Adres korespondencyjny a komornik: jak chronić swoje mienie?
W przypadku postępowania egzekucyjnego, adres korespondencyjny odgrywa kluczową rolę, nierzadko stając się punktem wyjścia do działań komornika. Zrozumienie zasad doręczania korespondencji i praw dłużnika oraz wierzyciela jest niezbędne do skutecznej ochrony własnych interesów.
Komornik nie prowadzi śledztwa w tradycyjnym rozumieniu. Jego praca opiera się na egzekucji "z urzędu", czyli działaniu w oparciu o dostępne dane. Gdy posiada adres, działa. Gdy go nie ma lub jest on nieaktualny, jego skuteczność maleje. Zwykły obywatel rzadko zdaje sobie sprawę, że komornik nie ma prawa "wymuszać" podania prywatnego adresu, jeśli zostanie wskazany inny adres do doręczeń.
Jednym z legalnych sposobów na zarządzanie adresem do doręczeń jest zawarcie umowy z biurem wirtualnym i wskazanie jego adresu jako adresu korespondencyjnego. Nie ma wymogu, by był to adres zamieszkania, ani obowiązku ujawniania komornikowi miejsca faktycznego pobytu. Komornik nie może prowadzić egzekucji "na ślepo". Jeśli nie zna faktycznego miejsca zamieszkania dłużnika, nie wejdzie do mieszkania ani nie zajmie sprzętu.
System prawny opiera się na założeniu, że dłużnik nie wie, co może zrobić, a komornik wie zbyt wiele. Komornik nie jest doradcą ani opiekunem, lecz urzędnikiem, którego działania mają finansowy cel. Jeśli może działać łatwo, zrobi to. Podanie mu adresu wykorzysta go.
Zawarcie umowy z biurem wirtualnym nie jest obejściem systemu, lecz świadomym korzystaniem z praw przysługujących obywatelowi. Czynności egzekucyjne wykonywane są co do zasady przez komorników, z wyjątkiem czynności zastrzeżonych dla sądów.
Pisma w postępowaniu egzekucyjnym, skierowane do podmiotów wpisanych do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) albo Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG), doręcza się na adres udostępniany w rejestrze lub CEIDG, chyba że strona wskazała inny adres dla doręczeń. Podobnie postępuje się w razie niemożności doręczenia pism przedsiębiorcom, jeśli nie zgłosili zmiany adresu do doręczeń. Wynika z tego, jak dużą wagę należy przywiązywać do wpisów w powszechnych rejestrach i ewidencjach, w szczególności dotyczących miejsca prowadzenia działalności oraz adresu do doręczeń.
Jeżeli przedsiębiorca nie życzy sobie kierowania korespondencji na adres, pod którym wykonuje stale czynności związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, powinien wskazać odrębny adres do doręczeń. Organ ma obowiązek dostosować się do zapisów upublicznionych w rejestrze, a skorzystać z innego zarejestrowanego adresu może np. wtedy, kiedy pod adresem podanym dla doręczeń korespondencja nie jest podejmowana.
Jednym z podanych adresów może być również prywatne miejsce zamieszkania przedsiębiorcy jako osoby fizycznej - wówczas należy liczyć się z tym, że korespondencja "służbowa" będzie kierowana na adres prywatny. Jeżeli zaś organ kieruje korespondencję na jeszcze inny adres, nieupubliczniony w rejestrze, może to być podstawą do kwestionowania doręczenia.
Niepoinformowanie organu o nieprawidłowości adresu bądź, często umyślne, niepodejmowanie korespondencji przysyłanej na prawidłowy adres może powodować powstanie tzw. fikcji doręczenia korespondencji. Zgodnie z art. 886 §3 k.p.c., za nieuzasadnioną odmowę udzielenia organowi egzekucyjnemu wyjaśnień lub informacji przewidzianych w przepisach albo za udzielanie informacji lub wyjaśnień świadomie fałszywych, jak również za niepodjęcie współpracy z komornikiem lub utrudnianie przeprowadzania egzekucji komorniczej, osoba odpowiedzialna może być ukarana grzywną do dwóch tysięcy złotych.
