Dłużnik w postępowaniu egzekucyjnym: prawa i obowiązki uczestnika


Każdy uczestnik postępowania egzekucyjnego posiada określone prawa oraz obowiązki. Stronami są wierzyciel oraz dłużnik. Komornik nie jest stroną, lecz organem władzy publicznej i ze stronami łączy go wyłącznie stosunek o charakterze publicznoprawnym.

Zazwyczaj przebieg postępowania kojarzy się z licznymi obowiązkami leżącymi po stronie dłużnika. I chociaż w tym postępowaniu uwaga skupia się przede wszystkim na uprawnieniach wierzyciela, to dłużnik posiada także pewne prawa. Prawa dłużnika to bardzo szerokie zagadnienie.

Podstawowym prawem dłużnika jest prawo do uzyskania od komornika informacji o wszczęciu przeciwko niemu postępowania egzekucyjnego. Następuje to wraz z dokonaniem pierwszej czynności egzekucyjnej.

Ilustracja przedstawiająca schemat postępowania egzekucyjnego z zaznaczonymi stronami: wierzycielem, dłużnikiem i komornikiem

Obowiązki dłużnika w postępowaniu egzekucyjnym

Komornik ma prawo wezwać dłużnika do złożenia wykazu majątku pod rygorem odpowiedzialności karnej za podanie fałszywych informacji. Dłużnik zobowiązany jest do przedstawienia przedmiotów i praw mogących służyć do zaspokojenia wierzyciela.

W celu uzyskania informacji niezbędnych do prawidłowego przebiegu postępowania egzekucyjnego komornik ma prawo do dokonywania zapytań dotyczących dłużnika. Komornik ma prawo nałożyć na dłużnika grzywnę.

Jeżeli cel egzekucji tego wymaga, komornik zarządzi otworzenie mieszkania oraz innych pomieszczeń i schowków dłużnika, jak również przeszuka jego rzeczy, mieszkanie i schowki. Gdyby to nie wystarczyło, komornik może ponadto przeszukać odzież, którą dłużnik ma na sobie.

Ilustracja przedstawiająca komornika dokonującego przeszukania w mieszkaniu dłużnika

Prawa dłużnika w postępowaniu egzekucyjnym

Rozłożenie zasądzonego świadczenia na raty daje szanse dłużnikowi, który wyraża chęć spłaty długu, przy czym nie jest w stanie jednorazowo uregulować całej zaległości.

Prawo do złożenia zażalenia przysługuje zarówno wierzycielowi jak i dłużnikowi. Na czynności komornika przysługuje skarga do sądu rejonowego, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Dotyczy to także zaniechania przez komornika dokonania czynności.

Powództwo o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego (opozycyjne) służy merytorycznej obronie dłużnika przed egzekucją prowadzoną zgodnie z przepisami postępowania egzekucyjnego. Dotyczy to między innymi sytuacji, gdy przeciwko małżonkowi, przeciwko któremu sąd nadał klauzulę wykonalności, nie istniało w chwili wydania orzeczenia stanowiącego podstawę egzekucji, ani nie został o nim powiadomiony przed wydaniem orzeczenia, tak że nie mógł się bronić.

Czy komornik może zająć darowiznę?

Przebieg postępowania egzekucyjnego

Postępowanie egzekucyjne prowadzone jest przez organ egzekucyjny na podstawie tytułu wykonawczego zaopatrzonego w klauzulę wykonalności.

Komornik sądowy prowadzi egzekucję według sposobów wskazanych we wniosku przez wierzyciela. Wniosek lub żądanie przeprowadzenia egzekucji z urzędu umożliwia prowadzenie egzekucji według wszystkich dopuszczalnych sposobów, z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości.

Zakres praw komornika jest bardzo szeroki. Komornik ma prawo nagrywać niektóre czynności, w szczególności te prowadzone poza kancelarią, takie jak na przykład czynności terenowe.

Podstawowe prawa i obowiązki dłużnika
Prawa dłużnika Obowiązki dłużnika
Prawo do informacji o wszczęciu egzekucji Złożenie wykazu majątku
Prawo do rozłożenia długu na raty Przedstawienie przedmiotów i praw mogących służyć zaspokojeniu wierzyciela
Prawo do złożenia zażalenia Współpraca z komornikiem
Prawo do wytoczenia powództwa o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego Podporządkowanie się czynnościom egzekucyjnym
Infografika porównująca prawa i obowiązki dłużnika w postępowaniu egzekucyjnym

tags: #dluznik #osobisty #uczestnik

Popularne posty: