Czego komornik nie może zająć? Poznaj swoje prawa.
Wizyta komornika to dla wielu osób stresująca perspektywa, ale czy wiesz, że nie wszystko może zostać zajęte? Polski system prawny jasno określa, które przedmioty i kwoty są chronione przed egzekucją - nawet przy dużych długach. Poznaj swoje prawa i dowiedz się, co naprawdę jest „nietykalne”. Dzięki temu unikniesz niepotrzebnego strachu i zyskasz pewność, że Twój majątek i codzienne życie pozostaną bezpieczne.
Komornik jest funkcjonariuszem publicznym, który działa na podstawie złożonego przez wierzyciela wniosku o wszczęcie egzekucji oraz w granicach wydanego przez sąd tzw. tytułu wykonawczego. Zadaniem komornika jest prowadzenie postępowania tak, żeby skutecznie ściągnąć z majątku dłużnika należności dla wierzyciela. Komornik może dokonywać egzekucji, czyli zajęcia ze wszystkiego, co posiada dłużnik - z nieruchomości, ruchomości czy wynagrodzenia. Jednakże, ustawodawca zadbał o to, aby pewne przedmioty czy prawa zostały zwolnione spod egzekucji komorniczej. Poniżej znajduje się lista tego, czego nie może zabrać komornik. Lista oparta jest na przepisach postępowania cywilnego.
Czego komornik nie wolno zabrać - ochrona podstawowych rzeczy
Wbrew powszechnemu mitowi, komornik nie ma prawa zabrać dosłownie wszystkiego, co znajdzie. W polskim prawie istnieje wykaz przedmiotów, które są wyłączone z egzekucji. To przede wszystkim rzeczy codziennego użytku, niezbędne do zapewnienia minimalnych warunków życia. Do tej listy należą m.in. ubrania (z wyjątkiem luksusowych przedmiotów, takich jak markowa galanteria), łóżka, pościel, lodówka, podstawowe sprzęty AGD, środki higieniczne oraz meble konieczne do codziennego funkcjonowania. Komornik nie ma również prawa zajmować zapasów jedzenia i opału na pewien określony czas, który może się różnić w zależności od pory roku. Ten zestaw rzeczy chronionych powstał, by zapobiec całkowitemu załamaniu się życia dłużnika, niezależnie od jego sytuacji finansowej czy rodzinnej.
Przedmioty urządzenia domowego niezbędne dla dłużnika i jego domowników, w szczególności lodówka, pralka, odkurzacz, piekarnik lub kuchenka mikrofalowa, płyta grzewcza służąca podgrzewaniu i przygotowywaniu posiłków, łóżka, stół i krzesła w liczbie niezbędnej dla dłużnika i jego domowników oraz po jednym źródle oświetlenia na izbę, chyba że są to przedmioty, których wartość znacznie przekracza przeciętną wartość nowych przedmiotów danego rodzaju - nie podlegają egzekucji. Pościel, bielizna i ubranie codzienne, w liczbie niezbędnej dla dłużnika i jego domowników, a także ubranie niezbędne do pełnienia służby lub wykonywania zawodu, również są chronione.
Ochrona narzędzi pracy i dochodów
Prawo jasno zakłada, że dłużnik powinien mieć możliwość kontynuowania zarobkowania. Dlatego nie można zająć narzędzi i sprzętów niezbędnych do wykonywania pracy zawodowej. Do takich przedmiotów należą na przykład elektronarzędzia używane przez fachowców, laptopy wykorzystywane przez freelancerów, aparaty fotograficzne dla fotografów czy samochody służące kierowcom i dostawcom - pod warunkiem, że są one wykorzystywane wyłącznie w celach zawodowych. Ten przepis odnosi się także do osób prowadzących działalność na własny rachunek. W ich przypadku ważne jest posiadanie stosownych dowodów, takich jak faktury, umowy czy wpis w CEIDG. Brak takiej dokumentacji podczas kontroli może niestety prowadzić do zajęcia sprzętu.
Chociaż komornik ma możliwość zajęcia pensji dłużnika, w żadnym wypadku nie może pozbawić dłużnika całych dochodów. W większości przypadków kwota wolna od zajęcia komorniczego wynosi 75% wynagrodzenia minimalnego netto. Zasada ta jednak obowiązuje tylko dla pewnej grupy dochodowej. Jeśli dłużnik jednak zarabia od 4242 do 8484 zł brutto, pobrane zostaną środki przekraczające pensję minimalną. Powyżej 8484 zł będzie to już połowa wynagrodzenia. Zgodnie z polskim prawem komornik nie może zająć całego wynagrodzenia. Istnieją limity, które wyłączają z egzekucji część pensji, aby dłużnik mógł utrzymać siebie i swoją rodzinę. W przypadku wynagrodzenia za pracę egzekucji podlega tylko część zarobków, która przekracza kwotę wolną od zajęcia. Kwota ta jest ustalana na podstawie minimalnego wynagrodzenia krajowego. Ponadto komornik nie może zająć świadczeń socjalnych, takich jak zasiłki chorobowe, alimenty, renta socjalna czy inne świadczenia wychowawcze, które mają na celu zabezpieczenie podstawowych potrzeb życiowych osoby uprawnionej. Uwaga: dotyczy to wszystkich długów, poza długami alimentacyjnymi. W ich przypadku nie obowiązują powyższe limity i komornik ma prawo zająć do 60 proc. wynagrodzenia.
