Co zrobić, gdy komornik sporządził tytuł egzekucyjny z błędami?
Postępowanie egzekucyjne, oparte na bankowym tytule egzekucyjnym, może prowadzić do utraty majątku, nawet jeśli tytuł ten zostanie pozbawiony wykonalności. W takich sytuacjach kluczowe jest zrozumienie przysługujących praw i podjęcie odpowiednich kroków prawnych.
Procedura nadania klauzuli wykonalności
Klauzula wykonalności jest wydanym przez sąd prawomocnym tytułem egzekucyjnym, który uprawnia do prowadzenia na jego podstawie postępowania egzekucyjnego. Na wniosek strony tytułowi egzekucyjnemu klauzulę wykonalności nadaje sąd lub ewentualnie referendarz sądowy. Pisemny wniosek składa się do sądu I instancji, o ile akta sprawy nie znajdują się w sądzie II instancji, wówczas ten właśnie sąd będzie właściwy dla złożenia przedmiotowego wniosku. Załącznikiem do wniosku musi być tytuł egzekucyjny lub dowód dokonania opłaty w kwocie 50 złotych w przypadku braku oryginału tytułu egzekucyjnego. Złożenie wniosku powinno poprzedzać zbadanie prawomocności tytułu egzekucyjnego, ponieważ jest to jednym z warunków nadania klauzuli wykonalności. Klauzula wykonalności w postępowaniu cywilnym w większości przypadków nadawana jest w przypadku wyroków zwykłych, ewentualnie w przypadku nakazów zapłaty. Klauzula wykonalności występuje w dwóch formach, to jest jako wzmianka na odpisie orzeczenia lub jako oddzielne postanowienie. Co do zasady wierzyciel, który uzyskał tytuł egzekucyjny, wraz z uprawomocnieniem się orzeczenia stara się również o uzyskanie tytułu wykonawczego. Dłużnik dowiaduje się zwykle o prowadzonym przeciwko niemu postępowaniu egzekucyjnym w momencie podjęcia przez komornika pierwszej czynności mającej na celu wyegzekwowanie należności, na przykład przy otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu egzekucji z rachunku bankowego.
Uchylenie klauzuli wykonalności
Zarówno wierzycielowi, jak i dłużnikowi, przysługuje zażalenie na postanowienie sądu co do nadania klauzuli wykonalności. Dla wierzyciela termin wniesienia zażalenia biegnie od dnia wydania mu tytułu wykonawczego, od dnia zawiadomienia go o utworzeniu tytułu wykonawczego w systemie teleinformatycznym albo od dnia ogłoszenia postanowienia odmownego, a gdy ogłoszenia nie było, wówczas biegnie od dnia doręczenia tego postanowienia. Z kolei dla dłużnika termin na wniesienie zażalenia biegnie od dnia doręczenia mu zawiadomienia o wszczęciu egzekucji. Uchylenie klauzuli wykonalności stanowi zaledwie pierwszy krok do uchylenia całego tytułu wykonawczego, który przesądza o zamknięciu sprawy. Zgodnie z przepisami należy rozpocząć działania od wniesienia zażalenia na postanowienie sądu o nadaniu klauzuli wykonalności w terminie 7 dni od dnia, w którym dłużnik dowiedział się o wszczęciu egzekucji. W przypadku uzyskania uchylenia klauzuli wykonalności nie następuje całkowite rozwiązanie sprawy, ponieważ w dalszym ciągu istnieje tytuł egzekucyjny, taki jak nakaz zapłaty czy wyrok. Jedynym rozwiązaniem jest więc doprowadzenie do upadku całego tytułu egzekucyjnego. Takie uchylenie jest uwarunkowane wymogami dotyczącymi wystąpienia błędów proceduralnych w zakresie doręczeń przesyłek w postępowaniu sądowym poprzedzającym wydanie tytułu wykonawczego. Sytuacje tego typu wbrew pozorom wcale nie należą do rzadkości. Jak już wspomniano środkiem zaskarżenia na klauzulę wykonalności obarczoną wadą doręczenia jest zażalenie. Uprawomocnienie się tytułu egzekucyjnego na skutek nieprawidłowego doręczenia nakazu zapłaty może zostać zaskarżone jeżeli korespondencja sądowa kierowana była na nieaktualny adres dłużnika. Na skutek tego ten nie miał wiedzy o toczącym się procesie, a więc nie mógł bronić się przed roszczeniami kierowanymi przeciwko niemu przez powoda, a o sprawie dowiedział się dopiero od komornika, który wszczął egzekucję. Na taką klauzulę wykonalności nadaną w nieprawomocnym orzeczeniu przysługuje nam zażalenie. W treści zażalenia powinien znaleźć się wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu jego rozpoznania przez sąd. Warto wiedzieć, że sama czynność wniesienia zażalenia nie wstrzymuje toczącej się na podstawie zaskarżonego orzeczenia egzekucji komorniczej. W przypadku niezawarcia we wniosku prośby o wstrzymaniu postępowania egzekucyjnego komornik dalej będzie prowadził czynności zmierzające do wyegzekwowania należności.
