903 kpc wierzyciel nie dokonał wyboru: co to oznacza i jakie są konsekwencje?

W obrocie gospodarczym pojęcie „wierzytelność” jest najczęściej używane w kontekście wierzytelności pieniężnych. Często bywa stosowane zamiennie z terminami „dług” lub „zobowiązanie”. Aby jednak poprawnie interpretować instytucje prawne wykorzystywane w procesie windykacji, warto najpierw poświęcić chwilę na dokładne zrozumienie natury stosunków zobowiązaniowych, z których wierzytelności wynikają.

Podstawowe definicje i źródła prawa zobowiązań

Według treści definicji opracowanej przez wybitnego polskiego cywilistę prof. Czachórskiego, zobowiązanie jest częścią prawa cywilnego, która reguluje społeczne formy wymiany dóbr i usług. W zobowiązaniu, jako rodzaju stosunku prawnego, można wyróżnić zasadniczo trzy elementy: podmiot (osoby, pomiędzy którymi stosunek ten istnieje), przedmiot oraz treść stosunku prawnego. Podmiotem uprawnionym w zobowiązaniu jest wierzyciel, a podmiotem zobowiązanym jest dłużnik. Przedmiotem zobowiązania jest określonego rodzaju zachowanie się dłużnika, którego może domagać się wierzyciel. Przedmiotem świadczenia pieniężnego jest świadczenie określonej sumy pieniężnej. Treść zobowiązania stanowią uprawnienia wierzyciela i odpowiadające im obowiązki dłużnika. Obowiązki dłużnika mogą polegać na działaniu bądź zaniechaniu.

Podstawowym źródłem prawa zobowiązań dla przedsiębiorców na terenie RP jest księga trzecia Kodeksu cywilnego - Zobowiązania, która składa się z części ogólnej i szczególnej. Część ogólna to unormowania dotyczące wszystkich stosunków zobowiązaniowych określonych w kodeksie, a także w innych ustawach. Część szczególna „zobowiązań” określa rodzaje umów i zawiera przepisy, które je regulują. Źródłem prawa zobowiązań mogą być również inne ustawy, np. ustawa o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów, Prawo wekslowe, umowy międzynarodowe. Warto wspomnieć w tym miejscu także o roli prawa europejskiego, które harmonizuje zasady obrotu gospodarczego na poziomie międzynarodowym, szczególnie w relacjach transgranicznych. W obrocie gospodarczym stosunki gospodarcze pomiędzy przedsiębiorcami regulują przede wszystkim zawarte między nimi umowy, które są konstruowane i stosowane w zgodzie z obowiązującymi źródłami prawa zobowiązań i innymi przepisami prawa.

Przelew wierzytelności a przejęcie długu

Polskie prawo dopuszcza zmianę podmiotową wierzycieli i dłużników, przy czym ta druga jest obwarowana większą liczbą warunków, które trzeba spełnić, aby nowa osoba mogła przejąć cudzy dług. Zmiana wierzycieli jest określana jako przelew lub cesja wierzytelności, zmiana dłużników natomiast przejęciem długu lub zobowiązania.

Przelew wierzytelności jest sposobem na przeniesienie zobowiązania z dotychczasowego na nowego wierzyciela. Wskutek takiego działania prawa przysługujące z konkretnej umowy przechodzą na osobę, która do tej pory nie występowała w roli wierzyciela. Z kolei przejęcie długu jest formą przejścia zobowiązania z dotychczasowego na nowego dłużnika. Przelew (cesję) stosujemy zatem pomiędzy wierzycielami, przejęcie pomiędzy dłużnikami.

Zarówno przelew wierzytelności, jak i przejęcie długu są uprawnieniami stron zobowiązania, co oznacza, że nie ma obowiązku korzystania z tych instytucji. Zainteresowana zmianą podmiotową strona umowy może więc skorzystać z takiego prawa, nawet jeśli nie zostało ono wpisane w treść kontraktu.

