Wystawienie tytułu wykonawczego po zakończeniu postępowania sanacyjnego: zasady i konsekwencje
Restrukturyzacja to proces mający na celu poprawę kondycji finansowej przedsiębiorstwa, które mierzy się z trudnościami ekonomicznymi. Postępowanie egzekucyjne z kolei to procedura przymusowego dochodzenia należności przez wierzyciela od dłużnika. Nie ulega kwestii, że jednym z powodów, dla których przedsiębiorcy decydują się na restrukturyzację jest możliwość jej zawieszenia w związku z zainicjowaniem restrukturyzacji. Zatem jedną cech postępowania restrukturyzacyjnego jest jego istotny wpływ na egzekucję prowadzoną w stosunku do dłużnika. Dotyczy to oczywiście wszelkiej egzekucji - cywilnej i administracyjnej. Musimy jednak pamiętać, że wpływ ten będzie inny w zależności od rodzaju postępowania restrukturyzacyjnego. Skutkiem zainicjowania restrukturyzacji jest zawsze zawieszenie egzekucji. Już teraz muszę wspomnieć, że zawieszenie egzekucji nie oznacza, że z dłużnika zostaną zdjęte wszystkie ograniczenia z jakimi wiązało się postępowanie egzekucyjne- niestety tak nie jest. Wynika to tego, że zawieszenie egzekucji nie oznacza uchylenia dokonanych zajęć, czyli nie uchyla dokonanych czynności egzekucyjnych (np. zajęcia rachunku bankowego przez komornika, czy organ egzekucji administracyjnej).
Rzecz jasna w ramach postępowania istnieją możliwości uchylenia takich zajęć, a praktyka pokazuję, że dłużnicy często z tych możliwości korzystają, zwłaszcza gdy jest to niezbędne dla prowadzenia działalności operacyjnej firmy. Sama ustawa dostarcza tutaj podstawy do takiego uchylenia przez sędziego-komisarza. Argumentacja natomiast, która ma przekonać Sędziego do uchylenia zajęć to już płaszczyzna do wykazania się przez doradcę restrukturyzacyjnego i dłużnika. Przepisy regulujące wpływ postępowania restrukturyzacyjnego na postępowania egzekucyjne znajdziemy w różnych częściach ustawy. Skutki restrukturyzacji w tym zakresie nie są jednorodne dla każdego z postępowań. Już teraz można powiedzieć, że najszerszą ochronę przeciwegzekucyjną dają - można powiedzieć - dwa skrajne postępowania restrukturyzacyjne tj. Postępowanie o zatwierdzenie układu jest postępowaniem najszybszym i postępowaniem, które przedsiębiorcy wybierają dzisiaj najczęściej.
Wpływ postępowania o zatwierdzenie układu na postępowanie egzekucyjne reguluje przepis art. 226e Prawa restrukturyzacyjnego. Przepis ten w tym zakresie odwołuje się do innego przepisu umiejscowionego w dziale IV ustawy, który reguluje z kolei postępowanie sanacyjne, a mianowicie art. Art. 312 ust. (1). Postępowanie egzekucyjne skierowane do majątku dłużnika wchodzącego w skład masy sanacyjnej wszczęte przed dniem otwarcia postępowania sanacyjnego ulega zawieszeniu z mocy prawa z dniem otwarcia postępowania. Na wniosek dłużnika lub zarządcy sędzia-komisarz postanowieniem stwierdza zawieszenie postępowania egzekucyjnego. (4).
Dlaczego właśnie oba postępowania tj. postępowanie o zatwierdzenie układu i postępowanie sanacyjne dają najszerszą ochronę przed egzekucją? Dlatego, że w przypadku zainicjowania tych postępowań nie można prowadzić egzekucji skierowanej do majątku przedsiębiorcy. Jednym słowem nie można prowadzić żadnej egzekucji (poza wyjątkami dotyczącymi alimentów, rent z tytułu odszkodowań itd. - art. 313 ust. 5 ustawy) w stosunku do dłużnika. W przypadku zaś przyśpieszonego postępowania układowego i postępowania układowego istotne z punktu widzenia interesującego nas problemu są przepisy art. 259 i 278 Prawa restrukturyzacyjnego.