Grzywną taką może być również ukarany dłużnik, który zaniedba obowiązku powiadomienia o zmianie miejsca swojego pobytu. Jeżeli żądanie skierowane było do osoby prawnej lub innej organizacji, ukaraniu grzywną podlega jej pracownik odpowiedzialny za jego spełnienie, a gdyby ustalenie takiego pracownika było utrudnione, ukaraniu podlega jej kierownik.
Procedura doręczenia komorniczego, wprowadzona 7 listopada 2019 roku, zawiera w sobie dwa postępowania. Pierwszym jest postępowanie dotyczące doręczenia korespondencji, drugie, zależne od wyniku pierwszego, prowadzone jest w przedmiocie ustalenia aktualnego miejsca zamieszkania adresata (pozwanego).
W przypadku ustalenia aktualnego miejsca zamieszkania pozwanego, muszą wystąpić określone przesłanki. Najpierw wszczęte musi zostać postępowanie w przedmiocie doręczenia korespondencji pozwanemu na adres wskazany w pozwie, na podstawie zobowiązania sądu w trybie art. 139(1) § 1 KPC. Próba doręczenia korespondencji dokonana przez komornika musi być bezskuteczna, z jednoczesnym ustaleniem przez komornika, że adresat pod danym adresem nie zamieszkuje, bądź komornik nie zdołał ustalić, czy adresat pod tym adresem zamieszkuje. Taki wynik czynności uprawnia powoda do złożenia wniosku o podjęcie czynności mających na celu ustalenie aktualnego miejsca zamieszkania pozwanego.
Dla prawidłowego wykonania zobowiązania sądu, powód ma obowiązek podjąć te działania w razie wystąpienia bezskutecznej próby doręczenia korespondencji pozwanemu pod adresem wskazanym w pozwie. Nie można wszcząć postępowania o ustalenie aktualnego adresu zamieszkania pozwanego bez uprzedniego postępowania w przedmiocie doręczenia korespondencji.
Sąd zobowiązuje powoda do doręczenia korespondencji pozwanemu za pośrednictwem komornika w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania zobowiązania, załączając jednocześnie korespondencję, która ma być doręczona. W tym też terminie powód ma obowiązek złożyć do sądu dowód doręczenia korespondencji pozwanemu (sporządzony przez komornika) albo zwrócić korespondencję wraz z dowodem na piśmie, że pozwany zamieszkuje pod adresem wskazanym w pozwie. Naruszenie tego terminu spowoduje zawieszenie postępowania sądowego.
Po otrzymaniu informacji od komornika, iż próba doręczenia okazała się bezskuteczna z jednoczesnym wskazaniem, że pozwany pod danym adresem nie zamieszkuje bądź brak jest możliwości jednoznacznego stwierdzenia w tym przedmiocie, powód powinien sporządzić wniosek o podjęcie czynności zmierzających do ustalenia aktualnego adresu zamieszkania pozwanego. Przedmiotowy wniosek składa się wyłącznie do komornika, który prowadził postępowanie w przedmiocie doręczenia korespondencji.
Wniosek podlega opłacie komorniczej w wysokości 40 złotych. Koszty postępowania obciążają tymczasowo wnioskodawcę (powoda), natomiast powód może wystąpić o zasądzenie ich na jego rzecz w toku trwającego postępowania sądowego.
Zgodnie z przepisami, komornik sądowy może wystąpić z zapytaniem o aktualny adres zamieszkania do organów podatkowych, organów rentowych, banków i spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych. Komornik może również korzystać z informacji znanych mu z urzędu, w szczególności z informacji dostępnych z prowadzonych postępowań w stosunku do pozwanego.
Wizja przeszukania mieszkania przez komornika może budzić niepokój, zwłaszcza gdy adres zamieszkania i zameldowania uległy zmianie. Obowiązek meldunkowy, choć nadal istnieje, nie ma tak dużego znaczenia jak dawniej. Meldunek służy głównie usprawnieniu procedur administracyjnych.
Każda osoba planująca pobyt na terytorium Polski dłuższy niż trzy miesiące, powinna złożyć wniosek o meldunek stały lub tymczasowy. Obowiązkowe jest również wymeldowanie po zmianie miejsca zamieszkania.