Zgodnie z treścią art. 509 kc wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki. Przelew wierzytelności co do zasady powinien być dokonany na piśmie, pod warunkiem że dana wierzytelność również jest stwierdzona pisemnie. W przypadku, gdy umowa została zawarta w formie ustnej, przelew może nastąpić także pod tą postacią - ze względów dowodowych lepiej jednak unikać tej formy. Warto również dodać, że przeniesienie wierzytelności z dokumentu na okaziciela następuje przez przeniesienie własności dokumentu. Potrzebne jest do niej jego wydanie.

Przeniesienie wierzytelności na inną osobę ma istotne znaczenie dla dłużnika, szczególnie jeśli nie został on poinformowany o przelewie. Dopóki zbywca nie zawiadomił dłużnika o przelewie, spełnienie świadczenia do rąk poprzedniego wierzyciela ma skutek względem nabywcy, chyba że w chwili spełnienia świadczenia dłużnik wiedział o przelewie. Przepis ten stosuje się odpowiednio do innych czynności prawnych dokonanych między dłużnikiem a poprzednim wierzycielem.

Przykład 1. Pani Anna jest dłużniczką pana Michała. Musi zapłacić mu 5000 zł z tytułu umowy pożyczki zawartej w formie pisemnej. Pożyczkodawca przelał swoją wierzytelność panu Igorowi 2 maja 2023 roku i zapomniał poinformować o tym panią Annę, która w sierpniu 2023 roku spłaciła całą pożyczkę - wszystkie przelewy poszły na konto pana Michała. Czy w tej sytuacji pan Igor ma prawo żądać spłaty części pożyczki od pani Anny, począwszy od 2 maja 2023 roku? Nie, ponieważ pani Anna nie została zawiadomiona o dokonanym przelewie wierzytelności. Pan Igor może jednak wystąpić z roszczeniem o zapłatę odpowiedniej kwoty pieniężnej wobec pana Michała - licząc od daty zawarcia umowy przelewu.

Przykład 2. Pan Wojciech jest dłużnikiem pani Agnieszki na kwotę 6000 zł - zobowiązanie zostało zawarte w formie ustnej. Do tej pory dłużnik spłacił 2000 zł. Wierzycielka 3 marca 2023 roku przelała swoją wierzytelność na panią Iwonę i tego samego dnia telefonicznie poinformowała pana Wojciecha o cesji, wskazała także, na jaki numer konta bankowego dłużnik powinien od tej chwili regulować swoje zobowiązania. Pan Wojciech uznał, że skoro nie otrzymał pisemnego zawiadomienia o przelewie wierzytelności, to nie będzie spłacał długu na rzecz nieznanej mu osoby i ostatecznie we wrześniu 2023 roku uregulował całe zobowiązanie na rzecz pani Agnieszki - zapłacił jej brakujące 4000 zł. Czy w tej sytuacji pani Iwona ma jakiekolwiek roszczenia względem pana Wojciecha lub pani Agnieszki? W przedstawionym przypadku nowa wierzycielka (pani Iwona) może żądać spłaty kwoty 4000 zł od pana Wojciecha, ponieważ został on poinformowany o przelewie wierzytelności - ustna informacja jest wiążąca, ponieważ główna umowa, z której wynika dług, również została zawarta w formie ustnej. Pan Wojciech będzie musiał oddać 4000 zł pani Iwonie. Może oczywiście wystąpić z roszczeniem o zwrot tej kwoty od pani Anny, która nie była uprawniona do jej odebrania.

Zmiana wierzyciela może nastąpić w każdej chwili trwania zobowiązania i nie wymaga żadnej zgody dłużnika. Może on kwestionować dokonaną cesję, jednak jeśli została ona przeprowadzona w wymaganej formie i dłużnik został poinformowany o czynności, to nowy wierzyciel skutecznie wejdzie w prawa i obowiązki dotychczasowego wierzyciela.

Wyrok SN z 10 sierpnia 2022 roku (sygn. akt II CSKP 449/22): W świetle art. 509 kc przelew wierzytelności jest umową zawartą między wierzycielem (cedent) a osobą trzecią (cesjonariusz), na mocy której dotychczasowy wierzyciel przenosi na osobę trzecią oznaczoną wierzytelność przysługującą mu dotychczas w stosunku do określonego dłużnika.

