Aktualizacja stanu zadłużenia komorniczego: Kompleksowy przewodnik
Kiedy twoi wierzyciele wykorzystają możliwości polubowne i uzyskają w sądzie tytuł wykonawczy, to mogą przekazać sprawę do komornika. Postępowanie komornicze ma miejsce wtedy, gdy zadłużony i wierzyciel nie są w stanie dojść do porozumienia. Warunkiem wszczęcia takiego postępowania jest uzyskanie przez wierzyciela w sądzie tytułu wykonawczego. To oznacza, że wierzyciel musi najpierw udowodnić przed sądem, że nie otrzymał od danej osoby lub firmy należnych mu środków (np. za wykonanie usługi czy zwrotu pożyczki). To ostatni krok w odzyskiwaniu należności. Dochodzi do niego wtedy, gdy zawiodą wcześniej podejmowane próby polubownego rozwiązania sprawy takie, jak próba kontaktu czy wezwanie do zapłaty (i gdy zostaną spełnione opisane powyżej warunki prawne). Zadłużenie komornicze jest więc konsekwencją niespłacania długów.
W większości przypadków wierzyciele będą skłonni porozumieć się z osobą lub firmą zadłużoną i ustalić nowe warunki spłaty w taki sposób, aby były one możliwe do spełnienia. Postępowanie egzekucyjne to w teorii jedna z ostatnich szans dla wierzyciela na przymusowe odzyskanie należności od dłużnika. Nie zawsze się to jednak udaje za pierwszym razem. Zdarza się w niektórych przypadkach, że dłużnik jest niewypłacalny i egzekucja komornicza jest umarzana. W takim przypadku wierzyciel po określonym czasie powinien złożyć wniosek o wznowienie egzekucji. Kiedy to zrobić, aby skutecznie odzyskać należność? Ile razy można wznowić postępowanie egzekucyjne?
Jak sprawdzić, czy mam komornika?
Możesz dowiedzieć się o wszczęciu postępowania komorniczego na kilka sposobów:
- Listownie - obowiązkiem komornika jest pisemne poinformowanie Cię o wszczęciu egzekucji.
- Sprawdzając rejestry dłużników: BIK, KRD, ERIF BIG i/lub inne. Możesz z nich pobrać raz na 6 miesięcy bezpłatny raport, w którym znajdą się m.in. informacje o zadłużeniu.
- Składając wniosek o wskazanie stanu zadłużenia do komornika.
Postępowanie komornicze - co powinieneś wiedzieć?
Komornik ma prawo zająć środki znajdujące się na rachunkach oszczędnościowych oraz zwykłych kontach w określonej wysokości. Wysokość ta jest określona przez prawo i zależy od tego, jaki rodzaj dochodu posiadasz. Urzędnik nie może ściągać należności ze środków pochodzących z alimentów, świadczeń rodzinnych czy zasiłków. Nie ma prawa do zajmowania ruchomości, które są niezbędne do normalnego funkcjonowania bądź są narzędziem pracy osoby zadłużonej. Ponadto może zająć tylko to, co należy do osoby zadłużonej - przedmioty należące do osób trzecich (np. członków rodziny) powinny być nietykalne. Jeśli nie zarabiasz, ale oficjalnie posiadasz wartościowe ruchomości (np. samochód) lub nieruchomości, to komornik ma prawo je zająć. Aby to zrobić, najpierw poinformuje Cię o wszczęciu postępowania oraz o planowanej wizycie w Twoim domu. Podczas takiej wizyty oceni, które rzeczy nadają się do sprzedaży i jednocześnie nie służą do zaspokajania potrzeb życia codziennego.
Część zadłużonych próbuje ukrywać swój majątek przed komornikiem. Starają się przepisać wartościowe rzeczy na inne osoby lub je sprzedać i zataić zysk. Warto pamiętać, że takie postępowanie jest karalne. W tej sytuacji komornik może stwierdzić bezskuteczność egzekucji. W konsekwencji dojdzie do umorzenia lub zawieszenia postępowania komorniczego. Jednak dług nadal będzie istnieć. Zniknie dopiero wtedy, gdy zostanie w całości spłacony lub gdy się przedawni. Przedawnienie następuje dopiero po 6 latach, a każdy kontakt ze strony wierzyciela (np. złożenie wniosku do komornika o ponowne wszczęcie postępowania) przerywa jego bieg.