Uchylenie tytułu wykonawczego
Dłużnik najczęściej dowiaduje się o tytule wykonawczym od komornika. Działania organu egzekucyjnego obejmują przede wszystkim zajęcie wynagrodzenia za pracę, zajęcie emerytury lub renty czy też konta bankowego. Nawet jeżeli tytuł wykonawczy jest wadliwy, to dłużnik nie ma wcześniej możliwości zareagowania. W przypadku powstania błędu sądu orzekającego w sprawie konkretnego zadłużenia w postaci doręczenia przesyłki sądowej na niewłaściwy adres zamieszkania można podjąć pewne działania. Przede wszystkim można zawnioskować o prawidłowe doręczenie przesyłki sądowej, przy czym należy wskazać sądowi dowody na wadliwość doręczenia. O prowadzonej przez nas procedurze należy powiadomić komornika oraz wierzyciela, aby dowiedzieli się, że tytuł wykonawczy może być wadliwy. Po oficjalnym stwierdzeniu przez sąd wadliwości tytułu wykonawczego komornik musi umorzyć egzekucję, a co równie istotne całość zabranych przez niego środków finansowych podlega zwrotowi. Zwrotu dokonuje jednak wierzyciel a nie komornik. Procedura doprowadzenia do uchylenia tytułu wykonawczego nie jest prosta, dlatego aby uniknąć błędów warto rozważyć zatrudnienie firmy antywindykacyjnej, która na co dzień zajmuje się tego typu sprawami. W wielu sytuacjach istnieje szansa na uchylenie nakazu zapłaty i klauzuli wykonalności. Doświadczony prawnik od długów podejmie się próby pomocy w tego typu sytuacji. Dodatkową zaletą takiej kancelarii jest możliwość załatwienia zlecenia zdalnie, za pomocą kontaktu przez Internet, bez konieczności wychodzenia z domu czy z pracy. Wstępna analiza sprawy jest całkowicie bezpłatna i nie zobowiązuje do zlecenia nam sprawy. Jak wcześniej wspomniano osoba zainteresowana często dowiaduje się o postępowaniu sądowym zakończonym decyzją o egzekucji komorniczej dopiero wtedy, gdy postępowanie jest na zaawansowanym etapie. Dopiero mając okazję do zapoznania się z aktami sądowymi można na przykład stwierdzić wadliwość tytułu wykonawczego, a tym samym znaleźć podstawy do jego uchylenia. W takiej sytuacji powinniśmy dążyć do obalenia tytułu wykonawczego w celu odzyskania środków zabranych przez komornika. Istnieją różne możliwości, w tym wniesienie zażalenia, złożenie wniosku o przywrócenie terminu czy wniesienie skargi. Uchylenie klauzuli wykonalności w celu odzyskania środków finansowych po niesłusznie wszczętej egzekucji powinno rozpocząć się od analizy kopii akt sprawy pod kątem przyjęcia sposobu dalszego postępowania. Przede wszystkim przysługuje nam wniesienie zażalenia na postanowienie sądu dotyczące nadania klauzuli wykonalności, przy czym termin na jego wniesienie przez dłużnika biegnie od dnia doręczenia mu zawiadomienia o wszczęciu egzekucji. Warto wiedzieć, że w zażaleniu nie można zakwestionować istnienia oraz zasadności samego roszczenia. Możemy również złożyć wniosek o przywrócenie terminu, który ma na celu wzruszenie klauzuli wykonalności. Składa się go w sytuacji, kiedy przy doręczeniu korespondencji z sądu, takiej jak na przykład nakaz zapłaty, zaistniały nieprawidłowości przy stosowaniu przepisów o doręczeniach zastępczych. Należy do nich na przykład doręczenie przesyłki sądowej osobie nieuprawnionej czy podwójne awizowanie przesyłki pod nieodpowiednim adresem pozwanego. W efekcie sąd może przywrócić termin i uchylić klauzulę