Instytucją podobną do przelewu wierzytelności jest przejęcie długu - w tym przypadku dokonuje się zmiana podmiotowa dłużnika, w jego miejsce wchodzi zupełnie nowa osoba. Zgodnie z treścią art. 519-522 kc osoba trzecia może wstąpić na miejsce dłużnika, który zostaje z długu zwolniony. Przejęcie długu może nastąpić:

przez umowę między wierzycielem a osobą trzecią za zgodą dłużnika; oświadczenie dłużnika może być złożone którejkolwiek ze stron;
przez umowę między dłużnikiem a osobą trzecią za zgodą wierzyciela; oświadczenie wierzyciela może być złożone którejkolwiek ze stron; jest ono bezskuteczne, jeżeli wierzyciel nie wiedział, że osoba przejmująca dług jest niewypłacalna.

Każda ze stron zawierająca umowę o przejęcie długu, może wyznaczyć osobie, której zgoda jest potrzebna do skuteczności przejęcia, odpowiedni termin do wyrażenia zgody, przy czym bezskuteczny upływ wyznaczonego terminu jest jednoznaczny z odmówieniem zgody.

Jeżeli skuteczność umowy o przejęcie długu zależy od zgody dłużnika, a dłużnik zgody odmówił, umowę uważa się za niezawartą. Jeżeli skuteczność umowy o przejęcie długu zależy od zgody wierzyciela, a wierzyciel zgody odmówił, strona, która według umowy miała przejąć dług, jest odpowiedzialna względem dłużnika za to, że wierzyciel nie będzie od niego żądał spełnienia świadczenia. Umowa o przejęcie długu powinna być pod nieważnością zawarta na piśmie. To samo dotyczy zgody wierzyciela na przejęcie długu.

Jak wynika z powyższego, możliwość zmiany dłużnika została obwarowana surowszymi wymogami niż zmiana wierzyciela. Podyktowane jest to szczególną ochroną wierzyciela, który powinien wyrazić zgodę na taką modyfikację. Jeśli nie musiałby on zgadzać się na przejęcie długu przez nową osobę, wówczas mogłoby dojść do sytuacji, w której nowy dłużnik byłby niewypłacalny i ostatecznie nie uregulowałby nawet najmniejszej części zobowiązania. Jeśli więc wierzyciel nie wyrazi zgody na zmianę dłużnika, to nie może ona nastąpić. Przejęcie długu nie jest również możliwe w przypadku istnienia związku pomiędzy osobistymi cechami dłużnika a rodzajem świadczenia, np. gdy dłużnik zobowiązał się do namalowania obrazu, uszycia ubrania lub wykonania innej rzeczy, którą tylko on potrafi zrobić.

Przykład 3. Pan Jan jest dłużnikiem pana Kacpra - zobowiązał się do zapłaty 7000 zł. Dłużnik po spłacie połowy swojego zobowiązania dogadał się ze swoim kolegą panem Piotrem, że to on przejmie resztę długu i spłaci wierzyciela. Koledzy nie poinformowali jednak pana Kacpra o przejęciu długu. Pan Piotr zapomniał o spłacie i wskutek nieszczęśliwego wypadku zmarł. Jego jedyny syn odziedziczył cały spadek, wliczając w to wszelkie zobowiązania zmarłego. Po tym zdarzeniu pan Kacper dowiedział się o przejściu długu z pana Jana na pana Piotra. Kto w tej sytuacji jest zobowiązany do spłaty 3500 zł na rzecz pana Kacpra? Będzie to w dalszym ciągu pan Jan, ponieważ nie uzyskał wymaganej zgody pana Jana na przejęcie długu i nie poinformował swojego wierzyciela o przejściu zobowiązania na nowego dłużnika. Musimy uznać, że nie doszło w ogóle do przejścia zobowiązania na nowego dłużnika. Pan Kacper może żądać spłaty od pana Jana, nie ma natomiast żadnych roszczeń względem syna pana Piotra.

