Bezskuteczność egzekucji komorniczej: co to oznacza i jakie masz możliwości?
Egzekucja komornicza stanowi rozbudowane postępowanie, w którym kluczową rolę odgrywają przepisy Kodeksu postępowania cywilnego.
Trzeba pamiętać, że samo rozpoczęcie egzekucji nie oznacza, iż będzie się ona toczyć tak długo, aż całość należności zostanie wyegzekwowana od dłużnika.
W grę może tu wchodzić wiele różnych okoliczności - w tym także umorzenie postępowania egzekucyjnego, np. z powodu jego bezskuteczności.
Zakończenie sądowego etapu dochodzenia należności często okupione jest ze strony wierzyciela długim czasem oczekiwania. Po uzyskaniu wyroku czy innego orzeczenia kończącego sprawę mogłoby się wydawać, że najbardziej złożony etap windykacji już się zakończył. Faktyczne odzyskanie środków może w takim przypadku wydawać się już formalnością. W niektórych przypadkach tak się jednak nie dzieje, a egzekucja komornicza staje się bezskuteczna. Co to oznacza w praktyce dla wierzyciela i jakie ma dalej możliwości?
Czym jest bezskuteczna egzekucja?
Egzekucja komornicza jest kluczowym narzędziem mającym na celu zmuszenie dłużnika do spłacenia swoich zobowiązań. Niemniej jednak, w niektórych sytuacjach może się zdarzyć, że prowadzona egzekucja nie przynosi oczekiwanych rezultatów. W takich przypadkach mówimy o bezskuteczności egzekucji komorniczej, czyli sytuacji w której koszty egzekucji przewyższają sumy możliwe do uzyskania z prowadzonego postępowania.
Egzekucja komornicza prowadzona jest na podstawie przepisów kodeksu postępowania cywilnego. Dotyczy to również jej umorzenia.
Zgodnie bowiem z art. 824 kpc, postępowanie egzekucyjne z urzędu umarza się w całości lub w części, jeżeli:
- okaże się, że egzekucja nie należy do organów sądowych;
- wierzyciel lub dłużnik nie ma zdolności sądowej albo gdy egzekucja ze względu na jej przedmiot, lub na osobę dłużnika jest niedopuszczalna (przy czym umorzenie z tego tytułu może nastąpić dopiero wówczas, gdy w terminie wyznaczonym przez organ egzekucyjny brak ten nie zostanie usunięty);
- jest oczywiste, że z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych;
- wierzyciel w ciągu 6 miesięcy nie dokonał czynności potrzebnej do dalszego prowadzenia postępowania lub nie zażądał podjęcia zawieszonego postępowania (termin ten biegnie od dnia dokonania ostatniej czynności egzekucyjnej, a w razie zawieszenia postępowania - od dnia ustania przyczyny zawieszenia);
- prawomocnym orzeczeniem tytuł wykonawczy został pozbawiony wykonalności albo orzeczenie, na którym oparto klauzulę wykonalności, zostało uchylone lub utraciło moc;
- egzekucję skierowano przeciwko osobie, która według klauzuli wykonalności nie jest dłużnikiem, i która sprzeciwiła się prowadzeniu egzekucji, albo jeżeli prowadzenie egzekucji pozostaje z innych powodów w oczywistej sprzeczności z treścią tytułu wykonawczego.
Katalog ten wyczerpująco określa, jakie przyczyny powodują umorzenie egzekucji. Zwróćmy szczególną uwagę, że jedna z tych przyczyn to bezskuteczność egzekucji, czyli sytuacja, w której jest oczywiste, że z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych.
Z perspektywy wierzyciela najczęstszym przypadkiem umorzenia egzekucji będzie zatem brak ściągalności - czyli sytuacja, w której dłużnik nie ma majątku, nie ma zarobków i komornik nie jest w stanie uzyskać kwoty nawet na zaspokojenie kosztów postępowania.
Art. 824 kpc. określa przypadki, w których dochodzi do umorzenia postępowania egzekucyjnego z urzędu - a więc niejako „automatycznie”, bez składania wniosku. Jedną z przyczyn takiego umorzenia jest tzw. bezskuteczność egzekucji.
W orzecznictwie od dawna podnosi się, że bezskuteczność egzekucji utożsamia się z niebudzącą wątpliwości nieściągalnością wierzytelności od samej spółki, tj. stanem, w którym z okoliczności sprawy wynika niezbicie, że spółka nie ma majątku, z którego wierzyciel mógłby uzyskać zaspokojenie swojej należności.
Aby więc móc zastosować art. 824 kpc. trzeba mieć niezbitą pewność, że faktycznie nie istnieją żadne możliwości przymusowego odzyskania od dłużnika jego należności.
