Czy polski komornik może zająć majątek w Wielkiej Brytanii?

Wiele osób mieszkających i pracujących za granicą, w tym w Wielkiej Brytanii, zastanawia się, czy polski komornik może zająć ich majątek znajdujący się poza granicami kraju. Ta kwestia budzi uzasadnione obawy, zwłaszcza gdy w Polsce pozostają nieuregulowane zobowiązania.

Odpowiedź na pytanie, czy polski komornik może zająć majątek w Wielkiej Brytanii, jest jednoznaczna: nie. Jurysdykcja polskiego komornika sądowego jest ograniczona do terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Oznacza to, że polski komornik nie ma prawa prowadzić egzekucji poza granicami kraju, w tym zajmować zagranicznych kont bankowych, wynagrodzeń czy nieruchomości.

Praktyka pokazuje, że nawet w przypadku posiadania długów w Polsce, zagraniczne konta bankowe pozostają nienaruszone przez polskiego komornika. Przykładowo, Michał wyjechał do Anglii, zostawiając w Polsce nieuregulowany kredyt. Po pewnym czasie dostał pismo od komornika w Polsce, ale jego angielskie konto bankowe pozostało nienaruszone. Podobnie, Anna, prowadząca firmę w Polsce, z powodu problemów finansowych przeniosła się do Wielkiej Brytanii i założyła tam konto. Po kilku miesiącach polski komornik zajął jej środki w Polsce, ale nie mógł sięgnąć po pieniądze na koncie brytyjskim. Tomasz pracował w Anglii i miał długi w Polsce. Gdy polski komornik zaczął egzekucję, konto w jego rodzinnym kraju zostało zablokowane, ale zagraniczne pozostało nietknięte.

Ograniczenia jurysdykcji polskiego komornika

Istotne znaczenie dla tej kwestii ma przepis art. 11104 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, zgodnie z którym do wyłącznej jurysdykcji krajowej należą sprawy egzekucyjne, jeżeli egzekucja ma być wszczęta lub jest prowadzona w Rzeczypospolitej Polskiej. Podobne przepisy obowiązują w wielu innych krajach, co powoduje, że polski komornik nie może prowadzić egzekucji poza granicami kraju. Nie zmieniają tego nawet przepisy rozporządzenia nr 655/2014 z dnia 15 maja 2014 r., które wprowadzają europejski nakaz zabezpieczenia na rachunku bankowym. Na podstawie ww. rozporządzenia nie dojdzie do rozszerzenia terytorialnego zakresu działania polskiego komornika, co powoduje, że nie będzie on miał możliwości prowadzenia egzekucji z rachunku zagranicznego.

Polski komornik nie posiada systemu OGNIVO, który pozwalałby mu na odnalezienie zagranicznych rachunków bankowych. System OGNIVO obejmuje jedynie polskie banki i instytucje finansowe. W przypadku kont zagranicznych, nawet tych w obrębie Unii Europejskiej, znalezienie ich przez polskiego komornika jest niezwykle utrudnione, czasochłonne i kapitałochłonne. W praktyce komornik nie będzie aktywnie szukał aktywów dłużnika za granicą.

Jak wierzyciel może dochodzić roszczeń za granicą?

Chociaż polski komornik nie może bezpośrednio prowadzić egzekucji w Wielkiej Brytanii, wierzyciel wciąż ma możliwość dochodzenia swoich należności. Wymaga to jednak podjęcia dodatkowych kroków prawnych i współpracy z lokalnymi organami egzekucyjnymi.

Jedynym rozwiązaniem dla wierzyciela w sytuacji, gdy polski dłużnik ma konto za granicą, jest wystąpienie do sądu kraju, w którym przebywa dłużnik, lub uzyskanie Europejskiego Tytułu Egzekucyjnego (ETE). ETE jest dokumentem, na podstawie którego wierzyciel może prowadzić postępowanie egzekucyjne na terenie Unii Europejskiej. Wniosek o wydanie ETE składa się w polskim sądzie, który wydał pierwotne orzeczenie.

Po uzyskaniu ETE, wierzyciel może zwrócić się do komornika sądowego w Wielkiej Brytanii z wnioskiem o wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Procedura ta wymaga złożenia odpowiednich wniosków zgodnie z prawem obowiązującym w Wielkiej Brytanii. Wierzyciel musi również posiadać wiedzę o zagranicznych aktywach dłużnika, które mogą podlegać egzekucji.

Alternatywnie, wierzyciel może zdecydować się na sprzedaż długu zagranicznej firmie windykacyjnej, która następnie będzie dochodzić należności na terenie Wielkiej Brytanii. Te działania są zazwyczaj bardziej czasochłonne i kosztowne, zwłaszcza w przypadku mniejszych kwot zadłużenia.

Schemat procesu uzyskania Europejskiego Tytułu Egzekucyjnego

Konto w fintechach a polski komornik

W przypadku kont prowadzonych przez fintechy, takie jak Revolut, Wise, N26, Aion Bank, Monese, Vivid itp., sytuacja wygląda podobnie. Są to zagraniczne podmioty i konta w nich nie mogą być zajęte przez polskiego komornika. Jedyną furtką dla wierzyciela jest uzyskanie Europejskiego Tytułu Egzekucyjnego i wszczęcie egzekucji w kraju, w którym dany fintech jest zarejestrowany lub ma oddział. Jednak by to miało miejsce, wierzyciel musi wiedzieć o istnieniu takich kont, co jest mało prawdopodobne i wymaga znacznych nakładów.

Warto zaznaczyć, że niektóre fintechy mogą być bardziej "widoczne" dla polskiego komornika. Na przykład, Aion Bank S.A. Spółka Akcyjna Oddział w Polsce znajduje się w systemie OGNIVO, co sprawia, że klienci będą widoczni dla komornika. Revolut, choć nie występuje w systemie OGNIVO, zacieśnił współpracę z polskimi bankami, co może zwiększyć szansę na poszukiwanie środków na tym koncie, choć nadal jest to mało prawdopodobne.

Co zrobić w przypadku długów w Polsce, mieszkając za granicą?

Jeśli masz długi w Polsce i obawiasz się potencjalnych działań ze strony wierzycieli, warto podjąć odpowiednie kroki:

Sprawdź status sprawy: Skontaktuj się z polskim prawnikiem lub kancelarią, aby sprawdzić, na jakim etapie jest Twoja sprawa w Polsce.
Negocjuj z wierzycielem: Możliwe jest negocjowanie warunków spłaty, rozłożenie długu na raty lub zawarcie ugody.
Sprawdź przedawnienie: Upewnij się, czy dług nie jest już przedawniony.
Zasięgnij porady prawnej: Skorzystaj z profesjonalnej pomocy prawnej online lub w kraju zamieszkania, aby uzyskać rzetelne porady dotyczące ochrony majątku i sposobów negocjacji z wierzycielem.

Warto pamiętać, że posiadanie konta zagranicznego nie gwarantuje stuprocentowej ochrony przed egzekucją, jeśli wierzyciel podejmie odpowiednie kroki prawne w kraju zamieszkania dłużnika. Jednakże, polski komornik sam z siebie nie ma możliwości zajęcia majątku znajdującego się poza granicami Polski.

Sposoby odzyskania długu od dłużnika? (EN)

W przypadku problemów z długami w Polsce, szczególnie gdy przebywasz za granicą, kluczowe jest szybkie działanie i skorzystanie z profesjonalnej pomocy prawnej. Im wcześniej podejmiesz kroki, tym więcej masz opcji na skuteczne rozwiązanie problemu.