Postanowienie SN z 11 grudnia 2020 roku (sygn. akt I CSK 362/20): Przejęcie długu skutkuje wejściem osoby trzeciej w miejsce dotychczasowego dłużnika tylko w takim zakresie, w jakim sytuację dotychczasowego dłużnika wyznaczały jego obowiązki i ewentualne uprawnienia związane z istnieniem długu. W związku z tym, zarówno przejęcie długu, jak i jego spełnienie przez przejemcę, nie powoduje wstąpienia osoby trzeciej w sytuację dotychczasowego dłużnika w takim zakresie, w jakim dłużnik ten pozostawał jednocześnie wierzycielem partnera stosunku zobowiązaniowego, z którego jego dług powstał. W tym ostatnim przypadku zmiana podmiotowa stosunku zobowiązaniowego dotyczyłaby osoby wierzyciela, a nie osoby dłużnika i wymagałaby przelewu wierzytelności.

Co się dzieje z długiem, gdy wierzyciel nie zgłosił wierzytelności?

Co się dzieje z długiem, gdy wierzyciel nie zgłosił wierzytelności? Czy pomimo tego i tak podlega on umorzeniu po przeprowadzeniu postępowania upadłościowego? Czy może brak zgłoszenia wierzytelności stanowi furtkę pozwalającą na dalsze jej dochodzenie po zakończeniu procedury oddłużeniowej? Wydając postanowienie o ogłoszeniu upadłości konsumenckiej sąd wzywa wierzycieli upadłego dłużnika do zgłaszania swoich wierzytelności w terminie trzydziestu dni od dnia obwieszczenia postanowienia. Jednakże jak pokazuje praktyka, przeważająca część wierzycieli w ogóle nie dokonuje zgłoszenia wierzytelności, a co za tym idzie nie bierze udziału w postępowaniu upadłościowym. Uprawnienie do zgłoszenia wierzytelności przysługuje każdemu wierzycielowi upadłego dłużnika. Przy czym jest to jedynie uprawnienie, nie obowiązek. Zatem jedynie od woli wierzyciela zależy to, czy dokona zgłoszenia wierzytelności i będzie brał udział w postępowaniu upadłościowy, czy też nie. Wyjątek stanowią wierzyciele (osobiści, jak i rzeczowi), których wierzytelność jest zabezpieczona na majątku dłużnika hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym, zastawem skarbowym, hipoteką morską lub przez inny wpis w księdze wieczystej lub w rejestrze okrętowym. Jeżeli bowiem taki wierzyciel nie zgłosi swojej wierzytelności i tak zostanie ona umieszczone przez syndyka na liście wierzytelności z urzędu. Co istotne dla upadłego dłużnika, brak zgłoszenia wierzytelności oznacza jedynie, że wierzyciel traci możliwość uzyskania zaspokojenia wierzytelności w postępowaniu upadłościowym. To, że wierzyciel nie zgłosił wierzytelności nie oznacza, że niezgłoszona wierzytelność jest wyłączana spod skutków upadłości konsumenckiej. Zatem nawet niezgłoszona wierzytelność podlega umorzeniu, o ile został ona wykazana przez upadłego dłużnika we wniosku. Co więcej, umorzone zostają również te zobowiązania, które nie zostały wskazane przez upadłego dłużnika, o ile uchybienie to nie było zamierzone.

Egzekucja świadczeń pieniężnych

W kontekście egzekucji świadczeń pieniężnych, kluczowe znaczenie mają przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące egzekucji z ruchomości, wierzytelności oraz innych składników majątku dłużnika.

