Czy komornik może zająć lodówkę i pralkę? Ograniczenia egzekucji komorniczej
Postępowanie egzekucyjne prowadzone przez komornika ma na celu odzyskanie należności dla wierzyciela. Jednak prawo chroni dłużników przed całkowitą utratą środków do życia, dlatego nie wszystkie rzeczy mogą zostać zajęte. W tym artykule wyjaśniamy, jakie składniki majątku są wyłączone spod egzekucji oraz jakie prawa przysługują dłużnikom w trakcie postępowania egzekucyjnego.
Zadłużenie nie bierze się znikąd - warto o tym pamiętać, zaciągając swoje zobowiązania w bankach oraz innych instytucjach. W sytuacji, gdy pojawiają się problemy ze spłatą zadłużenia, wyegzekwowaniem wierzytelności może zająć się kancelaria komornicza, działając na podstawie tytułu egzekucyjnego z klauzulą wykonalności. Majątek dłużnika może przybierać różnorakie formy, począwszy od środków zgromadzonych na rachunku bankowym, poprzez samochody i nieruchomości, aż po drogi sprzęt, maszyny, a nawet dzieła sztuki.
Egzekucja komornicza często powoduje wiele stresu u dłużnika. Klienci poradnictwa obywatelskiego zgłaszają się z obawami dotyczącymi egzekucji. Pytają czy komornik może zgodnie z prawem zabrać im wszystko, co posiadają w mieszkaniu. Doradca wyjaśnił pani Janinie, że nie ma powodów do niepokoju, ponieważ komornik nie może zająć na poczet egzekucji przedmiotów niezbędnych w codziennym użytku takich jak: pralka, lodówka, ubrania, pościel czy bielizna. Także zapas żywności, przedmioty niezbędne do wykonywania pracy zarobkowej, papiery osobiste, przedmioty niezbędne do nauki, lekarstwa - tych rzeczy komornik nie może zabrać.
Egzekucja komornicza nie jest przyjemna dla żadnej ze stron. Dłużnik musi pożegnać się z częścią swojego majątku, komornik niejednokrotnie bywa postrzegany jako nieludzki. Obraz drastycznych scen z udziałem komornika to jednak w większości filmowa fikcja. W praktyce obowiązują pewne ograniczenia - nie wszystkie pieniądze i przedmioty mogą zostać zabrane czy zlicytowane. Komornik nie może zabrać świadczeń oraz przedmiotów, które z mocy prawa wyjęte są spod egzekucji. Świadomy swoich praw dłużnik powinien wiedzieć jakim ograniczeniom podlega komornik.
Na czym polega egzekucja komornicza?
Egzekucja komornicza to postępowanie, które jest wynikiem niewywiązania się z obowiązku zapłaty długu. Komornik działa na podstawie tytułu wykonawczego wydanego przez sąd. W ramach egzekucji długów ma prawo do zajęcia majątku dłużnika na wniosek wierzyciela i w celu zaspokojenia jego roszczeń. Cały proces odbywa się zgodnie z przepisami prawa, które regulują m.in., jakie elementy majątku mogą być zajęte, a które pozostają pod ochroną.
Aby wszcząć egzekucję długów, wierzyciel musi najpierw uzyskać tytuł wykonawczy, czyli dokument sądowy, który potwierdza istnienie długu. Następnie komornik podejmuje działania mające na celu odzyskanie pieniędzy na rzecz wierzyciela. W pierwszej kolejności zawsze dochodzi do wezwania dłużnika do dobrowolnego spełnienia świadczenia. Dopiero gdy dłużnik nie wywiąże się z tego obowiązku, podejmowane są dalsze działania.
Wierzyciel może wskazać wybrane przez siebie sposób albo sposoby egzekucji. Organ egzekucyjny stosuje sposób egzekucji najmniej uciążliwy dla dłużnika. Oznacza to, że komornik nie musi uwzględniać wniosku wierzyciela dotyczącego preferowanych sposobów egzekucji, ponieważ zawsze powinien działać w sposób możliwie najmniej uciążliwy dla dłużnika.
Co może zająć komornik?
