Zajęcie komornicze wynagrodzenia - co musisz wiedzieć?

Informacja o prowadzonym wobec pracownika postępowaniu egzekucyjnym mającym na celu spłatę zaciągniętych długów nie wpływa korzystnie na jego postrzeganie przez pracodawcę. Jednak w celu zapewnienia skuteczności egzekucji przepisy prawa zezwalają komornikowi na zastosowanie środków zaradczych, do których można zaliczyć zajęcie wynagrodzenia za pracę. Pracodawcę zaś przepisy prawa zobowiązują do uczynienia o tym stosownej wzmianki w świadectwie pracy, co powoduje, że informacja o zajęciu wynagrodzenia dociera również do kolejnego pracodawcy.

Komornik sądowy jest funkcjonariuszem publicznym, który przy wykonywaniu powierzonych mu obowiązków kieruje się dobrem wymiaru sprawiedliwości oraz interesem publicznym. Komornik sądowy podlega nadzorowi sądu rejonowego przy którym działa oraz prezesa tegoż sądu. Podstawą prowadzonych przez komornika postępowań egzekucyjnych jest wniosek wierzyciela oraz tytuł wykonawczy (np. wyrok bądź wydany przez sąd nakaz zapłaty). Dysponentem postępowania egzekucyjnego jest wierzyciel, a komornik zobligowany jest prowadzić postępowanie zgodnie z jego wnioskami w granicach wytyczonych przez treść tytułu wykonawczego oraz przepisy prawa.

Zajęcie egzekucyjne (zajęcie komornicze) ma szczególne znaczenie w postępowaniu egzekucyjnym. Zgodnie z przepisami prawa w przypadku egzekucji prowadzonej w podanych wyżej formach rozpoczyna się poprzez zajęcie egzekucyjne. Komornik przystępuje więc do egzekucji świadczeń poprzez ich zajęcie, czyli zajęcie komornicze.

Komornik przystępuje do egzekucji z wynagrodzenia za pracę poprzez jego zajęcie. Zawiadamia dłużnika, że do wysokości egzekwowanego świadczenia i aż do pełnego pokrycia długu nie wolno mu odbierać wynagrodzenia poza częścią wolną od zajęcia, ani rozporządzać nim w żaden inny sposób. Dotyczy to w szczególności periodycznego wynagrodzenia za pracę i wynagrodzenia za prace zlecone oraz nagród i premii przysługujących dłużnikowi za okres jego zatrudnienia, jak również związanego ze stosunkiem pracy zysku lub udziału w funduszu zakładowym oraz wszelkich innych funduszach pozostających w związku ze stosunkiem pracy (art. 881 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego).

Komornik wzywa pracodawcę, aby w granicach wyżej określonych nie wypłacał dłużnikowi poza częścią wolną od zajęcia żadnego wynagrodzenia, lecz przekazywał zajęte wynagrodzenie bezpośrednio wierzycielowi egzekwującemu, zawiadamiając komornika o pierwszej wypłacie, albo przekazywał zajęte wynagrodzenie komornikowi w przypadku, gdy do wynagrodzenia jest skierowana lub zostanie w dalszym toku postępowania egzekucyjnego skierowana jeszcze inna egzekucja, a wynagrodzenie w części wymagalnej nie wystarczy na pokrycie wszystkich egzekwowanych świadczeń wymagalnych.

Stosownie do okoliczności komornik może wezwać pracodawcę do przekazywania mu zajętego wynagrodzenia bezpośrednio (art. 87 i 87.1 Kodeksu pracy, co służy zapewnieniu pracownikowi pewnej kwoty z wynagrodzenia na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Innymi słowy, nawet jeśli kwota egzekwowanego długu przekracza kwotę wynagrodzenia, pracownikowi potrącić można tylko jego część, resztę - wolną od zajęcia - pozostawiając do jego dyspozycji.

Komornik sądowy może dokonać przymusowego otwarcia i przeszukania mieszkania oraz innych pomieszczeń i schowków dłużnika oraz przeszukania odzieży, którą dłużnik ma na sobie (art. 28 ustawy o komornikach sądowych). Podczas czynności podejmowanych poza kancelarią komornik zobowiązany jest okazać swój identyfikator zawierający imię, nazwisko, zdjęcie oraz oznaczenie sądu przy którym działa. Czy dana osoba pełni funkcję komornika sądowego można również sprawdzić w rejestrze komorników.

Zgodnie z ustawą o komornikach sądowych, wierzyciel może wystąpić do komornika o zajęcie wynagrodzenia dłużnika. Komornik jest uprawniony do pobrania części wynagrodzenia, która przekracza kwotę wolną od zajęcia.

Zajęcie wynagrodzenia a wzmianka w świadectwie pracy

Zgodnie z art. 884 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego (kpc), w razie rozwiązania stosunku pracy z dłużnikiem dotychczasowy pracodawca ma obowiązek uczynienia wzmianki o zajęciu należności w wydanym dłużnikowi świadectwie pracy. Jeżeli nowy pracodawca dłużnika jest mu znany, przesyła temu pracodawcy zawiadomienie komornika i dokumenty dotyczące zajęcia wynagrodzenia oraz powiadamia o tym komornika i dłużnika, przeciwko któremu toczy się postępowanie egzekucyjne. Wzmianka w świadectwie pracy powinna zawierać oznaczenie komornika, który zajął należność, oraz numer sprawy egzekucyjnej, jak również wskazać wysokość potrąconych już kwot.

Z wyżej wspomnianym przepisem Kodeksu postępowania cywilnego korespondują unormowania Kodeksu pracy oraz Rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 30 grudnia 2016 roku w sprawie świadectwa pracy. Jak zapisano w art. 97 § 2 Kodeksu pracy (kp), w związku z rozwiązaniem lub wygaśnięciem stosunku pracy pracodawca jest obowiązany wydać pracownikowi świadectwo pracy, w którym należy podać m.in. wzmiankę o zajęciu wynagrodzenia za pracę w myśl przepisów o postępowaniu egzekucyjnym.

Wymóg zamieszczenia w świadectwie pracy informacji o zajęciu wynagrodzenia za pracę powtórzono w § 2 ust. 1 pkt 18 rozporządzenia w sprawie świadectwa pracy. Wzór świadectwa pracy, stanowiący załącznik do rozporządzenia, przewiduje zamieszczenie informacji o zajęciu wynagrodzenia w ust. 7, w którym należy podać oznaczenie komornika, numer sprawy egzekucyjnej i wysokość potrąconych kwot.

Przykład wzmianki w świadectwie pracy:

7. Informacja o zajęciu wynagrodzenia:

Komornik Sądowy Przy Sądzie Rejonowym Poznań-Dolina w Poznaniu Jan Nowak, ul. Dębowa 135 F, 61-623 Poznań, numer sprawy egzekucyjnej: Kmp 34/72/2018 (oznaczenie komornika i numer sprawy egzekucyjnej)
4 672,90 zł (wysokość potrąconych kwot)

Przepisy dotyczące zajęcia wynagrodzenia za pracę, analogiczne do unormowań Kodeksu postępowania cywilnego, zawiera Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - patrz art. 72 i 75.

Zajęcie komornicze w świadectwie pracy - kiedy nie trzeba go zamieszczać?

Niejednokrotnie może się zdarzyć, że pracownik, któremu komornik zajął wynagrodzenie za pracę, w całości spłacił dług, którego dotyczyło zajęcie, i już po tej spłacie rozwiązuje umowę o pracę. Pojawia się wtedy pytanie, czy w świadectwie pracy należy zamieścić wzmiankę o zajęciu wynagrodzenia, mimo że dług został już spłacony.

