Zle wpisany wierzyciel – co robić w przypadku błędnych informacji w rejestrach i księgach wieczystych?
Informacje zawarte w księdze wieczystej powinny być poprawnie wpisane, aktualne i zgodne ze stanem faktycznym. Jest to szczególnie ważne, gdy zamierzamy sprzedać nieruchomość. Księga wieczysta jest sprawdzana przez potencjalnych nabywców, a wszelkie błędy i niezgodności mogą być zinterpretowane na niekorzyść sprzedającego. Sprawdzenie poprawności danych w księdze wieczystej i ich zgodności ze stanem faktycznym jest jedną z pierwszych czynności, jakie należy wykonać w ramach przygotowań do sprzedaży nieruchomości. Nie trzeba w tym celu udawać się osobiście do sądu - można to zrobić online za pomocą elektronicznego systemu ksiąg wieczystych na stronie ekw.ms.gov.pl. Jest to całkowicie darmowe - wystarczy znać numer księgi.
Księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości. Stanowią one gwarancję pewności obrotu na rynku nieruchomości. W przypadku niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym, pierwszeństwo ma treść ujawnionych wpisów. Nikt nie może zasłaniać się nieznajomością wpisów istniejących w księdze wieczystej ani wniosków, których dotyczą wzmianki. Księgi wieczyste są jawne i każdy może do nich zajrzeć. Jest to tym prostsze w przypadku elektronicznej księgi wieczystej, że można tego dokonać bez wychodzenia z domu.
Zdarza się, że błędy w księdze wieczystej pozostają w niej latami bez konsekwencji dla właściciela nieruchomości. Są dostrzegane dopiero wtedy, gdy dana sytuacja wymaga skorzystania z księgi (np. ubieganie się o kredyt hipoteczny, podział majątku czy wspomniana wcześniej sprzedaż nieruchomości). Błędy w księdze wieczystej można jednak skorygować. Warto dopilnować poprawek odpowiednio wcześniej, gdyż pomyłki i nieaktualne dane mogą obniżyć wiarygodność sprzedającego i wydłużyć proces sprzedaży.
Jednakże, sytuacja staje się bardziej skomplikowana, gdy błędny wpis dotyczy zobowiązań, np. w rejestrach dłużników prowadzonych przez Biura Informacji Gospodarczej (BIG). Wpis do takiego rejestru może znacząco utrudnić życie, ograniczając dostęp do finansowania i usług. Warto wiedzieć, jak postępować, gdy dane zostały wpisane nieprawidłowo.
Jakie są rodzaje błędów w księgach wieczystych i rejestrach dłużników?
Błędy w księdze wieczystej można podzielić na dwa główne typy:
- Błędy niemerytoryczne (usterki): Są to niedokładności, błędy pisarskie lub rachunkowe, które nie powodują niezgodności treści księgi z rzeczywistym stanem prawnym. Przykłady to błędnie wpisany numer działki lub literówka w nazwisku.
- Błędy merytoryczne: To istotne błędy, które powodują rozbieżność między informacjami w księdze a rzeczywistym stanem prawnym. Mogą to być np. wpisanie nieistniejącego obciążenia (jak spłacona hipoteka) lub pominięcie istniejącego prawa.
W przypadku rejestrów dłużników, błędy mogą dotyczyć wpisania osoby, która uregulowała swoje zobowiązanie, lub wpisania informacji o długu, który nigdy nie istniał. Mogą również dotyczyć przekazania nieprawdziwych danych do biura informacji gospodarczej, co jest zagrożone grzywną do 30 tys. zł.
Jak skorygować błędne wpisy?
Sposób korekty zależy od rodzaju błędu:
Korekta błędów niemerytorycznych w księdze wieczystej
Usterki wpisu są zazwyczaj usuwane przez sąd wieczystoksięgowy w drodze sprostowania z urzędu (art. 62613 KPC). Osoba zainteresowana może również złożyć stosowny wniosek lub zawiadomienie w tym przedmiocie. W przypadku niezgodności danych katastru nieruchomości z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej, sąd rejonowy dokonuje sprostowania na wniosek właściciela nieruchomości lub wieczystego użytkownika, na podstawie danych katastru (art. 27 ustawy o księgach wieczystych i hipotece). Do wniosku dołącza się wypis z operatu katastralnego.
Korekta błędów merytorycznych w księdze wieczystej
W przypadku błędów merytorycznych, jeśli właściciel dysponuje odpowiednim dokumentem pozwalającym na dokonanie wpisu lub jego wykreślenie (np. orzeczeniem sądu, aktem notarialnym, zgodą wierzyciela), powinien złożyć wniosek KW-WPIS celem dokonania odpowiedniej zmiany lub wykreślenia. Wniosek ten podlega opłacie.