Egzekucja z ruchomości:

Komornik dokonuje zajęcia przez wpisanie ruchomości do protokołu zajęcia.
Dłużnik, pod rygorem odpowiedzialności za szkodę, przy zajęciu, a jeżeli jest nieobecny - niezwłocznie po otrzymaniu odpisu protokołu zajęcia, wskazuje komornikowi ruchomości znajdujące się w jego władaniu, do których osobom trzecim przysługuje prawo żądania zwolnienia ich od egzekucji, z podaniem adresów tych osób, oraz powiadamia komornika o wcześniejszych zajęciach tej samej rzeczy dokonanych przez organy egzekucyjne, z podaniem daty tych zajęć i wysokości należności, na poczet których te zajęcia zostały dokonane.
Nie należy zajmować więcej ruchomości ponad te, które są potrzebne do zaspokojenia należności i kosztów egzekucyjnych.
Zajęte ruchomości komornik pozostawi we władaniu osoby, u której je zajął. Jednakże z ważnych przyczyn komornik może w każdym stanie postępowania oddać zajęte ruchomości pod dozór innej osoby, nie wyłączając wierzyciela, choćby to było połączone z koniecznością ich przeniesienia. Osoby te pełnią obowiązki dozorcy.
Cena wywołania w pierwszym terminie licytacji publicznej wynosi trzy czwarte wartości szacunkowej. Jeżeli licytacja w pierwszym terminie nie dojdzie do skutku, zajęte ruchomości mogą być sprzedane w drugim terminie licytacyjnym. Cena wywołania w drugim terminie licytacyjnym wynosi połowę wartości szacunkowej.

Egzekucja z wierzytelności:

Do egzekucji z wierzytelności komornik przystępuje przez jej zajęcie.
Zajęcie wierzytelności polega na podaniu do wiadomości dłużnikowi, że w odniesieniu do tej wierzytelności nie wolno mu zmienić jej treści ani rozporządzać nią ani jej zbyć.
Zajęcie wierzytelności jest skuteczne od chwili, gdy dowiedział się o nim dłużnik wierzytelności.

Egzekucja z innych składników majątku:

Przepisy dotyczące egzekucji z ruchomości stosuje się odpowiednio do egzekucji ze zwierząt, jeżeli nie jest to sprzeczne z przepisami dotyczącymi ochrony zwierząt.

Kluczowe rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego dotyczące przejęcia długu

W wyroku z 8 listopada 2023 r. Sąd Najwyższy przyznał, że nigdy wcześniej nie zajmował się taką sprawą. Chodzi o dopuszczalność wyrażenia przez wierzyciela zgody na przejęcie długu przez nieskonkretyzowaną osobę, czyli o danie dłużnikowi swobody w wyborze tego, kto przejmie jego dług.

Sąd Najwyższy stwierdził, że polskie prawo nie zna normatywnej instytucji przejęcia praw i obowiązków strony umowy dwustronnie zobowiązującej. Dlatego zmiany strony, poprzez wstąpienie w jej prawa i obowiązki przez inny podmiot, można dokonać tylko w drodze jednoczesnego przelewu wierzytelności i przejęcia długu. Nie ma znaczenia, czy nastąpi to w ramach jednej złożonej czynności, czy sukcesywnie. Konieczne jest tylko, by czynności prawne stron spełniały wymogi skuteczności przelewu wierzytelności, jak i przejęcia długu.

Jednocześnie SN odwołał się do treści art. 98 zd. 2 k.c., zgodnie z którą, do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu konieczne jest pełnomocnictwo określające ich rodzaj. Skoro więc osoby, które mają zostać dotknięte skutkami przyszłych czynności prawnych, nie stając się ich stronami, mimo że mogłyby, mogą udzielać takiego pełnomocnictwa, to mogą również udzielać zgody na dokonywanie innych czynności określonego rodzaju. Wyrażona w art. 519 § 2 pkt 2 k.c. zgoda ma charakter upoważniający do czynności określonej tylko rodzajowo, nieskonkretyzowanej co do podmiotu i przedmiotu, to nic nie sto na przeszkodzie, aby wierzyciel wyraził zgodę na przejęcie długu przez nieokreślonego przejemcę albo przez przejemcę określonego tylko rodzajowo. Taka zgoda, w połączeniu z ochroną na wypadek niewypłacalności przejemcy, dostatecznie chroni interes wierzyciela.