wykonalności. Sposobem na skuteczne obalenie tytułu wykonawczego jest skarga o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem sądu, która zmierza do obalenia orzeczenia w zakresie istoty sprawy. W powyższych przypadkach samo wzruszenie mocy nakazu zapłaty nie kończy sprawy egzekucji środków, ponieważ zasadność roszczenia wierzyciela jest ponownie rozpatrywana. Wyegzekwowane wcześniej środki pieniężne można odzyskać jedynie w przypadku wygrania sprawy przed sądem. W przypadku przegrania sprawy po jej ponownym rozpoznaniu przez sąd i uzyskaniu przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego egzekucja nie może być prowadzona w zakresie odzyskanych przez wierzyciela środków na podstawie uprzednio wszczętego postępowania egzekucyjnego. W sytuacji kiedy z wystawieniem tytułu wykonawczego wiążą się poważne uchybienia istnieje możliwość wniesienia przez dłużnika powództwa opozycyjnego. Powództwo opozycyjne ma na celu podważenie zdarzeń, o które oparta została klauzula wykonalności. Po skutecznym uchyleniu klauzuli wykonalności i umorzeniu niezasadnej egzekucji środków należy wezwać byłego wierzyciela do zwrotu kwot wyegzekwowanych na podstawie tytułu wykonawczego, który utracił moc w całości. Niestety wierzyciele nie zawsze, czy też rzadko, dobrowolnie zwracają niesłusznie wyegzekwowane środki. Taki sposób postępowania, to jest powództwo o zwrot lub przywrócenie do stanu poprzedniego, zaleca Sąd Najwyższy w swoim orzeczeniu.
Utrata tytułu wykonawczego i jego ponowne wydanie
Tytuł wykonawczy, to nic innego, jak tytuł egzekucyjny opatrzony klauzulą wykonalności. Odgrywa kluczową rolę w postępowaniu egzekucyjnym, bowiem to na jego podstawie zostaje ono wszczęte. Dlatego jest tak ważny, szczególnie dla wierzyciela. Ustawodawca w art. 794 zd. 1 kpc przewidział tryb postępowania, jaki należy uruchomić, aby ponownie uzyskać tytuł wykonawczy. Sytuacja utraty bądź zagubienia tytułu wykonawczego będzie dotyczyć przede wszystkim takich podmiotów jak wierzyciel czy komornik. Ustawa narzuca formę rozprawy, a mianowicie sąd musi wyznaczyć, a następnie przeprowadzić rozprawę. Nie czyni tego jednak z urzędu. Należy złożyć stosowny wniosek o ponowne wydanie tytułu wykonawczego zamiast utraconego. Sądem właściwym do ponownego wydania tytułu wykonawczego jest ten, który wydał go uprzednio. Zatem analogicznie do tegoż sądu należy skierować wspomniany wniosek. Zgodnie z ogólną zasadą ciężaru dowodu, wyrażoną w art. 6 kc, na tym podmiocie, który z danego faktu wywodzi skutki prawne, a więc tym, który złożył wniosek o ponowne wydanie tytułu wykonawczego w zamian utraconego. Zgodnie z orzecznictwem SN, powinien on uwiarygodnić sam fakt utraty tytułu, co nie jest jednoznaczne z wyraźnym jego udowodnieniem. Pogląd ten współgra z brzmieniem trzeciego zdania art. 794 kpc, a mianowicie, że w postępowaniu sąd ogranicza badanie do faktu utraty tytułu wykonawczego. Ustawodawca nie formułuje katalogu zdarzeń - przyczyn uzasadniających utratę, co pozwala nam mniemać, że mogą być one dowolne. Najważniejsze, aby skutkowały faktyczną utratą tytułu i w ocenie sądu były wiarygodne. W orzecznictwie SN możemy odnaleźć jedynie wymóg, iż utrata tytułu wykonawczego ma nastąpić wbrew woli wierzyciela. O tym, czy zostanie wydany ponowny tytuł wykonawczy zadecyduje przebieg rozprawy.