Jeżeli właściciel nieruchomości nie dysponuje dokumentem pozwalającym na dokonanie wpisu lub jego wykreślenie, konieczne może być wytoczenie powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym (art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece). Postępowanie takie prowadzi sąd, który ustala, czy podstawą wpisu była ważna czynność prawna i kto faktycznie jest właścicielem nieruchomości.
Przykład: Ustanowienie hipoteki na nieruchomości jest dla wielu jedynym sposobem na realizację marzenia o własnym mieszkaniu. Aby prawo rzeczowe przestało obciążać lokal, konieczna jest spłata całego zobowiązania. Co zrobić, gdy dług wobec wierzyciela jest uregulowany? Rozwiązaniem jest wykreślenie hipoteki. Podstawą do wykreślenia hipoteki jest m.in. całkowita spłata długu. Jeśli jednak spłaciłeś kredyt hipoteczny i chcesz np. sprzedać mieszkanie, nie czekaj na ruch wierzyciela. Chociaż przepisy wymagają od niego umożliwienia Ci wykreślenia hipoteki, nie musi on składać wniosku.
Usuwanie wpisów z rejestrów dłużników
Usunięcie wpisu z rejestru dłużników jest możliwe, gdy:
- Dług został spłacony: Po całkowitej spłacie zobowiązania, wierzyciel ma obowiązek zgłosić ten fakt do biura informacji gospodarczej w celu aktualizacji danych lub usunięcia wpisu. Zazwyczaj trwa to do 14 dni od spłaty.
- Wpis jest nieprawdziwy lub nieaktualny: Jeśli dane wpisane do rejestru są niezgodne z prawdą lub uległy dezaktualizacji, należy zgłosić to do biura informacji gospodarczej i zażądać sprostowania lub usunięcia wpisu.
- Wpis dotyczy przedawnionego długu: Przedawnione długi mogą, w zgodzie z prawem, widnieć w rejestrze. Jednakże, jeśli dług ma wadę prawną (np. nieskutecznie doręczony nakaz zapłaty), można dążyć do usunięcia wpisu.
- Zakończenie działalności przez wierzyciela lub jego likwidacja: W szczególnych przypadkach, gdy wierzyciel przestał istnieć, wpisy mogą zostać automatycznie usunięte.
Okres przechowywania danych w rejestrach dłużników:
Zazwyczaj wpisy w rejestrach dłużników widnieją przez 10 lat od momentu ich powstania. W przypadku BIK (Biura Informacji Kredytowej) wpisy w sekcji aktywnej widnieją przez 5 lat, a w sekcji statystycznej przez 12 lat.
Opłaty związane z wykreśleniem wpisu:
Sam dokument wniosku o wykreślenie hipoteki jest bezpłatny. Koszt złożenia wniosku o wpis do księgi wieczystej lub jego wykreślenie wynosi 100 zł. W przypadku rejestrów dłużników, usunięcie wpisu zazwyczaj nie wiąże się z dodatkowymi opłatami po stronie dłużnika, o ile dług został spłacony lub wpis jest niezgodny z prawem. W niektórych przypadkach pobierana jest opłata za udostępnienie informacji z rejestru.
Konsekwencje błędnych wpisów
Błędne wpisy w księdze wieczystej mogą prowadzić do sporów prawnych, utrudnień w obrocie nieruchomościami, problemów przy sprzedaży czy uzyskaniu finansowania. Niewłaściwy wpis może spowodować, że osoba formalnie wpisana jako właściciel nie będzie mogła skutecznie wykonywać swoich praw do nieruchomości. Dla właściciela nieruchomości błędny wpis to nie tylko formalność - to realne ryzyko utraty prawa własności.
Z kolei błędne wpisanie do rejestru dłużników może skutkować odmową udzielenia kredytu, pożyczki, a nawet utrudnić wynajem mieszkania czy skorzystanie z usług telekomunikacyjnych. W niektórych przypadkach, przekazywanie do biura nieprawdziwej informacji o zadłużeniu może wiązać się z odpowiedzialnością karną (grzywna do 30 tys. zł).
Jeśli podejrzewasz, że masz błędny wpis w księdze wieczystej lub rejestrze dłużników, warto niezwłocznie zasięgnąć porady prawnej i podjąć działania w celu naprawienia błędu. W przypadku długu wpisanego do BIG, warto sprawdzić, czy można uchylić prawomocny nakaz zapłaty lub wynegocjować ugodę z wierzycielem.
Nie płaci? Zobacz, jak działa wpis do rejestru dłużników
tags: #zle #wpisany #wierzyciel #w #kw