Wierzyciel, zwlekając ze złożeniem wniosku o rozpoczęcie postępowania egzekucyjnego w istocie działa na swoją własną niekorzyść, pogarszając szanse na pełne odzyskanie długu.
Należy przy tym zaznaczyć, że wskazana tu lista ma charakter zamknięty. Z tego względu nie może być ona rozszerzona np. poprzez samego komornika czy wierzyciela, na rzecz którego prowadzi ją ustawodawca.
W związku z powyższym warto pamiętać, że zakończenie egzekucji komorniczej z urzędu nie jest tym samym, co jej zakończenie na wniosek. Są to dwie zupełnie różne sytuacje prawne.
W pierwszej z nich komornik działa z własnej inicjatywy oraz niejako „automatycznie” - a więc nawet bez złożenia wniosku o umorzenie. Nie oznacza to jednak, że niedopuszczalne jest skierowanie. Złożenie takiego pisma jest jak najbardziej dopuszczalne, a niekiedy wręcz pożądane. W końcu komornik może po prostu nie mieć świadomości, że powinien umorzyć postępowanie egzekucyjne. Jego dalsze prowadzenie w takich okolicznościach stanowi bardzo poważne uchybienie. Nie zmienia to faktu, że na podstawie art. 825 kpc. można złożyć wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Choć oczywiście nie wyklucza to poinformowania komornika o tym, że zaszła któraś z okoliczności prowadzących do takiego umorzenia.
Jedną z nich jest bezskuteczność egzekucji, a więc sytuacja, w której właściwie jasne jest, że nie da się odzyskać od dłużnika kwot przewyższających koszty samego postępowania, które przypadają komornikowi. W takich przypadkach prowadzenie egzekucji jest - niestety - po prostu pozbawione sensu.
W doktrynie i orzecznictwie najczęściej przyjmuje się, że postanowienie komornika o umorzeniu egzekucji z powodu jej bezskuteczności może zostać wydane wówczas, gdy pomimo skierowania egzekucji do wszystkich składników majątku dłużnika nie ma szans na uzyskanie kwoty wyższej, niż koszty samego postępowania.
Z natury rzeczy wskazany tu mechanizm dotyczy jedynie egzekucji świadczeń pieniężnych. W końcu w przypadku, gdy przedmiotowe postępowanie dotyczy świadczeń niepieniężnych, to w ogóle nie może być mowy o uzyskaniu jakiejkolwiek sumy z egzekucji.
Zgodnie z art. 824 kpc. w związku z tym umorzenie egzekucji komorniczej powinno nastąpić po wystąpieniu każdej z tych okoliczności.
Organ egzekucyjny - a więc komornik sądowy - działa tu z urzędu. Ma on zatem obowiązek samodzielnie umorzyć postępowanie egzekucyjne w momencie, gdy stwierdzi zaistnienie którejś z wymienionych tu przesłanek.
Co bezskuteczna egzekucja oznacza dla wierzyciela?
Warto wskazać, że umorzenie egzekucji z uwagi na jej bezskuteczność nie oznacza automatycznego umorzenia długu. Dług bowiem istnieje dalej, a tytuł wykonawczy zachowuje swoją moc i wykonalność.
Wierzyciel egzekucję komorniczą może cyklicznie wznawiać, licząc na poprawę sytuacji majątkowej dłużnika, aczkolwiek będzie musiał ponownie złożyć wniosek i opłacić zaliczkę.
W kontekście zaliczki na koszty prowadzenia postępowania egzekucyjnego nie można zapominać, że bezskuteczna egzekucja oznacza dla wierzyciela dalsze koszty. Nie tylko bowiem nie odzyskasz zasądzonych kosztów w najbliższej przyszłości, ale także komornik obciąży Cię tymczasowo kosztami bezskutecznej egzekucji- które zazwyczaj wynoszą kilkaset złotych.
Najważniejsze problemy ze stosowaniem art. 824 kpc.
Art. 824 kpc. w rzeczywistości stanowi rozbudowaną regulację, której stosowanie napotyka wiele praktycznych trudności.
Z oczywistych względów spłata zadłużenia powoduje zakończenie postępowania egzekucyjnego. Osobnym problemem jest bezczynność egzekucji. Na czym ona polega?
Bezskuteczność egzekucji nie oznacza umorzenia długu. Tym samym wierzyciel nadal ma prawo domagać się od dłużnika spłaty swoich należności. Jednak ponowne wszczęcie egzekucji po umorzeniu możliwe jest pod warunkiem, że w sprawie pojawiły się jakieś nowe okoliczności.