Co do ewentualnej niewypłacalności przejemcy, to wierzyciel udzielając zgody blankietowej nie musi o niej wiedzieć. Dowie się dopiero po dokonaniu wyboru osoby przejemcy przez dłużnika. Jeśli przejemca okaże się niewypłacalny, wówczas wierzyciel będzie korzystał z ochrony przewidzianej w art. 519 § 2 pkt 2 k.c. Ocena stanu niewypłacalności przejemcy powinna być dokonywana na chwilę zawarcia umowy dłużnika z przejemcą, a nie na moment wyrażenia zgody. Dodatkowo, gdyby celem umowy przejęcia długu przez osobę niewypłacalną było pozbawianie wierzyciela możliwości zaspokojenia, to taka umowa byłaby nieważna ze względu na sprzeczność z zasadami współżycia społecznego, jak i z uwagi na prawdopodobny zamiar obejścia ustawy. Dlatego SN orzekł, że brak jest uzasadnienia dla ograniczani swobody stron w kształtowaniu stosunków cywilnoprawnych, jeśli takie ograniczenie nie wynika jednoznacznie z przepisów.

SN odniósł się również do wielokrotności umów przejęcia długu. Stwierdził, że o tym, czy wyrażona w umowie przedwstępnej zgoda wierzyciela na przejęcie długu miała charakter tylko jednorazowy i wyczerpuje się po pierwszym przejęciu, decyduje zgodny cel i zamiar stron tej umowy. Należałoby więc go zbadać. Nie zmienia to faktu, że wyrażenie zgody blankietowej na wielokrotne przejęcie długu jest dopuszczalne (wyrok SN z 8 listopada 2023 r., sygn. akt II CSKP 313/23).

Przedawnienie długu – kiedy dług naprawdę przestaje istnieć? [2025]