Należy odwołać się tutaj do art. 881 § 3 w związku z § 2 Kodeksu pracy, w myśl którego komornik, dokonując zajęcia wynagrodzenia za pracę, wzywa pracodawcę, aby w granicach do wysokości egzekwowanego świadczenia i aż do pełnego pokrycia długu nie wypłacał dłużnikowi poza częścią wolną od zajęcia żadnego wynagrodzenia, lecz przekazywał zajęte wynagrodzenie bezpośrednio wierzycielowi albo komornikowi.

Z powyższego wynika, że zajęcie wynagrodzenia za pracę istnieje tylko w granicach egzekwowanego świadczenia, a po jego spłacie ustaje. Skoro zatem przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, Kodeksu pracy i odnośnego rozporządzenia wymagają zawarcia w świadectwie pracy wzmianki o zajęciu wynagrodzenia, to w przypadku, gdy zajęcie już nie istnieje, wzmianki takiej - jako bezprzedmiotowej - nie należy zamieszczać.

Do takiego samego wniosku prowadzi analiza treści art. 75 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym, jeżeli w czasie prowadzenia egzekucji z wynagrodzenia za pracę zobowiązany przestał pracować u pracodawcy, u którego dokonano zajęcia wynagrodzenia, pracodawca ten niezwłocznie zawiadamia o tym organ egzekucyjny oraz we wzmiance o zajęciu wynagrodzenia w wydanym zobowiązanemu świadectwie pracy wskazuje organ egzekucyjny, numer sprawy egzekucyjnej i wysokość potrąconych już kwot. W przywołanym przepisie mówi się o zaprzestaniu pracy u danego pracodawcy w czasie prowadzenia egzekucji i w odniesieniu do takiej sytuacji zobowiązuje się tego pracodawcę do zamieszczenia w świadectwie pracy wzmianki o zajęciu wynagrodzenia. Nie wymaga się tego natomiast w przypadku, gdy egzekucja została już zakończona.

Potwierdzeniem powyższego jest treść wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim - V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 12 grudnia 2017 roku, V Pa 44/17, w którym czytamy, że „pracodawca zamieszcza w świadectwie pracy wzmiankę o bieżącym zajęciu wynagrodzenia pracownika, a nie o wszystkich zajęciach wynagrodzenia, które miały miejsce w trakcie zatrudniania. Informacja o długach, które pracownik spłacił nie ma znaczenia dla kolejnego pracodawcy. Adnotacja o zajęciu wynagrodzenia może więc dotyczyć tylko spraw egzekucyjnych niezakończonych w chwili rozwiązania umowy o pracę”.

Podsumowując, warto zwrócić uwagę na argument Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim dotyczący celu wzmianki o zajęciu wynagrodzenia, jakim jest poinformowanie następnego pracodawcy osoby, wobec której prowadzona jest egzekucja, o konieczności kontynuowania potrąceń z wynagrodzenia za pracę (zgodnie z zasadą ciągłości zajęcia wynagrodzenia).

PRAWNIK ODPOWIADA. Kwota wolna od zajęcia komorniczego w 2024 r. Co się zmieniło? #komornik #prawo

Z przedstawionych powyżej aktów prawa wynika, że pracodawca, który rozstał się z pracownikiem, którego wynagrodzenie podlegało zajęciu, powinien zamieścić stosowną wzmiankę w tym przedmiocie w świadectwie pracy. Ponadto, zgodnie z treścią art. 884 § 2 kodeksu postępowania cywilnego: „W razie rozwiązania stosunku pracy z dłużnikiem dotychczasowy pracodawca czyni wzmiankę o zajęciu należności w wydanym dłużnikowi świadectwie pracy, a jeżeli nowy pracodawca dłużnika jest mu znany, przesyła temu pracodawcy zawiadomienie komornika i dokumenty dotyczące zajęcia wynagrodzenia oraz powiadamia o tym komornika i dłużnika, przeciwko któremu toczy się postępowanie egzekucyjne. Wzmianka w świadectwie pracy powinna zawierać oznaczenie komornika, który zajął należność, oraz numer sprawy egzekucyjnej, jak również wskazać wysokość potrąconych już kwot.” Pracodawcy, który zaniedba przesłania dokumentów zajęcia wynagrodzenia nowemu pracodawcy dłużnika, komornik może wymierzyć grzywnę w wysokości do pięciu tysięcy złotych. Grzywna jest powtarzana, jeżeli pracodawca nadal uchyla się od wykonania tej czynności w dodatkowo wyznaczonym terminie (art. 886 § 1 kpc).