Komornik ma prawo do zajęcia rachunku bankowego dłużnika, jak również do zlicytowania części jego nieruchomości i ruchomości. W pierwszej kolejności komornik najczęściej zajmuje rachunek bankowy - zarówno bieżący, jak i oszczędnościowy. Jeśli ten nie wystarczy na pokrycie długów, dochodzi do licytacji nieruchomości. Mogą to być pojazdy (np. samochód osobowy, ciągnik rolniczy), maszyny i urządzenia (np. AGD i RTV), meble, nieruchomości (np. mieszkanie, działka).
Osoby pracujące muszą liczyć się z tym, że w ramach egzekucji na poczet długu zajęte zostaną ich dochody. Tu kluczowa jest tzw. kwota wolna od potraceń, wynosząca 75% najniższego wynagrodzenia brutto. Komornik może zająć część wynagrodzenia, ale jedynie powyżej określonej kwoty, która zapewnia dłużnikowi minimalne środki do życia. Tzw. kwota wolna od zajęcia komorniczego wynosi 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę. Jeżeli dłużnik zarabia na podstawie umowy cywilnoprawnej, musi udowodnić przed komornikiem, że jest to jego jedyne i stałe źródło dochodu. Jeśli natomiast chce spłacić zadłużenie z kwoty wolnej, może złożyć w banku stosowną dyspozycję.
Komornik może zająć także konto dłużnika i zgromadzone na nim pieniądze, ale - podobnie jak w przypadku wynagrodzenia - istnieje limit środków, których nie może naruszyć. Limit jest taki sam jak w przypadku wynagrodzenia za pracę.
Ponadto komornik może zająć inne prawa majątkowe należące do dłużnika.
Co może zająć komornik z mieszkania?
Zastanawiasz się, co może zabrać komornik z mieszkania? Komornik ma prawo do zajęcia ruchomości i nieruchomości. Nie może natomiast zająć rzeczy niezbędnych do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. W mieszkaniu powinny więc pozostać takie urządzenia jak lodówka, kuchenka, pralka czy łóżko, ale również ubrania lub kosmetyki. Rzeczy służących do pracy zarobkowej, np. komputera lub innego sprzętu, również nie może zabrać.
Gdyby jednak pani Janina posiadała na przykład nowoczesny telewizor, wartościowe meble lub obrazy albo też inne dzieła sztuki, drogocenne futra, wartościową porcelanę lub zastawę stołową, wtedy te przedmioty mogłyby zostać zajęte na poczet długów przez komornika.
Czego nie może zająć komornik?
Pomimo szerokich uprawnień komornika nie wszystkie składniki majątku dłużnika mogą zostać zajęte. Prawo chroni podstawowe dobra oraz środki niezbędne do zaspokojenia potrzeb życiowych zarówno samego dłużnika, jak i jego rodziny. Jakie są najważniejsze elementy, które są wyłączone spod egzekucji?
Minimum egzystencji i świadczenia socjalne
Komornik nie może zająć środków, które są konieczne do zapewnienia dłużnikowi i jego rodzinie podstawowych potrzeb życiowych. Dlatego też ustalono wspomniane wyżej limity dotyczące wynagrodzenia za pracę oraz środków na koncie bankowym. Istnieje też kwota wolna od potrąceń dla świadczeń emerytalnych (75% minimalnej emerytury, co w 2024 r. daje ok. 1335,72 zł).
Zgodnie z prawem w postępowaniu egzekucyjnym komornik nie ma prawa zajmować świadczeń socjalnych, takich jak 800+, świadczenia rodzinne, świadczenia wychowawcze, świadczenia z pomocy społecznej, dodatki rodzinne, pielęgnacyjne i wiele innych. Są one przeznaczone na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych i podlegają pełnej ochronie, a ich kompletną listę zawiera Kodeks postępowania cywilnego.
Świadczenia takie jak 500+ czy zasiłek pielęgnacyjny nie mogą być zajęte przez komornika. Zajęciu na poczet długów nie podlegają również świadczenia społeczne oraz opiekuńcze. Wyjątek stanowią dłużnicy alimentacyjni, dla których obowiązują surowsze przepisy.
Przedmioty niezbędne do codziennego funkcjonowania
Komornik nie może zająć przedmiotów, które są niezbędne dłużnikowi do życia, takich jak ubrania, bielizna, obuwie, czy przedmioty codziennego użytku (np. lodówka, pralka). W przypadku osób prowadzących działalność gospodarczą prawo chroni także narzędzia niezbędne do wykonywania zawodu. Istnieją też konkretne ograniczenia w zajmowaniu składników gospodarstwa rolnego.