Komornik zabrał całe wynagrodzenie - co to znaczy?
Przedmioty nietykalne niezależnie od długu
Prawo wyraźnie wskazuje, że pewne rzeczy pozostają chronione niezależnie od sytuacji finansowej dłużnika. Należą do nich m.in. przedmioty osobiste, takie jak dowód osobisty, dokumenty urzędowe, odznaczenia, nagrody, przedmioty kultu religijnego oraz pamiątki rodzinne. Komornik nie ma również prawa zająć zwierząt domowych, o ile nie są one wykorzystywane w działalności gospodarczej, jak na przykład hodowla. Zwierzęta takie jak pies, kot czy królik nie stanowią majątku podlegającego egzekucji. Dodatkowo ochroną objęte są przedmioty przekazane przez organizacje charytatywne, takie jak odzież zimowa dla dzieci, sprzęt do nauki (np. laptopy z programów rządowych) czy podstawowe wyposażenie domu. Mimo swojej wartości rynkowej ich przeznaczenie ma pierwszeństwo przed zajęciem.
Zwierzęta domowe są w przepisach traktowane jak istoty żyjące, a nie jak przedmioty służące realizacji egzekucji. Dlatego nie mogą podlegać egzekucji. Komornik nie ma prawa ich zajmować, wyceniać ani wystawiać na licytację. Inaczej wygląda sytuacja w przypadku zwierząt hodowlanych lub takich, które mają rzeczywistą wartość handlową. Stado bydła, konie czy zwierzęta futerkowe mogą być traktowane jak składnik majątku, ale to zupełnie inna kategoria niż domowy pupil.
Ochrona części dochodów przed zajęciem komorniczym
Egzekucja komornicza nie oznacza, że każda kwota wpływająca na konto bankowe może zostać zajęta. Wręcz przeciwnie - przepisy obowiązujące jasno chronią wiele źródeł dochodu przed zajęciem. Dotyczy to między innymi świadczeń z pomocy społecznej, dodatków pielęgnacyjnych, alimentów na dzieci oraz popularnego świadczenia 500+. Takie środki nie są wliczane do majątku dłużnika i komornik nie może ich przejąć. Dodatkowo, przy umowie o pracę obowiązuje tzw. kwota wolna od potrąceń. Komornik musi zostawić tę sumę na podstawowe wydatki, nawet jeśli dług dotyczy kredytów lub faktur.
Nie podlegają egzekucji świadczenia alimentacyjne, świadczenia pieniężne wypłacane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów, świadczenia rodzinne, dodatki rodzinne, pielęgnacyjne, porodowe, dla sierot zupełnych, zasiłki dla opiekunów, świadczenia z pomocy społecznej, świadczenia integracyjne, świadczenie wychowawcze oraz jednorazowe świadczenie. Zgodnie z przytoczonym przepisem, wolne od zajęć komorniczych są następujące świadczenia: alimenty, 500+, dodatki rodzinne, dodatki porodowe, dodatki dla sierot, zasiłki dla opiekunów, świadczenia z pomocy społecznej, świadczenia wychowawcze. Posiadając prawo do wyżej wymienionych świadczeń, nie musimy się obawiać, że zostaną one poddane egzekucji komorniczej.
Mimo przytoczonego wcześniej przepisu z Kodeksu postępowania cywilnego, nie wszystkie świadczenia podlegają ochronie. Istnieje grupa zasiłków, których zajęcie jest jak najbardziej zgodne z prawem. Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych: Art.140.1. c) odpłatnością za pobyt w zakładach pielęgnacyjno-opiekuńczych, do wysokości 50% świadczenia; 3. innych egzekwowanych należności - do wysokości 25% świadczenia. W związku z tym, na ochronę przez egzekucją nie mogą liczyć osoby, które pobierają: zasiłek macierzyński, zasiłek chorobowy, zasiłek pogrzebowy, zasiłek dla bezrobotnych, ale tylko w wypadku egzekucji dotyczącej alimentów.
Co zrobić w sytuacji, w której komornik zajmie środki, których nie powinien? Jak się przed tym uchronić? Najważniejszą sprawą w takiej sytuacji jest przede wszystkim poinformowanie komornika o tym, jakie jest źródło naszych wpływów. Jeśli zawczasu poinformujemy osobę egzekwującą na nas dług, że dane świadczenie jest chronione, to wówczas wie on, że nie może nam ich zabrać. Wynika to z faktu, że zlecenie egzekucji komorniczej realizują banki, a te nie mają możliwości zawsze rozpoznać pochodzenie pieniędzy na naszym koncie. Jeśli jednak już do sytuacji zajęcia dojdzie, to wówczas należy przede wszystkim zgłosić skargę na czynności komornika do sądu rejonowego właściwego dla miejsca prowadzenia danej egzekucji. Warto jednak przede wszystkim znać swoje prawa, bo nawet jako dłużnik, nadal je mamy i warto pamiętać o nich w takich sytuacjach. Prawo - mimo że pozwala na egzekwowanie i dochodzenie środków, to pozwala też osobom zadłużonym zachować środki, które mogą być niezbędne do przeżycia.
tags: #czy #komornik #moze #zajac #serwis #garnki