Postępowanie egzekucyjne dotyczące wierzytelności objętej z mocy prawa układem, wszczęte przed dniem otwarcia przyspieszonego postępowania układowego, ulega zawieszeniu z mocy prawa z dniem otwarcia postępowania. Trzeba więc szybko przypomnieć jakie wierzytelności objęte są układem - czyli dla jasności wierzytelności, które mogą być restrukturyzowane w ramach wszystkich postępowań. Ich wyliczenie znajdziemy w art. Dodatkowo, objęte układem (czyli mogą być przedmiotem restrukturyzacji) będą wierzytelności zabezpieczone na majątku dłużnika np. propozycje układowe przewidują zaspokojenie wierzyciela w stopniu nie niższym od tego, jakiego może się spodziewać w przypadku dochodzenia wierzytelności wraz z należnościami ubocznymi z przedmiotu zabezpieczenia (art. 151 ust. Oznacza to, że postępowania egzekucyjne dotyczące tzw.
Jak więc widać, przepisy prawa restrukturyzacyjnego różnicują wpływ restrukturyzacji na egzekucję, w zależności do wybranego reżimu postępowania. 259 Prawa restrukturyzacyjnego (analogicznie - art. (1). Postępowanie egzekucyjne dotyczące wierzytelności objętej z mocy prawa układem, wszczęte przed dniem otwarcia przyspieszonego postępowania układowego, ulega zawieszeniu z mocy prawa z dniem otwarcia postępowania. Na wniosek dłużnika lub nadzorcy sądowego sędzia-komisarz postanowieniem stwierdza zawieszenie postępowania egzekucyjnego. (3).
Najpełniejszą ochronę przeciwegzekucyjną dają dłużnikowi postępowanie o zatwierdzenie układu oraz postępowanie sanacyjne, ponieważ niedopuszczalne jest skierowanie do majątku dłużnika jakiegokolwiek postępowania egzekucyjnego oraz wykonanie postanowienia o zabezpieczeniu roszczenia, niezależnie od tego, czy postępowania egzekucyjne lub zabezpieczające dotyczy wierzytelności objętej z mocy prawa układem czy też wierzytelności, która układem nie jest objęte. W każdym wypadku, wszczęta egzekucja po otwarciu postępowania powinna zostać umorzona na podstawie art. 824 § 1 pkt 2 k.p.c. Jeśli natomiast chodzi o zawieszenie już trwających postepowań to następuje ono z mocy prawa - ex lege. Zawieszenie postępowań dotyczy postępowań egzekucyjnych sądowych i administracyjnych i odnosi się do egzekucji świadczeń pieniężnych i niepieniężnych.
W praktyce najczęściej najpełniejszą ochronę uzyskują wierzyciele w ramach postępowań o zatwierdzenie układu i sanacyjnych, ponieważ to one wyłączają możliwość prowadzenia egzekucji z majątku dłużnika, a także zawieszają możliwość zabezpieczeń roszczeń. Jednak nawet po zakończeniu lub umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego wierzyciel zyskuje pewne instrumenty ochrony dzięki wyciągowi ze spisu wierzytelności, o którym mowa w przepisach PR.
Wyciąg ze spisu wierzytelności jako tytuł egzekucyjny
Na mocy przepisów Prawa restrukturyzacyjnego po prawomocnej odmowie zatwierdzenia układu lub prawomocnym umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego wyciąg z zatwierdzonego spisu wierzytelności, który zawiera oznaczenie wierzyciela i przysługującej mu wierzytelności, stanowi tytuł egzekucyjny przeciwko dłużnikowi. Natomiast po prawomocnym zatwierdzeniu układu wyciąg z zatwierdzonego spisu wierzytelności, łącznie z wypisem prawomocnego postanowienia zatwierdzającego układ, stanowi tytuł egzekucyjny przeciwko dłużnikowi oraz temu, kto udzielił zabezpieczenia wykonania układu, jeżeli został w sądzie złożony dokument stwierdzający udzielenie zabezpieczenia, a także przeciwko zobowiązanemu do dopłaty, jeżeli układ przewiduje dopłaty między wierzycielami.
Dłużnik może kwestionować tytuł egzekucyjny w postaci wyciągu z zatwierdzonego spisu wierzytelności za pośrednictwem dwóch postępowań sądowych - powództwa o ustalenie i powództwa o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności. Dłużnik może żądać ustalenia, że wierzytelność objęta zatwierdzonym spisem nie istnieje albo istnieje w mniejszym zakresie, jeżeli złożył sprzeciw i co do wierzytelności nie zapadło prawomocne orzeczenie sądowe w postępowaniu cywilnym. Przez zwrot „złożył sprzeciw” należy rozumieć czynne odmowy uznania, w tym również odpowiedź na sprzeciw wierzyciela.