W związku z tym, gdy pojawi się bezskuteczność egzekucji, wierzyciel nie powinien składać broni, ale na bieżąco monitorować sytuację dłużnika.
Bezskuteczność egzekucji alimentów oznacza egzekucję, w wyniku której w okresie ostatnich dwóch miesięcy nie wyegzekwowano pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych. W takim przypadku, wierzyciel uzyskuje możliwość ubiegania się o wypłatę świadczenia z funduszu alimentacyjnego, regulowanego ustawą z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 900 zł miesięcznie. Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują w wysokości bieżąco ustalonych alimentów, jednakże nie wyższej niż 500 zł.
Przedawnienie długów w postępowaniu egzekucyjnym
Zgodnie z art. 123 k.c., bieg przedawnienia przerywa się przez każdą czynność przed komornikiem, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia wierzytelności, tj. od złożenia wniosku o wszczęcie egzekucji komorniczej. Po zakończeniu postępowania egzekucyjnego, np. stwierdzonego prawomocnym postanowieniem o umorzeniu postępowania - termin przedawnienia biegnie na nowo.
Wierzyciel nadal posiada roszczenie wobec Ciebie, potwierdzone tytułem wykonawczym. Komornik przestaje podejmować aktywne czynności egzekucyjne (np. zajęcie rachunku bankowego, wynagrodzenia). Jednak wierzyciel ma prawo w przyszłości ponownie wszcząć egzekucję, jeśli uzyska informacje o pojawieniu się nowego majątku po Twojej stronie lub poprawie Twojej sytuacji finansowej.
Wierzyciel, po otrzymaniu postanowienia o umorzeniu egzekucji, nie jest bezradny.
Ponowne wszczęcie egzekucji: Jest to najczęstsze działanie. Jeśli wierzyciel dowie się, że Twoja sytuacja finansowa się poprawiła (np. znalazłeś nową pracę, odziedziczyłeś spadek), może ponownie złożyć wniosek o wszczęcie egzekucji do komornika.
Wniesienie sprawy o wyjawienie majątku do sądu: Zgodnie z art. 913 i nast. KPC, wierzyciel może wystąpić do sądu z wnioskiem o zobowiązanie Cię do złożenia przyrzeczenia, że wyjawisz swój majątek oraz wskażesz źródła dochodu i miejsca, w których się znajdują.
Sprzedaż długu firmie windykacyjnej: Wierzyciel może zdecydować się na sprzedaż swojego długu firmie windykacyjnej.
Jak widzisz, bezskuteczność egzekucji nie oznacza, że wierzyciel rezygnuje z odzyskania długu.
Informacje o Twoich potencjalnych źródłach dochodu (np. zatrudnienie, emerytura, renta, wynajem nieruchomości) komornik ma prawo uzyskać z różnych instytucji (np. banków, ZUS, urzędów skarbowych, pracodawców).
Jak postępować w sytuacji bezskutecznej egzekucji?
Nie ignoruj wierzyciela: Nawet po umorzeniu egzekucji, wierzyciel może kontaktować się z Tobą w sprawie długu. Nie unikaj tych kontaktów.
Rozważ negocjacje z wierzycielem: Możesz spróbować negocjować nowe warunki spłaty długu, dostosowane do Twoich możliwości finansowych. Może to być rozłożenie długu na mniejsze raty, wydłużenie terminu spłaty, a w niektórych przypadkach nawet umorzenie części długu.
Monitoruj swoją sytuację finansową: Staraj się poprawić swoją sytuację finansową poprzez poszukiwanie dodatkowego dochodu lub ograniczenie wydatków.
Zastanów się nad pomocą specjalistów: Jeśli masz trudności w negocjacjach z wierzycielem lub nie wiesz, jak poradzić sobie z długami, rozważ skorzystanie z pomocy doradcy finansowego lub prawnika.
Rozważ upadłość konsumencką (jako ostateczność): Jeśli Twoja sytuacja finansowa jest beznadziejna i nie widzisz możliwości spłaty długów w przyszłości, możesz rozważyć złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej.
Pamiętaj, że brak majątku w danym momencie nie oznacza, że problem długu zniknie. Kwestia przedawnienia długu jest istotna w kontekście bezskutecznej egzekucji. Zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu po upływie określonych terminów, które zależą od rodzaju roszczenia (np. 3 lata dla świadczeń okresowych, 6 lat dla pozostałych). Wszczęcie postępowania egzekucyjnego przerywa bieg przedawnienia. Oznacza to, że czas, który upłynął od powstania roszczenia do momentu wszczęcia egzekucji, nie jest brany pod uwagę.
