Kim jest komornik sądowy i jak przebiega egzekucja długów?
Egzekucja długów przez komornika to ostatni etap odzyskiwania należności przez wierzyciela. Wszczęcie egzekucji komorniczej następuje, jeśli wierzyciel zwróci się o pomoc w odzyskaniu niespłaconego długu do odpowiedniego organu. Musi złożyć do sądu pozew przeciwko dłużnikowi, a następnie w przypadku uwzględniania powództwa uzyskać tytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę wykonalności, który staje się tytułem wykonawczym. Gdy wierzyciel posiada tytuł wykonawczy, składa go wraz z wnioskiem o wszczęcie egzekucji do komornika. Urzędnik rozpoczyna postępowanie, które ma na celu odzyskanie należności.
Komornik sądowy to funkcjonariusz publiczny, który działa przy sądzie rejonowym i wykonuje zadania związane z przymusową realizacją wyroków sądowych w sprawach cywilnych. Nie jest on urzędnikiem państwowym w tradycyjnym rozumieniu, ponieważ prowadzi własną kancelarię. Działalność organu egzekucyjnego reguluje ustawa o komornikach sądowych, która szczegółowo określa jego obowiązki, uprawnienia i ograniczenia. Ma on bowiem obowiązek działać w sposób bezstronny, przestrzegając zasad etyki zawodowej, a także poszanowania praw stron postępowania.
Do zadań komornika należy egzekwowanie zaległych zobowiązań finansowych od osób zadłużonych poprzez ściąganie należności z ich rachunków bankowych i sprzedaż majątku. Podejmowane przez niego procedury mają na celu zaspokojenie roszczeń wierzycieli.
Jak działa komornik w praktyce?
Komornik w pierwszej kolejności sprawdza, czy i jakie zarobki oraz oszczędności posiada osoba zadłużona. W przypadku osób pracujących na umowę o pracę może zająć 50% pensji (ale musi pozostawić na koncie wysokość minimalnego wynagrodzenia). Warto wskazać, że w przypadku dłużników alimentacyjnych komornik może zająć 60% wynagrodzenia miesięcznego (do dyspozycji dłużnika powinna pozostać równowartość 40% minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w danym roku). Osoby pracujące na umowę zlecenie są w gorszej sytuacji - komornik może zająć im 100%. Komornik może jednak odstąpić od zajęcia 100% wynagrodzenia i pozostawić dłużnikowi kwotę wolną od potrąceń, tak jak w przypadku osoby zatrudnionej na podstawie umowy o pracę. W tym celu dłużnik powinien wykazać komornikowi, że otrzymywane wynagrodzenie ma charakter powtarzający się (nie jest to praca dorywcza) oraz jest jedynym źródłem jego dochodu. Komornik może zweryfikować te informacje, np. poprzez ustalenie w ZUS, czy umowa zlecenia stanowi jedyne źródło dochodu tego dłużnika.
Komornik może zweryfikować informacje o zatrudnieniu i dochodach dłużnika, składając zapytanie do ZUS. Zakład ma obowiązek udzielić mu informacji na temat wysokości dochodów oraz miejsca zatrudnienia dłużnika.
Z punktu widzenia komornika egzekucja świadczeń pieniężnych jest najprostsza. Instytucje, do których urzędnik składa zapytanie na temat środków posiadanych przez dłużnika, mają obowiązek udzielić kompletnej informacji na ten temat. Zajęcie komornicze na koncie oznacza, że pracodawca będzie przelewał dłużnikowi tylko część pensji, ponieważ jej określona wysokość musi trafić do komornika. Jak działa komornik podczas egzekucji świadczeń pieniężnych? Najpierw sprawdza, jakie konta należą do dłużnika, a następnie zajmuje znajdujące się na nich środki w określonej wysokości. Tak jak pisaliśmy powyżej, urzędnik do miesiąc może zabrać do 50% twojej pensji w przypadku umowy o pracę, ale jednocześnie musi pozostawić ci na koncie kwotę minimalnego wynagrodzenia. Jeśli pracujesz na umowę zlecenie, komornik może zająć wszystkie środki, za wyjątkami opisanymi wyżej w artykule. Z kolei jeśli utrzymujesz się z renty lub emerytury, to kwota wolna od potrąceń wynosi 75% minimalnej emerytury. W przypadku dłużnika alimentacyjnego urzędnik nie może zabrać więcej niż 60% pensji.
Egzekucja z ruchomości i nieruchomości
Jeśli zajęta pensja i/lub oszczędności nie wystarczą do pokrycia długu, komornik może zająć ruchomości i nieruchomości należące do dłużnika. Urzędnik po zajęciu środków na kontach osoby zadłużonej może przejść do kolejnego etapu, czyli egzekucji z ruchomości i nieruchomości, jeśli wyegzekwowane środki nie pokryły całości zadłużenia.