Jeżeli doszło do zatwierdzenia układu, wyciąg z zatwierdzonego spisu wierzytelności może stanowić tytuł egzekucyjny także przeciwko innym podmiotom. Wierzyciel ma szansę uzyskać tytuł egzekucyjny w trzech postępowaniach restrukturyzacyjnych tj. przyspieszonym postępowaniu układowym, postępowaniu układowym i postępowaniu sanacyjnym. Minusem takiego tytułu egzekucyjnego jest możliwość kwestionowania go przez dłużnika w drodze powództwa o ustalenie lub o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności.
Charakter prawny tytułu egzekucyjnego i praktyczne konsekwencje
W praktyce tytuł egzekucyjny uzyskany w postępowaniu restrukturyzacyjnym - w szczególności wyciąg ze spisu wierzytelności - należy do kategorii „innych orzeczeń, ugód i aktów, które z mocy ustawy podlegają wykonaniu w drodze egzekucji sądowej” (art. 777 § 1 pkt 3 k.p.c.). Dłużnik może kwestionować taki tytuł poprzez powództwo o ustalenie lub pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności, aż do momentu nadania klauzuli wykonalności wyciągowi z zatwierdzonego spisu. Po nadaniu klauzuli wykonalności, możliwość podniesienia zarzutu ogranicza się do powództwa o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności.
W przypadku uchylenia układu lub prawomocnego umorzenia postępowania, wyciąg z zatwierdzonego spisu wierzytelności pozostaje tytułem egzekucyjnym jedynie przeciwko dłużnikowi. W razie zatwierdzenia układu natomiast możliwe jest objęcie tytułem egzekucyjnym także innych podmiotów, które udzieliły zabezpieczenia wykonania układu lub zobowiązały się do dopłat.
Ważne praktyczne uwagi: jeśli w postępowaniu restrukturyzacyjnym uczestniczyła duża liczba wierzycieli, każdy z nich może jednocześnie uzyskać tytuł egzekucyjny i wystąpić o klauzulę wykonalności. Wierzyciel musi również pamiętać o możliwości zabezpieczenia majątku dłużnika w razie kontynuowania lub rozpoznania wniosku o ogłoszenie upadłości po restrukturyzacji.
- Postępowanie sanacyjne daje szeroką ochronę majątku dłużnika i powoduje zawieszenie egzekucji na czas trwania postępowania.
- Wyciąg ze zatwierdzonego spisu wierzytelności uzyskuje status tytułu egzekucyjnego po nadaniu mu klauzuli wykonalności.
- Wierzyciele mogą prowadzić egzekucję po zatwierdzeniu układu lub po umorzeniu restrukturyzacji, w zależności od zaistniałych okoliczności.
Rola doradcy restrukturyzacyjnego i praktyczne wskazówki
Jeżeli szukasz pomocy prawnej i rozważasz postępowanie restrukturyzacyjne, skontaktuj się z naszą kancelarią. Restrukturyzacja to realna droga do zachowania majątku firmy i wyjścia z finansowych tarapatów. Nazywam się Maciej Siwka. Jestem doradcą restrukturyzacyjnym, prezesem zarządu w PLUS Restrukturyzacje spółka z o.o. oraz adwokatem - partnerem zarządzającym w Kancelarii Achtelik Siwka i Wspólnicy Adwokaci i Radcy Prawni sp. partnerska, w Katowicach. Realizuje usługi doradztwa restrukturyzacyjnego dla firm w kłopotach finansowych.
W końcowej fazie postępowania restrukturyzacyjnego może dojść do umorzenia postępowania, co wiąże się z określonymi skutkami dla majątku dłużnika. Sąd ma prawo umorzyć restrukturyzację, jeśli układ nie zostanie wykonany lub jeśli dłużnik nie wykonuje poleceń sędziego-komisarza. Zakończenie postępowania restrukturyzacyjnego może prowadzić do ponownego wszczęcia egzekucji, zwłaszcza gdy doszło do wyłączenia tytułów egzekucyjnych bądź braków w spisie wierzytelności.
W razie pytań dotyczących zastosowania przepisów prawa restrukturyzacyjnego w konkretnych okolicznościach, warto skonsultować się z prawnikiem specjalizującym się w tej gałęzi prawa. Masz pytania?
Podstawa egzekucji sądowej. Tradycja a postęp w prawie procesowym cywilnym. #Komornicy #IWS
tags: #kiedy #nalezy #wystawic #ponownie #tytul #wykonawczy