Warto negocjować z wierzycielem, składać wnioski o rozłożenie długu na raty lub korzystać z mediacji. Jeśli egzekucja już trwa, warto rozmawiać z komornikiem, informować o swojej sytuacji majątkowej, zawodowej i rodzinnej, odbierać korespondencję i nie unikać kontaktu. Na pewno postępowanie egzekucyjne nie oznacza, że sytuacja jest bez wyjścia.
Zaspokajanie potrzeb pracowników w firmie budowlanej: jak skutecznie zarządzać zasobami ludzkimi
tags: #czy #komornik #moze #zajac #cala #wyplate