Wydanie drugiego tytułu wykonawczego zamiast utraconego: procedura, ograniczenia i praktyka sądowa
Zgodnie z art. 794 k.p.c. ponowne wydanie tytułu wykonawczego zamiast utraconego może nastąpić jedynie na mocy postanowienia sądu wydanego po przeprowadzeniu rozprawy. Na ponownie wydanym tytule wykonawczym czyni się wzmiankę o wydaniu go zamiast tytułu pierwotnego.
W postępowaniu o ponowne wydanie tytułu wykonawczego ogranicza się badanie do faktu utraty tytułu wykonawczego. Sąd nie bada przesłanek nadania tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności ani przesłanek materialnoprawnych dotyczących zasadności wydanego tytułu egzekucyjnego. Istotą postępowania jest umożliwienie prowadzenia egzekucji wierzycielowi, który utracił pierwotny tytuł wykonawczy, przy czym celem art. 794 KPC nie jest badanie przedawnienia roszczenia objętego tytułem.
Podstawy i zakres postępowania
Przedmiotem postępowania klauzulowego jest nadanie klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu albo odmowa jej nadania. W postępowaniu o ponowne wydanie tytułu wykonawczego zamiast utraconego sąd nie bada, czy roszczenie objęte tytułem uległo przedawnieniu. Od strony formalnej, wniosek o ponowne wydanie tytułu może być rozpatrzony dopiero po przeprowadzeniu rozprawy, a wnioskujący musi przedstawić co najmniej dowód utraty tytułu (np. zgubienie, utrata dokumentu).
Interpretacja przepisów i orzecznictwo
- Według SN w orzecznictwie z dnia 6.11.2013 r. (IV CSK 22/13) w postępowaniu o ponowne wydanie tytułu wykonawczego zamiast utraconego sąd nie jest uprawniony do ustaleń w kwestii przedawnienia roszczenia objętego tytułem.
- W najnowszych komentarzach i doktrynie podkreśla się, że art. 794 KPC nie zawiera ograniczeń dowodowych, a wierzyciel nie musi przedkładać dokumentu potwierdzającego utratę tytułu, jeśli potwierdzenie utraty nie jest obligatoryjne.
- Wyrok SN z 15 lutego 1974 r. (II CZ 11/74) utrzymuje, że możliwość wydania nowego tytułu nie zależy od ustalenia, w jakich okolicznościach tytuł utracił moc, a jedynie od tego, czy nie doszło do dobrowolnego wydania tytułu i czy należność nie została zaspokojona.
- Postęp w praktyce wskazuje, że wniosek o ponowne wydanie tytułu podlega opłacie stałej w wysokości 40 zł (art. 70 pkt 4 Ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych).
Wnioski praktyczne dla wierzyciela
- Podstawowym krokiem jest złożenie wniosku o ponowne wydanie tytułu wykonawczego po utracie oryginału, wraz z załącznikami potwierdzającymi okoliczności utraty (np. informacja z KRS, pełnomocnictwo, dowody uiszczenia opłaty).
- Sąd na rozprawie bada jedynie fakt utraty tytułu oraz to, czy roszczenie nie zostało wcześniej zaspokojone; nie dokonuje oceny przedawnienia roszczenia objętego tytułem, chyba że istnieją odrębne podstawy prawne.
- W razie utraty tytułu, ponowne nadanie tytułu musi zostać oznaczone w nowym dokumencie adnotacją o wydaniu go zamiast tytułu pierwotnego.
- Wierzyciel nie musi przedstawiać dowodu przedawnienia; jednak w praktyce może być konieczne wykazanie, że roszczenie nie uległo wygaśnięciu z innych powodów.
Przykładowy przebieg postępowania
Wierzyciel M.M. zwrócił się do komornika o wyegzekwowanie należności na podstawie wcześniej wydanego nakazu. Po nieskuteczności, kilkanaście lat później złożono wniosek o ponowne wydanie tytułu. Sąd rozpoznawczy ograniczył się do oceny utraty tytułu, nie badając przedawnienia roszczenia; wnioskujący podniósł utratę tytułu, a sąd wydał decyzję zgodnie z art. 794 KPC.
Najważniejsze jest rozróżnienie między ponownym wydaniem tytułu a badaniem przesłanek nadania klauzuli wykonalności. Wierzyciel musi spać dowód utraty tytułu, a nie koniecznie całkowity dowód wygaśnięcia roszczenia.
PUNKTY EDUKACYJNE I USTAWA O ZAWODACH MEDYCZNYCH
Znaczenie praktyczne dla systemu egzekucyjnego
Art. 794 k.p.c. ma na celu ochronę praw wierzyciela, który utracił pierwotny tytuł, umożliwiając mu kontynuowanie egzekucji po formalnym przeprowadzeniu rozprawy. Jednocześnie art. 7821 § 1 pkt 2 KPC wprowadza ograniczenia dotyczące możliwości badania przedawnienia roszczenia w postępowaniu o ponowne wydanie tytułu. Sąd nie może wychodzić poza jedynie potwierdzenie utraty tytułu i ustalenie, czy należność nie została zaspokojona, co odzwierciedla zasadę ograniczonego zakresu tego postępowania.
Przypisy i źródła
W postępowaniu obowiązuje art. 794 KPC, art. 793 KPC oraz powołania do orzecznictwa SN z dnia 15.02.1974 r. II CZ 11/74, 6.11.2013 r., IV CSK 22/13. W praktyce obowiązuje także art. 70 pkt 4 Ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w zakresie opłaty 40 zł.
tags: #klauzula #wykonalnosci #na #drugim #tytul #wykonawczy