Doliczanie kosztów dojazdu komornika do egzekucji – zasady i praktyka
Egzekucja komornicza ma na celu wyegzekwowanie należności na podstawie tytułu wykonawczego i wiąże się z określonymi kosztami ponoszonymi przez stronę postępowania. W niniejszym artykule omówimy, kto pokrywa koszty egzekucji komorniczej, jakie są ich wysokości oraz kiedy koszty mogą obciążać dłużnika, wierzyciela lub w pewnych sytuacjach Skarb Państwa.
Kto ponosi koszty egzekucji i jakie to koszty?
Koszty egzekucji komorniczej są ściśle określone przepisami Ustawy o kosztach komorniczych. Podstawowy składnik kosztów stanowi opłata komornicza, która przy egzekucji świadczeń pieniężnych wynosi 10% wartości wyegzekwowanego świadczenia. Minimalna opłata nie może być niższa niż 200 zł, a w niektórych przypadkach-50 000 zł. Do wysokości opłat dochodzą także wydatki związane z prowadzeniem postępowania (np. koszty doręczeń, zapytania do ZUS, Urzędu Skarbowego, Centralnej Bazy Ksiąg Wieczystych) oraz koszty przejazdu komornika poza siedzibę kancelarii.
Opłata egzekucyjna a sposób ściągania
Opłata egzekucyjna ściągana jest wraz z egzekwowanym świadczeniem. W razie konieczności pobierane są również zaliczki, ustalane przez komornika w zależności od rodzaju czynności (np. koszty doręczeń, weryfikacje dokumentów). Jeżeli zaliczka okaże się niewystarczająca, komornik może wnioskować o dopłatę, zgodnie z odpowiednimi przepisami.
Obciążenie kosztami w zależności od stron procesu
Generalnie to dłużnik obciąża się opłatą egzekucyjną. Istnieją jednak wyjątki: wierzyciel może być obciążony opłatą w pewnych sytuacjach, np. gdy wnosi niecelowe wszczęcie postępowania egzekucyjnego lub wskazuje we wniosku osoby niebędące dłużnikami, co prowadzi do umorzenia egzekucji. W takich przypadkach komornik wydaje specjalne postanowienie o kosztach i określa, kto ponosi koszty.
Specyfika 2019 r. i zasady 10% vs inne stawki
Od 1 stycznia 2019 r. obowiązują nowe zasady dotyczące kosztów komorniczych. Opłata 10% wartości wyegzekwowanego świadczenia jest standardem, ale w niektórych sytuacjach obowiązują inne stawki lub minimalne/maksymalne limity. Przed 2019 r. wysokość opłat była różna w zależności od rodzaju egzekucji (np. 8% lub 15%), teraz zaś reguluje ją jedna stawka 10%, z wyłączeniami i wyjątkami.
Motywacja do wpłat dobrowolnych i efekt dla dłużnika
Nowe przepisy premiują dobrowolne wpłaty długu przez dłużnika. W przypadku wpłat przedłużających, możliwość obniżenia kosztów egzekucji do 3% (ale nie mniej niż 150 zł) została wprowadzona dla wpłat dokonanych w terminie 1 miesiąca od doręczenia zawiadomienia o wszczęciu egzekucji. Warunkiem jest zapłata całej lub części długu bezpośrednio komornikowi-nie wierzycielowi.
Jak obciążane są koszty w praktyce?
Koszty komornicze składają się z dwóch elementów: opłaty oraz wydatków. Opłata stanowi prowizję od wyegzekwowanego długu (10%), natomiast wydatki obejmują m.in. koszty doręczeń, zapytania do instytucji (ZUS, Urząd Skarbowy) oraz koszty przesyłek. Wydatki są doliczane do łącznego zobowiązania i ściągane razem z wyegzekwowaną kwotą.
Co z przypadkiem umorzenia egzekucji?
W przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego, opłata stosunkowa wynosi 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania, o ile wierzyciel udowodni, że umorzenie wynika z zapłaty przez dłużnika w terminie lub z zawarciem porozumienia. Inne przyczyny umorzenia skutkują naliczeniem opłaty 150 złotych pobieranej od wierzyciela. W wyjątkowych sytuacjach comiesięczny łączny koszt może być obciążony dłużnikowi, jeśli to on doprowadził do umorzenia, a wierzyciel nie wykazał związku z wpłatą od dłużnika czy porozumieniem.
Koszty przejazdu komornika
Koszty przejazdu poza siedzibę kancelarii są regulowane w art. 15 ustawy o kosztach komorniczych. Dla czynności poza miejscowością siedziby, zwrot kosztów dojazdu może wynosić do określonej kwoty, a górna granica związana jest z kosztami podróży służbowej pracownika administracji państwowej lub samorządowej. Wysokość zwrotu za dojazd wynosi 20 zł w granicach 10 km, a dokładne zasady zależą od okoliczności i sposobu utrwalenia czynności egzekucyjnych.
Postanowienie o kosztach i tytuł wykonawczy
Jeżeli konieczne jest ustalenie kosztów postępowania egzekucyjnego, komornik wydaje postanowienie o kosztach i zawiera wezwanie do uzupełnienia wydatków przez stronę. Postanowienie to może być tytułem wykonawczym bez klauzuli wykonalności.
Praktyczne wskazówki
- Sprawdź, czy wysokość kosztów została obliczona zgodnie z obowiązującymi przepisami (opłata 10%, minimalne 200 zł, wydatki zgodnie z faktycznymi czynnościami).
- Dłużnik może skorzystać z obniżonej opłaty 3% przy terminowych wpłatach, wymaga to zapłaty do komornika w terminie 1 miesiąca od doręczenia zawiadomienia.
- Wierzyciel może być obciążony kosztami w przypadku celowego wszczęcia egzekucji lub innych przyczyn wskazanych w przepisach.
- W razie wątpliwości co do prawidłowości kosztów, warto skonsultować się z prawnikiem i zwrócić uwagę na dokumenty potwierdzające wpłaty i porozumienia.
Przykład obliczeniowy
Komornik ma ściągnąć dług w wysokości 20 000 zł. Zajął rachunek bankowy dłużnika, na którym znajdowało się 10 000 zł. Od pobranej z rachunku kwoty 10 000 zł komornik naliczył 10% opłaty, czyli 1 000 zł. Wraz z całością należności, łącznie z kosztami wydatków, wpłacono do komornika 11 000 zł. W takiej sytuacji koszty składają się z opłaty i wydatków, a całość pozostaje do rozliczenia zgodnie z postanowieniem.
Podsumowanie praktyczne
Egzekucja komornicza wiąże się z kosztami, które najczęściej pokrywa dłużnik, ale wyjątki mogą dotyczyć wierzyciela i Skarbu Państwa. Od 2019 r. obowiązują stałe zasady dotyczące opłat - typowo 10% wyegzekwowanego świadczenia, z ograniczeniami minimalnymi i maksymalnymi. Dłużnik ma możliwość skorzystania z obniżonej opłaty przy terminowej wpłacie w ciągu miesiąca od doręczenia zawiadomienia. Koszty przejazdu poza siedzibę kancelarii podlegają odrębnej kalkulacji, a postanowienie o kosztach stanowi tytuł wykonawczy bez konieczności klauzulowania.
tags: #doliczanie #kosztow #dojazdu #komornik