Czas wizyt komornika
Czas wizyt komornika w celu przeprowadzenia egzekucji z ruchomości i nieruchomości jest określony przez ustawę. Może on odbywać się w dni robocze oraz w soboty w godzinach od 7.00 do 21.00. Jeśli urzędnik chce przeprowadzić czynności w innym czasie, musi uzyskać pisemne zezwolenie prezesa sądu rejonowego. W przypadku przekroczenia uprawnień można złożyć skargę na czynności komornika do sądu rejonowego. Należy pamiętać o tym, że komornik może wykonywać czynności nawet pod nieobecność dłużnika. Komornik ma wówczas obowiązek ustanowić świadków czynności.
Wznowienie postępowania egzekucyjnego
Umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje m.in. w przypadku bezskuteczności egzekucji. Bezskuteczność egzekucji to stan, w którym oczywiste jest, że od dłużnika nie odzyska się środków nawet na pokrycie kosztów egzekucyjnych. W takiej sytuacji komornik wyda postanowienie o umorzeniu egzekucji. Po bezskutecznej wierzyciel oczywiście może złożyć wniosek o ponowne wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Przepisy nie limitują możliwości ponownego otwarcia egzekucji. Można ją zatem wznawiać nieokreśloną ilość razy.
Warto jednak pamiętać o dwóch aspektach. Po pierwsze, każdorazowo przy wszczęciu egzekucji wierzyciel będzie zobowiązany do uiszczenia zaliczki na koszty korespondencji oraz zapytań. Zasadniczo taka zaliczka nie powinna przekraczać 200 zł, aczkolwiek zależy to od zakresu we wniosku. Po drugie, warto przynajmniej wstępnie przeanalizować sytuację majątkową dłużnika - np. poprzez sprawdzenie wpisów w CEIDG, KRS czy Krajowym Rejestrze Zadłużonych. Jeżeli bowiem sytuacja dłużnika nie uległa poprawie względem ostatniej prowadzonej egzekucji, ponowne wszczynanie egzekucji może również okazać się bezcelowe.
Standardowo przedawnienie wykonalności tytułu wykonawczego wynosi 6 lat. Wyjątkiem są tytuły wykonawcze sprzed nowelizacji przepisów, tj. sprzed 2014 roku. Aby tytuł wykonawczy się nie przedawnił, wierzyciel musi wznawiać egzekucję w ciągu 6 lat po poprzednim umorzeniu. Każdorazowe wszczęcie egzekucji bowiem przerywa bieg terminu przedawnienia.
Jak wznowić postępowanie komornicze?
Postępowanie komornicze co do zasady wznawia się poprzez złożenie przez wierzyciela wniosku o wszczęcie egzekucji komorniczej o treści tożsamej z wnioskiem pierwotnym. Nie istnieje w tym zakresie osobny wzór pisma o wznowienie egzekucji. Zasadniczo sytuacja się upraszcza, jeżeli wierzyciel chce złożyć wniosek do tego samego komornika. W takiej sytuacji zazwyczaj nie jest konieczne dostarczanie oryginałów załączników czy kolejnego odpisu tytułu wykonawczego. Z drugiej strony jednak każdorazowo warto zweryfikować wniosek i w razie potrzeby nanieść określone zmiany. Przykładem może być np. rozszerzenie zakresu egzekucji czy poszukiwania majątku dłużnika. Przy wznowieniu postępowania wierzyciel ma również prawo zmiany komornika - nie musi wszczynać postępowania u tego samego komornika co poprzednio.
Czy warto wznawiać egzekucję komorniczą?
Zdecydowanie egzekucję komorniczą warto wznawiać co określony czas (np. 6-12 miesięcy). Jest to czas, po którym wierzyciel powinien cyklicznie sprawdzać swoich dłużników. Wiadome jest, że wszczęcie egzekucji może generować dodatkowe koszty, z tego względu nie warto z tego rozwiązania korzystać pochopnie - zwłaszcza jeżeli istnieją wątpliwości co do wypłacalności dłużnika. Zasadniczo brak ponownych postępowań egzekucyjnych pozbawia wierzyciela możliwości odzyskania środków. Niemniej jednak jeżeli wierzyciel nie będzie prowadził windykacji (w tym w formie egzekucji komorniczej) to tym bardziej nie odzyska swoich należności. Przed ponowieniem egzekucji warto skorzystać jednak z darmowych narzędzi do weryfikacji sytuacji dłużnika- takimi jest np. system KRZ czy ogłoszenia na giełdach wierzytelności.
Konieczność ponownego wszczęcia egzekucji komorniczej po stronie wierzyciela prawie nigdy nie jest pozytywną informacją. Wierzyciel musi jednak co najmniej raz na 6 lat prowadzić egzekucję komorniczą, aby nie przedawniła się wykonalność tytułu wykonawczego. Wznowienie egzekucji warto zaplanować- np. wszcząć ją w określonym czasie po umorzeniu poprzedniej egzekucji, a przed złożeniem wniosku przeanalizować publicznie dostępne bazy.