Nowy pracodawca, któremu pracownik przedstawi świadectwo pracy ze wzmianką o zajęciu należności, zawiadamia o zatrudnieniu pracownika pracodawcę, który wydał świadectwo, oraz wskazanego we wzmiance komornika. Obowiązek powiadomienia komornika o zmianie pracodawcy obciąża również dłużnika.

Jak ustalono oznaczenie komornika?

Osoby mające postępowanie egzekucyjne świetnie wiedzą, że każde pismo od komornika zawiera sygnaturę KM. Czym więc jest ten symbol? Zacznijmy od tego, że komornicy sądowi prowadzą zwykle bardzo wiele spraw jednocześnie. Oznacza to, że ze względów organizacyjnych muszą prowadzić rejestr spraw. W zależności od kategorii spraw nadaje się im sygnatury. Najczęściej spotykaną jest właśnie sygnatura KM. Jest to można powiedzieć sygnatura powszechna, niezarezerwowana dla innych, odrębnych kategorii spraw. W tym miejscu możemy wskazać również na inne oznaczenia spraw komorniczych.

Jeśli masz egzekucję z konta bankowego zgłoś się do banku prowadzącego Twoje konto bankowe o podanie tych informacji. Gdy zajęciu podlega Twoje wynagrodzenie dane takie posiada zawsze Twój pracodawca. Dysponując danymi, a w szczególności sygnaturą akt zadzwoń do komornika albo udaj się do jego kancelarii osobiście. Następnie ustal na podstawie jakiego tytułu wykonawczego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. Co konkretnie musisz ustalić u komornika? Nazwa tytułu wykonawczego, np. nakaz zapłaty, wyrok sądu. Mając takie dane możesz rozpocząć działania zmierzające do uwolnienia się z uścisku komornika.

Limit potrąceń komorniczych

W przypadku egzekucji świadczeń alimentacyjnych potrącenia mogą być dokonywane do wysokości trzech piątych wynagrodzenia. Od 1 stycznia 2023 roku minimalne wynagrodzenie w Polsce wynosi 3490 złotych brutto. Jeżeli pracownik jest zatrudniony u pracodawcy także na podstawie umowy cywilnoprawnej, to dokonywanie potrąceń komorniczych z wynagrodzenia otrzymywanego z tytułu tej umowy następuje na takich samych zasadach jak potrącenia z wynagrodzenia za pracę.

Zajęcie komornicze w świadectwie pracy to każda kwota odciągana na rzecz wierzycieli. Zgodnie z obowiązującymi przepisami potrąceniom na zajęcie komornicze w świadectwie pracy podlegają kwoty mające zaspokoić świadczenia alimentacyjne, na pokrycie pozostałego zadłużenia, zaliczki pieniężne otrzymane przez pracownika oraz wszelkie zasądzone kary pieniężne. Istnieją również jasne wytyczne co do limitów dokonywanych potrąceń. W świadectwie pracy wydanym przez pracodawcę znajdzie się niezbędna adnotacja dotycząca odciąganych comiesięcznie kwot. W pierwszej kolejności potrącane są kwoty na rzecz świadczenia alimentacyjnego, następnie te dotyczące innych należności dłużnika. Na samym końcu listy znajdują się zaliczki oraz nałożone kary pieniężne. W przypadku pracy w niepełnym wymiarze godzin, zarówno kwota potrącana, jak i wolna od potrąceń zostaje zmniejszona proporcjonalnie do etatu.

Ważne jest szukanie porozumienia z wierzycielami, aby nie doszło do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, co może uchronić pracownika przed informacją o zajęciu na świadectwie pracy.

tags: #co #to #jest #oznaczenie #komorniks