PodsumowanieTo bardzo ważne rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego dla branży nieruchomości, w której takie klauzule przejęcia zobowiązań stosowane są nie tylko przy obrocie nieruchomościami komercyjnymi, np. zakup zadłużonego mieszkania. Należy pamiętać, że zgodnie z art. 522 k.c., zarówno umowa o przejęcie długu, jak i zgoda wierzyciela na to przejęcie, powinny być pod rygorem nieważności wyrażone na piśmie. Cesja wierzytelności jest instrumentem powszechnie stosowanym w obrocie prawnym. Zasady działania cesji wierzytelności wydają się proste - zgoda dłużnika na przelew wierzytelności co do zasady nie jest wymagana, należy jednak zawiadomić dłużnika o przelewie, aby spełnił świadczenie na rzecz nabywcy wierzytelności. Co jednak w przypadku, gdy do cesji dochodzi już w toku postępowania sądowego lub egzekucyjnego? Czy stwierdzenie przelewu pismem jest wystarczające? W sytuacji, gdy strony zawierają umowę cesji wierzytelności, co do której już toczy się postępowanie sądowe wszczęte przez zbywcę wierzytelności, kluczowym momentem jest chwila doręczenia pozwu pozwanemu. Omawiany skutek doręczenia pozwu reguluje art. Przyjmuje się, że ww. przepis nie wywołuje żadnych skutków w sferze prawa materialnego (np. Po pierwsze wskazać należy, że w przypadku cesji wierzytelności już po doręczeniu pozwu, zbywca wierzytelności może w dalszym ciągu dochodzić tej wierzytelności na drodze postępowania sądowego. Wydane orzeczenie obejmuje zatem dotychczasowe strony, ale odnosi ono bezpośredni skutek wobec nabywcy, co określa się mianem tzw. prawomocności rozszerzonej. Oznacza to, że sąd nada klauzulę wykonalności na rzecz nabywcy. Zgodnie z art. 788 § 1 kpc przejście uprawnienia należy wykazać dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym. Po drugie, w przypadku cesji wierzytelności po doręczeniu pozwu możliwa jest zmiana podmiotowa po stronie powodowej (podstawienie procesowe względne). Wskazuje się, że zgoda może być wyrażona w sposób dorozumiany, np. przez podejmowanie czynności procesowych, aczkolwiek w praktyce dąży się do uzyskania pisemnej zgody. Pozwany oczywiście nie musi wyrazić zgody na podstawienie procesowe. W takim przypadku warto dokonać zgłoszenia przez cesjonariusza interwencji ubocznej na podstawie art. Dodatkowo, zgodnie z art. 84 kpc, cedent może przypozwać cesjonariusza, tj. zawiadomić o toczącym się procesie i wezwać go do wzięcia w nim udziału po stronie powoda. Strony umowy przelewu wierzytelności powinny mieć na uwadze, iż skutek w postaci stabilizacji podmiotowej postępowania wynikający z art. 192 pkt 3 kpc nie nastąpi w przypadku zbycia wierzytelności objętej sporem przed doręczeniem pozwu pozwanemu. W takiej sytuacji powód - cedent powinien cofnąć powództwo, dzięki czemu uzyska zwrot opłaty sądowej od pozwu (pomniejszonej o kwotę 30 zł), zaś powództwo powinien wytoczyć cesjonariusz, gdyż to jemu przysługiwać będzie legitymacja procesowa czynna. W sytuacji, gdy nie będzie możliwe wytoczenie przez cesjonariusza powództwa przed upływem terminu przedawnienia oraz nie doszło do doręczenia pozwu, przelew wierzytelności objętej sporem powoduje istotny problem także dla jej nabywcy. Cesja wierzytelności objętej sporem przed doręczeniem pozwu pozwanemu winna być traktowana tak, jak sytuacja określona w art. 196 § 1 kpc. Cesjonariusz, który w 2-tygodniowym terminie zgłosił swoje przystąpienie, staje się powodem oprócz dotychczasowego powoda. Brak zgody powoduje utrzymanie się po stronie powodowej współuczestnictwa procesowego konkurencyjnego. Zmiana podmiotowa w oparciu o reguły wynikające z art. Zgodnie z art. 5054 § 1 kpc, ww. przepisów art. 76 kpc, art. 84 kpc i art. Powyższe oznacza, że w sprawach toczących się w postępowaniu uproszczonym, w których do zbycia wierzytelności doszło przed doręczeniem odpisu pozwu, powód traci legitymację procesową czynną, bez możliwości wstąpienia do procesu nabywcy wierzytelności. Jeżeli już doszło do takiej sytuacji, skutecznym rozwiązaniem może okazać się wniosek o rozpoznanie sprawy z pominięciem przepisów o postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 5051 § 3 kpc, co jednak jest pozostawione ocenie sądu pod kątem tego, czy przyczyni się to do sprawniejszego rozwiązania sporu. Reasumując, zbycie wierzytelności w toku postępowania sądowego nie wywołuje żadnych skutków dla stron, jeżeli nastąpiło to już po doręczeniu pozwu. Natomiast zbycie wierzytelności przed doręczeniem odpisu pozwu pociąga utratę legitymacji po stronie powoda. W przypadku, gdy dalsze prowadzenie egzekucji jest możliwe na zasadach przewidzianych w art. 8041 i art. 8042 kpc, zgodnie z art. Zgodnie z art. Niedołączenie wymaganego dokumentu będzie skutkować odmową wszczęcia egzekucji, co stanowi dość rygorystyczne rozwiązanie, gdyż wierzyciel nie ma możliwości uzupełnienia wymaganego dokumentu jako braku formalnego. Zgodnie z art. 8041 kpc, w razie przelewu egzekwowanej wierzytelności po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, cesjonariusz może wstąpić do postępowania na miejsce cedenta za jego zgodą. Także w tym przypadku przelew wierzytelności należy wykazać dokumentem urzędowym lub dokumentem prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym. Jeżeli cesja nastąpiła po powstaniu tytułu egzekucyjnego, ale przed nadaniem mu klauzuli wykonalności, nabywca wierzytelności powinien wystąpić z wnioskiem o nadanie na jego rzecz klauzuli wykonalności na podstawie art. Jeżeli przejście uprawnienia nastąpiło po powstaniu tytułu wykonawczego, ale przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, wierzyciel zgodnie z art. Wreszcie cesjonariusz może wykazać następstwo prawne już w toku postępowania egzekucyjnego, wstępując na miejsce cedenta na podstawie art.

tags: #903 #kpc #wierzyciel #nie #dokonal #wyboru