Dobrowolne poddanie się egzekucji w akcie notarialnym skutki prawne
W relacjach cywilnoprawnych, zwłaszcza przy umowach opiewających na znaczne kwoty lub zobowiązania majątkowe, strony coraz częściej szukają rozwiązań, które pozwolą im zabezpieczyć swoje interesy bez konieczności wdawania się w spór sądowy. Dobrowolne poddanie się egzekucji to jednostronne oświadczenie dłużnika, składane w formie aktu notarialnego, w którym wyraża on zgodę na prowadzenie przeciwko niemu egzekucji w przypadku niewykonania określonego zobowiązania. Rozwiązanie to pozwala ominąć czasochłonne i kosztowne postępowanie sądowe, co stanowi jego podstawową zaletę.
Dobrowolne poddanie się egzekucji uregulowane jest w art. 777 § 1 pkt 4-6 Kodeksu postępowania cywilnego. Art. 777 § 1 pkt 4 k.p.c. - dotyczy sytuacji, w której dłużnik zobowiązuje się do zapłaty konkretnej sumy pieniężnej, wydania rzeczy oznaczonych co do gatunku (np. 100 ton zboża) lub rzeczy indywidualnie oznaczonej (np. konkretny samochód). Art. 777 § 1 pkt 5 k.p.c. - obejmuje wyłącznie zobowiązania pieniężne, gdzie kwota może być oznaczona wprost lub za pomocą klauzuli waloryzacyjnej. Art. 777 § 1 pkt 6 k.p.c. - dotyczy tzw. dłużników rzeczowych, czyli osób, które nie są dłużnikami osobistymi, ale ich majątek został obciążony hipoteką lub zastawem. W praktyce, aby skorzystać z dobrodziejstwa tej instytucji, wierzyciel po wystąpieniu przesłanek (np. braku zapłaty po terminie) składa do sądu wniosek o nadanie aktowi notarialnemu klauzuli wykonalności.
Przy sprzedaży nieruchomości z odroczoną płatnością (np. oświadczenie dłużnika musi być precyzyjne i zgodne z wymogami ustawowymi). W praktyce, aby skorzystać z tej instytucji, wierzyciel nie musi prowadzić długiego postępowania; występuje jedynie o nadanie klauzuli wykonalności, a następnie skierowanie sprawy do komornika. Oświadczenie o poddaniu się egzekucji zawsze powinno być sporządzone w formie aktu notarialnego. Nie ma znaczenia, czy oświadczenie zostanie zawarte w tym samym akcie notarialnym, w którym jest stwierdzona czynność prawna rodząca roszczenie, czy też będzie ono sporządzone w odrębnym akcie notarialnym.
Oświadczenie o poddaniu się egzekucji umożliwia wierzycielowi podjęcie natychmiastowych kroków prawnych w sytuacji, gdy dłużnik spóźni się z uiszczeniem świadczenia w wyznaczonym terminie. Dzięki temu możemy od razu wystąpić do Sądu o nadanie klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu, a następnie skierować sprawę do komornika sądowego. Zwykle z dobrowolnym poddaniem się egzekucji spotykamy się przy sprzedaży nieruchomości, jeżeli w momencie sporządzania aktu notarialnego cała kwota nie została uiszczona przez kupującego, bo na przykład część środków pochodzi z kredytu udzielonego przez bank. W takiej sytuacji w akcie notarialnym zawarta jest formuła dobrowolnego poddania się egzekucji w myśl art. 744 § 1 k.p.c.
Egzekucji nie można poddać się co do przyszłego długu. W przypadku wspólników spółki cywilnej, oświadczenie o poddaniu się egzekucji musi być złożone przez każdego z nich osobno. Oświadczenie dłużnika o dobrowolnym poddaniu się egzekucji w trybie art. Podstawa poddania się egzekucji, np. Zgodnie z obowiązującym na postawie Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej, maksymalny koszt obliczany jest od kwoty, co do której osoba poddaje się egzekucji. Dla przykładu, jeśli wartość kwoty egzekucji to 500 000 zł, maksymalna taksa notarialna będzie wynosiła 1010 zł plus 1760 zł ((500 000 - 440 000) * 0,4%). Do kosztu sporządzenia aktu notarialnego należy doliczyć opłatę za wypisy aktu notarialnego, w zależności od ich liczby i objętości.
Dobrowolne poddanie się egzekucji jest jednym z najskuteczniejszych narzędzi zabezpieczających wykonanie zobowiązań cywilnoprawnych. Dzięki niemu wierzyciel może uniknąć wieloletnich procesów i szybciej dochodzić swoich należności. Warunkiem skuteczności tej instytucji jest jednak precyzyjne i zgodne z prawem przygotowanie aktu notarialnego. Zawierając umowę, na podstawie której dwa podmioty są zobowiązane do wzajemnego względem siebie świadczenia, każdy z nich dba o to, aby w jak najwyższym stopniu zabezpieczyć swoje interesy oraz nie ponieść żadnej szkody w związku z niewykonaniem umowy przez drugą stronę.