Przepisy prawa mówią jasno o tym, że lodówka, pralka, odkurzacz, piekarnik, łóżko itd. są wyłączone spod egzekucji komorniczej. Od powyższej zasady istnieją tylko dwa odstępstwa. Pierwsze to sytuacja, w której dłużnik posiada kilka lodówek lub pralek i ich liczba przekracza potrzeby domowników. Komornik może w takim przypadku zająć urządzenia w ilości przekraczającej niezbędne minimum. Zajęcie pralki lub lodówki jest możliwe również w sytuacji, gdy wartość sprzętów znacząco przekracza standardową wartość nowych urządzeń tego rodzaju.
Zmiany w przepisach, które uściśliły je i zapewniły tym samym lepszą ochronę dla dłużników zostały wprowadzone od 1 stycznia 2019 roku. To właśnie wtedy do pojęcia przedmioty urządzenia domowego zawartego w podstawie prawnej dopisano konkretne rodzaje urządzeń, które są wyłączone z egzekucji. Znalazły się tam między innymi lodówka i pralka.
Inne wyłączone spod egzekucji przedmioty i świadczenia
Komornik nie ma prawa zająć produktów spożywczych, które są niezbędne do wyżywienia dłużnika i jego rodziny. Ochrona obejmuje także opał niezbędny do ogrzewania domu na czas jednego miesiąca.
Wszystkie przedmioty służące do wykonywania praktyk religijnych są wyłączone spod egzekucji komorniczej.
Przedmioty niezbędne do nauki i papiery osobiste, a także wszystkie przedmioty codziennego użytku, które mogą być sprzedane tylko znacznie poniżej ich wartości, a dla dłużnika mają znaczną wartość użytkową są chronione.
Do listy rzeczy zwolnionych z egzekucji należy również: sumy i świadczenia w naturze wyasygnowane na pokrycie wydatków lub wyjazdów w sprawach służbowych; 50% kwot diet przysługujących z tytułu podróży służbowych; sumy przyznane przez Skarb Państwa na specjalne cele (np. stypendia, wsparcia); środki pochodzące z programów finansowanych, wypłacone w formie zaliczki, chyba że wierzytelność egzekwowana powstała w związku z realizacją projektu, na który środki te były przeznaczone; prawa niezbywalne, chyba że możność ich zbycia wyłączono umową, a przedmiot świadczenia nadaje się do egzekucji albo wykonanie prawa może być powierzone komu innemu; świadczenia z ubezpieczeń osobowych oraz odszkodowania z ubezpieczeń majątkowych, w granicach określonych w drodze rozporządzenia; świadczenia z pomocy społecznej; jednorazowa lub okresowa pomoc pieniężna przyznawana przez Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych; wierzytelności przypadające dłużnikowi z budżetu państwa lub od Narodowego Funduszu Zdrowia z tytułu udzielania świadczeń opieki zdrowotnej; sumy przyznane orzeczeniem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, jeżeli egzekwowana wierzytelność przysługuje Skarbowi Państwa; świadczenie integracyjne; wierzytelności z tytułu opłat na pokrycie kosztów utrzymania i eksploatacji nieruchomości przysługujące spółdzielni mieszkaniowej wobec członków spółdzielni i osób niebędących członkami spółdzielni, którym przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu albo własność lokalu.
W przypadku dłużników alimentacyjnych niektóre z tych ograniczeń mogą nie obowiązywać.
Najczęstsze błędy popełniane przez komornika. Jak bronić się przed egzekucją? | ANTYWINDYKACJA 7/10
Co jeśli komornik mimo wszystko zajął wyłączone środki?
W sytuacji, gdy komornik mimo wszystko zajął środki lub przedmioty wyłączone spod egzekucji, dłużnik powinien złożyć skargę na czynności komornika w terminie tygodniowym od daty odebrania postanowienia dotyczącego odmowy wyłączenia spod egzekucji środków. Warto skorzystać z pomocy prawnika, który pomoże w prawidłowym sporządzeniu skargi i reprezentowaniu dłużnika.
tags: #czy #komornik #moze #zajac #lodowke #i