Egzekucja majątku dłużnika nie zawsze oznacza przeszukanie mieszkania. Komornik musi znać dokładny adres osoby zadłużonej. Ma on dostęp do bazy PESEL, co ułatwia uzyskanie ostatniego znanego adresu zameldowania. Należy jednak pamiętać, że adres zameldowania nie zawsze jest tożsamy z faktycznym adresem zamieszkania.
W przypadku zameldowania u rodziców, pod adresem, którego nie zdążyliśmy zmienić, a nie mamy większych udziałów w mieszkaniu i nie mieszkamy już u rodziców, działania komornika mogą okazać się zbędne. Może on bowiem prowadzić egzekucję majątku należącego do dłużnika.
Przeszukanie wynajętego mieszkania przez komornika jest możliwe, jeśli adres zameldowania na to wskazuje. Jednak nieruchomość wynajęta w większości przypadków nie stanowi majątku dłużnika.
Brak zameldowania w Polsce może utrudnić prostolinijną egzekucję komorniczą, ponieważ jurysdykcja komornika w Polsce nie wykracza poza granice kraju. Egzekucja długów od osoby przebywającej poza granicami kraju, ale na terenie Unii Europejskiej, jest jednak możliwa poprzez zagranicznych komorników lub firmy windykacyjne.
Brak meldunku może zauważalnie utrudnić proces egzekucyjny, jednak nie oznacza to, że komornik nie może przyjść pod adres zameldowania lub zamieszkania, który zostanie mu udostępniony. Kluczowe jest to, jak owocna będzie taka wizyta, gdyż egzekucji podlega wyłącznie majątek dłużnika znajdujący się na terytorium kraju.
W praktyce, komornik często nie bada, czyją własnością są rzeczy znajdujące się w mieszkaniu dłużnika. Patrzy, czy te rzeczy mogą być w jego władaniu. Istnieje mienie wyjęte spod egzekucji, np. produkty lecznicze, niezbędne do funkcjonowania wyroby medyczne.
Jeśli dojdzie do zajęcia rzeczy, które nie należą do dłużnika, można złożyć skargę na czynności komornika. Bardzo wiele zależy od osoby komornika - jeden zrozumie sytuację, inny może domniemywać, że rzeczy należą do dłużnika.
W przypadku zajęcia rzeczy rodziców, przysługuje im możliwość wniesienia powództwa przeciwegzekucyjnego. Osoba trzecia może żądać zwolnienia zajętego przedmiotu spod egzekucji, jeśli skierowanie przeciwko niemu egzekucji narusza jej prawa.
Sam fakt zameldowania o niczym jeszcze nie przesądza. W przepisach dotyczących postępowania cywilnego i egzekucyjnego nie ma zapisów o zameldowaniu, a wspominane jest miejsce zamieszkania. Nie można jednak wykluczyć, że komornik najpierw uda się pod adres zameldowania, jeśli nie zna innego. Dlatego, jeśli jakieś pisma będą przychodzić na adres rodziców, dobrze byłoby wskazać, iż pod tym adresem dana osoba nie mieszka i podać właściwy adres.
Można to zrobić już teraz, informując firmę, która domaga się spłaty zadłużenia, aby wysyłała pisma na właściwy adres.
Licytacja komornicza nieruchomości. Egzekucja komornicza. Jak uniknąć licytacji?
Artykuł zwraca uwagę na złożoność postępowania komorniczego i podkreśla, jak ważne jest zrozumienie praw i obowiązków w tym zakresie. Podane przykłady pokazują, że mimo formalnych regulacji, wiele zależy od indywidualnych sytuacji i świadomości prawnej osób zaangażowanych.
W relacji z komornikiem najgorsze, co można zrobić, to ułatwić mu życie. Jednym z największych prezentów, jaki można mu dać, jest podanie swojego aktualnego adresu zamieszkania. Komornik nie jest Twoim doradcą ani opiekunem. To urzędnik zarabiający na Twoim długu. Każdy jego ruch ma swój finansowy cel. I jeśli może działać łatwo, zrobi to. Jeśli dasz mu adres - wykorzysta go.
Masz wątpliwości dotyczące postępowania komorniczego lub potrzebujesz profesjonalnej pomocy prawnej? Skontaktuj się z nami, by otrzymać indywidualne porady prawne online oraz pomoc w przygotowaniu niezbędnych pism i dokumentów związanych z egzekucją komorniczą.
tags: #adres #korespondencyjny #a #komornik