Urzędnik nie ma prawa zająć przedmiotów służących do codziennego funkcjonowania. Dla takich rzeczy zalicza się m.in. odkurzacz czy lodówka. Może być to też komputer - jeśli służy do pracy lub do spełniania potrzeb życia codziennego. Komornik nie może zająć rzeczy, które nie należą do dłużnika, nawet jeśli znajdują się w jego mieszkaniu. Konieczne będzie udowodnienie, że dany przedmiot należy do innego domownika.
Warto pamiętać, że urzędnik ma prawo wejść do każdej nieruchomości, w której mieszka zadłużony. Dotyczy to także mieszkań wynajmowanych. Komornik może też zająć nieruchomości należące do osoby zadłużonej. Najpierw oszacuje jej wartość, a potem wyznaczy termin licytacji. Nie może on przypadać wcześniej niż dwa tygodnie po uprawomocnieniu się opisu i oszacowania oraz też przed uprawomocnieniem się wyroku, na podstawie którego wszczęto egzekucję.
Żeby doszło do licytacji, wystarczy obecność jednego licytanta. Najniższa suma za nieruchomość to trzy czwarte sumy oszacowania przez komornika. Wygrywa ta osoba, która zaoferuje najwyższą cenę.
Dłuższe procesy egzekucyjne i możliwości dłużnika
Dłuższym procesem jest egzekucja świadczeń niepieniężnych. Ponieważ wiąże się ze sprawdzeniem majątku przez komornika osobiście oraz z licytacją, może zająć nawet kilkanaście miesięcy. W tym czasie dłużnik może aktywnie działać na rzecz spłaty długu. Jeśli mu się to uda, będzie miał możliwość przerwania biegu egzekucji i odzyskania swoich rzeczy.
Zdarza się, że niektórzy dłużnicy w celu uniknięcia egzekucji świadczeń pieniężnych przez komornika podejmują pracę “na czarno”. Oficjalnie nie posiadają żadnego dochodu, ale w praktyce mają środki, które mogłoby posłużyć do spłaty należności (np. na raty). Jednak pieniądze z niezidentyfikowanych źródeł na pewno wzbudzą podejrzenia i wierzyciela, i urzędnika. W związku z tym komornik może cały czas prowadzić prace zmierzające do ściągnięcia długu. Ruchomości i nieruchomości kupione za zarobione na czarno pieniądze będą podlegać zajęciu.
Istnieje możliwość umorzenia długu na wniosek komornika (z powodu niewypłacalności dłużnika), jednak nie sprawia to, że należność przestaje istnieć. Wierzyciel może ponownie złożyć wniosek o wszczęcie egzekucji. Może to zrobić wielokrotnie. Każde takie działanie przerwie bieg przedawnienia - lepiej jednak nie liczyć na przedawnienie długu. Ogłoszenie upadłości konsumenckiej to ostateczne wyjście. Powoduje umorzenie całości lub części długów, jednak wiąże się to także z zajęciem środków na kontach oraz majątku.
Nadzór nad pracą komornika
Bezpośredni nadzór administracyjny nad pracą komornika pełni prezes sądu rejonowego. Kontroluje on, czy organ egzekucyjny przestrzega prawa, poprawnie przeprowadza postępowania, a także rozpatruje skargi na podejmowane przez niego działania. Natomiast ogólny nadzór nad systemem komorniczym sprawuje Minister Sprawiedliwości, który ma prawo wydawać akty prawne regulujące pracę pełnomocników sądowych, inicjować kontrole i odwoływać komorników.
🛑 Jak wygląda licytacja komornicza? Na co uważać? Krzysztof Łaciński #biuronieruchomosci
Kto może zostać komornikiem?
Osoba ubiegająca się o stanowisko komornika sądowego musi posiadać obywatelstwo polskie, pełną zdolność do czynności prawnych i nieposzlakowaną opinię. Warunkiem niezbędnym jest też ukończenie studiów prawniczych i zdobycie tytułu magistra prawa. Następnie kandydat musi odbyć aplikację komorniczą, która trwa 2 lata i polega na praktycznym szkoleniu pod okiem doświadczonego komornika w jego kancelarii. Osoba, która chce zostać komornikiem sądowym, nie może być karana, a minimalny wiek do pełnienia tej funkcji to 28 lat. Po spełnieniu tych wymagań można ubiegać się o nominację przyznawaną przez Ministra Sprawiedliwości.
tags: #ztm #dzial #komorniczy