Egzekucja komornicza – co może, a czego nie może komornik?
Zapytanie o stan sprawy komorniczej
Wierzyciel musi być na bieżąco ze wszystkimi informacjami dotyczącymi egzekucji. W praktyce jednak często okazuje się, że uzyskanie niezbędnych danych nie jest takie proste. Właśnie dlatego wierzyciel może złożyć do komornika tzw. zapytanie o stan sprawy. Jest to przydatna instytucja, której złożenie nie wymaga wnoszenia żadnych dodatkowych opłat. Art. 763 kodeksu postępowania cywilnego stanowi, że komornik zawiadamia stronę o każdej dokonanej czynności, o której terminie nie była zawiadomiona i przy której nie była obecna. Na jej żądanie udziela też wyjaśnień o aktualnej sytuacji w postępowaniu.
Pismo wierzyciela, zawierające zapytanie o stan sprawy, musi zawierać: datę i miejsce złożenia, oznaczenie komornika, do którego składamy pismo, dane wierzyciela składającego pismo, wskazanie sygnatury sprawy oraz część właściwą - prośbę o udzielenie informacji. Prośbę tę można ująć ogólnie, ale można też wskazać konkretne pytania, na które powinien odpowiedzieć komornik. Warto też podać tu podstawę prawną.
Wierzyciele, którzy chcieliby uzyskać odpowiedzi na pytania bardziej konkretne niż ogólne „udzielenie informacji o przebiegu sprawy”, mogą w swoim piśmie zapytać komornika m.in.: o wskazanie składników majątku, z którego można przeprowadzić egzekucję; o to, czy w sprawie wysyłane były zapytania do odpowiednich instytucji, np. Urzędu Skarbowego, czy ZUS-u; o to, czy w trakcie postępowania prowadzone były czynności terenowe; o to, czy w sprawie mają udział tzw. wierzyciele uprzywilejowani, np. Urząd Skarbowy, czy ZUS; o to, czy w sprawie zachodzi zbieg egzekucji.
Jeśli mimo złożenia zapytania o stan sprawy, kolejne dni mijają, a komornik milczy, możesz poinformować o opieszałości komornika nadzorujące go organy, w tym w szczególności Prezesa Sądu Rejonowego, przy którym działa komornik, napisać pismo z informacją o zwłoce komornika do Krajowej Izby Komorniczej lub złożyć skargę na czynności komornika.
Rejestry dłużników
Obecność w rejestrze dłużników może poważnie utrudnić codzienne sprawy. Osoba wpisana do takiej bazy napotyka kłopoty przy próbie wzięcia kredytu, podpisania umowy na telefon czy wynajęcia mieszkania. Informacje o zadłużeniu często pojawiają się w Biurach Informacji Gospodarczej. Do takich rejestrów zaliczają się między innymi Krajowy Rejestr Długów, ERIF czy BIG InfoMonitor. Dane mogą trafić także do Biura Informacji Kredytowej, jeśli zadłużenie wynika, np. z niespłaconego kredytu.
Wpisy w rejestrach dłużników nie mogą być przechowywane bez końca. Przepisy przewidują, że maksymalny okres ich istnienia wynosi 10 lat od dnia zgłoszenia. Wpis o dłużniku może zniknąć także wtedy, gdy komornik lub sąd stwierdzi, że dalsza egzekucja długu nie ma sensu, bo jest bezskuteczna. Wierzyciel powinien w takiej sytuacji powiadomić BIG o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Jeżeli sąd uchyli tytuł wykonawczy, nakaz zapłaty czy inny dokument, który był podstawą wpisu do rejestru, BIG musi wykreślić dane dłużnika.
| Podstawa usunięcia wpisu | Okres przechowywania |
|---|---|
| Spłata długu w całości | 14 dni od momentu zapłaty (aktualizacja lub usunięcie) |
| Częściowa spłata zadłużenia | 14 dni od momentu zapłaty (aktualizacja wpisu) |
| Wycofanie danych przez wierzyciela | Niezwłocznie po zgłoszeniu wniosku |
| Umorzenie postępowania egzekucyjnego | Po powiadomieniu BIG przez wierzyciela |
| Uchylenie tytułu wykonawczego przez sąd | Po przedłożeniu orzeczenia sądu w BIG |
| Upływ maksymalnego czasu przechowywania | 10 lat od dnia zgłoszenia |
tags: #aktualizacja #stanu #zadluzenia #komornik