Oświadczenie o dobrowolnym poddaniu się egzekucji zawsze jest powiązane z konkretną umową. W wielu przypadkach, np. w umowach najmu czy kredytów, oświadczenie to stanowi dodatkowe zabezpieczenie roszczeń. Zawiera obowiązek dłużnika do zapłaty określonej sumy oraz określa termin, do którego wierzyciel może wystąpić o nadanie klauzuli wykonalności. Dzięki temu wierzyciel może wszcząć postępowanie egzekucyjne bez konieczności wcześniejszego prowadzenia pełnego postępowania sądowego.
Warto również dodać, że najczęściej oświadczenie o dobrowolnym poddaniu się egzekucji sporządza się przy umowach dotyczących wynajmu lokalu, sprzedaży nieruchomości czy udzielenia kredytu bankowego. Oświadczenie takie zawsze jest związane z konkretną umową i nie można go sporządzić bez umowy. Notariusz tłumaczy dłużnikowi skutki prawne takiego oświadczenia, a jego treść powinna być przygotowana przez notariusza z uwzględnieniem specyfiki zobowiązania oraz zakresu odpowiedzialności dłużnika.
W naszej kancelarii oferujemy pomoc prawną przy sporządzaniu i weryfikacji aktów notarialnych dotyczących dobrowolnego poddania się egzekucji. Dzięki doświadczeniu w obsłudze kontraktów o znacznej wartości, pomagamy klientom wybrać najefektywniejsze warianty zabezpieczenia i uniknąć ryzyk związanych z nieprecyzyjnymi zapisami.
Przed podjęciem decyzji warto rozważyć dwa warianty przewidziane przez art. 777 k.p.c.:
- Wariant A - konkretna kwota i termin (Art. 777 § 1 pkt 4): prosty do konstruowania zapis, przykładowo „sprzedaż samochodu za 50 000 zł, dłużnik poddaje się egzekucji co do kwoty 50 000 zł płatnej do dnia X”.
- Wariant B - do kwoty maksymalnej (Art. 777 § 1 pkt 5): elastyczny zapis obejmujący przyszłe długi, na przykład w umowie najmu, dostaw czy współpracy B2B, z określeniem maksymalnej kwoty zabezpieczenia i zdarzenia uprawniającego do klauzuli.
Gdzie warto stosować akt notarialny? Ze względu na koszty taksy notarialnej, nie stosuje się go przy drobnych zleceniach. Jednak przy pożyczkach prywatnych i biznesowych, sprzedaży nieruchomości lub firmy, umowach deweloperskich i przedwstępnych, najmie komercyjnym i innych dużych transakcjach, akt notarialny z oświadczeniem o poddaniu się egzekucji stanowi skuteczne zabezpieczenie. W praktyce rośnie także popularność w umowach kredytowych i pożyczkowych, gdzie zabezpiecza spłatę kwoty pieniężnej oraz w sytuacjach zwrotu sprzętu, leasingu czy poręczeń.
Warto pamiętać o ryzykach. Dłużnik może próbować zaskarżyć klauzulę wykonalności lub złożyć powództwo przeciwegzekucyjne, a także podnieść, że kwota była wcześniej spłacona. Wierzyciel powinien dbać o precyzyjne oznaczenie stron, kwoty, terminu wymagalności i zdarzenia uprawniającego do wszczęcia egzekucji. Z kolei dłużnik musi mieć świadomość, że oświadczenie o poddaniu się egzekucji nie może być użyte w sposób nadużywany i powinno być dobrowolne oraz zgodne z rzeczywistą wolą dłużnika.
FAQ - najczęściej zadawane pytania: Ile kosztuje oświadczenie o poddaniu się egzekucji? Koszt zależy od kwoty zabezpieczenia i taks notarialnych. Czy wierzyciel musi być obecny u notariusza? Nie, to oświadczenie dłużnika. Czy to zabezpieczenie działa przy umowie sprzedaży? Tak, szczególnie przy płatnościach odroczonych. Co jeśli dłużnik nie ma majątku? Akt notarialny skraca drogę do komornika, ale nie stworzy majątku; mogą być potrzebne dodatkowe zabezpieczenia.
Dobrowolne poddanie się egzekucji to narzędzie coraz częściej stosowane zarówno przez przedsiębiorców, jak i osoby prywatne, aby zabezpieczyć swoje umowy i uniknąć długotrwałych sporów. Choć niesie ryzyka, w wielu sytuacjach pozwala uporządkować relacje, ograniczyć spory i zapewnić szybką reakcję wierzyciela w razie niewykonania zobowiązania.
tags: #dobrowolne #poddanie #sie #egzekucji #tytul #wykonawczy