Bezskuteczność egzekucji komorniczej to trudna sytuacja, ale nie beznadziejna. Umorzenie postępowania przez komornika z powodu braku majątku nie oznacza, że Twój dług znika. Pamiętaj, że aktywne podejście do problemu zadłużenia i poszukiwanie rozwiązań może pomóc Ci uniknąć dalszych komplikacji i stopniowo wyjść z trudnej sytuacji finansowej.
Postanowienie komornika o umorzeniu egzekucji z powodu jej bezskuteczności - co dalej?
Komornik stwierdzając bezskuteczność egzekucji wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Bezskuteczność egzekucji może zostać stwierdzona w przypadku, kiedy kwota możliwa do uzyskania od dłużnika, nie przewyższy kosztów postępowania egzekucyjnego.
Postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego nie zamyka drogi wierzycielowi do uzyskania swojej należności.
W przypadku spółek osobowych, postanowienie o bezskuteczności daje możliwość skierowania egzekucji do majątku członków zarządu.
Innym sposobem na odzyskanie wierzytelności jest jej sprzedaż, np. na tzw. giełdzie długów. Korzyścią dla wierzyciela jest szybka możliwość odzyskania części kapitału, natomiast nabywca zyskuje możność ściągnięcia od dłużnika całości wierzytelności, zakupionej od pierwotnego wierzyciela po niższej cenie.
Podsumowując, bezskuteczność egzekucji komorniczej jest sytuacją, w której mimo podjęcia czynności egzekucyjnych nie udało się odzyskać pieniędzy. W takich przypadkach komornik wydaje postępowaniu o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Wierzyciel powinien pamiętać, że chociaż egzekucja może być bezskuteczna, to zobowiązania wciąż pozostają ważne, a właściwe postępowanie po stwierdzeniu bezskuteczności jest kluczowe dla odzyskania swoich należności.
Jak uniknąć umorzenia egzekucji komorniczej?
W tym tekście skupiamy się głównie na bezskuteczności egzekucji komorniczej. Nie można jednak zapominać, że nie jest to jedyna sytuacja, w której egzekucja komornicza może zostać umorzona. Może to nastąpić także m.in. w sytuacji braku dokonania określonych czynności przez wierzyciela na wezwanie komornika czy w przypadku innych błędów natury formalnej.
Tym samym, jednym ze sposobów na uniknięcie bezskutecznej egzekucji jest zapewnienie sobie profesjonalnego wsparcia prawnego również na tym etapie. Pełnomocnik może bowiem nie tylko sprawdzić wszystkie wymogi formalne, ale przede wszystkim także możliwie szeroko sformułować wniosek egzekucyjny - np. również o egzekucję z wierzytelności.
Będąc wierzycielem, dobrze jest mieć kontrolę również nad egzekucją komorniczą i podejmować w tym zakresie aktywne działania. Może do nich należeć cykliczny kontakt z komornikiem, wspólne planowanie strategii czy czynności oraz poszukiwanie alternatywnych możliwości, np. odzyskiwania majątku od osób trzecich, które brały udział w jego wyprowadzaniu z majątku dłużnika.
Umorzenie egzekucji z uwagi na jej bezskuteczność to zdecydowanie zła wiadomość dla wierzyciela. Oznacza to w uproszczeniu zazwyczaj, że dłużnik nie ma majątku ani legalnych przychodów, a odzyskiwanie należności będzie bardziej skomplikowane.
Nie warto jednak “składać rękawicy” w przypadku bezskuteczności egzekucji komorniczej- wierzyciel może dalej prowadzić alternatywne próby poszukiwania majątku czy szeroko pojętej windykacji (np. złożenie skargi pauliańskiej).
W naszej kancelarii podchodzimy kompleksowo do odzyskiwania należności i podejmujemy stosowne i skuteczne działania prawne również w przypadku bezskuteczności egzekucji komorniczej. Zachęcamy do kontaktu, jeżeli masz problematycznego dłużnika i nie możesz odzyskać swoich środków.
Jak działa KOMORNIK? Jak Rozłożyć DŁUG NA RATY u Komornika? Jak Dogadać się z Komornikiem?
Bezskuteczność egzekucji komorniczej to sytuacja, w której mimo podjęcia czynności egzekucyjnych nie udało się odzyskać pieniędzy. W takich przypadkach komornik wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego.
Wierzyciel powinien pamiętać, że chociaż egzekucja może być bezskuteczna, to zobowiązania wciąż pozostają ważne, a właściwe postępowanie po stwierdzeniu bezskuteczności jest kluczowe dla odzyskania swoich należności.
tags: #jezeli #dluznik #nie #posiada #zadnego #majatku