Tytuł egzekucyjny a tytuł wykonawczy
Podstawą toczenia egzekucji komorniczej jest zawsze tytuł wykonawczy. Zgodnie z przepisami kodeksu postępowania cywilnego jest to tytuł egzekucyjny zaopatrzony przez sąd w klauzulę wykonalności. Dopiero taki dokument uprawnia wierzyciela do złożenia skutecznego wniosku o przeprowadzenie egzekucji komorniczej i wszczęcia pierwszych działań egzekucyjnych przez komornika. Klauzula wykonalności nadaje sąd w zdecydowanej większości przypadków na posiedzeniu niejawnym, bez obecności żadnej ze stron, nie informując dodatkowo o tym fakcie dłużnika. Tytułem egzekucyjnym jest orzeczenie sądu prawomocne (np. nakaz zapłaty) lub podlegające natychmiastowemu wykonaniu (np. inne orzeczenia, ugody i akty (np. akt notarialny). Tytułem wykonawczym jest tytuł egzekucyjny, który został zaopatrzony w klauzulę wykonalności. Na podstawie tytułu wykonawczego można wystąpić do komornika sądowego z wnioskiem o wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Natomiast w przypadku utraty tytułu wykonawczego możliwe jest jego ponowne wydanie zamiast utraconego na podstawie art. 794 kodeksu postępowania cywilnego. Ponownie wydanie tytułu następuje na mocy postanowienia wydanego przez sąd po przeprowadzeniu rozprawy. Na nowym tytule widnieje wzmianka, że został wydany zamiast tytułu pierwotnego. Podczas postępowania sądowego sąd ogranicza badanie do stwierdzenia faktu utraty pierwotnego tytułu wykonawczego. W przypadku ustalenia przez sąd utraty tytułu wykonawczego, wydawane jest przez niego postanowienie, w którym uwzględniony jest wniosek wierzyciela.
Odzyskanie środków po uchyleniu klauzuli wykonalności
Jeśli dłużnik doprowadził do uchylenia klauzuli wykonalności lub tytułu egzekucyjnego, może wnioskować o zwrot nienależnie pobranych od niego pieniędzy. W praktyce następuje to najczęściej już po tym, jak komornik zakończył całe postępowanie egzekucyjne i przekazał wszystkie środki wierzycielowi. Wniosek o zwrot pieniędzy musi być więc kierowany nie do komornika, lecz do wierzyciela, ponieważ to on jest dysponentem środków. Jeśli wezwanie do zapłaty okaże się bezskuteczne, jedyną drogą na odzyskanie pieniędzy będzie postępowanie sądowe. W tym celu dłużnik musi wnieść pozew o zapłatę - pozwanym będzie oczywiście wierzyciel, który pobrał nienależne mu pieniądze. Pamiętajmy, że dłużnik ma prawo żądać zwrotu wszystkich pobranych od niego kwot, wliczając w to także wynagrodzenie komornicze za prowadzenie wadliwego postępowania egzekucyjnego. Bardzo często takie koszty opiewają na kwoty rzędu kilkuset lub kilku tysięcy złotych - wierzyciel ma wówczas obowiązek oddać je dłużnikowi. Uchylenie klauzuli wykonalności lub tytułu egzekucyjnego nie oznacza automatycznego zwrotu pieniędzy przez komornika lub wierzyciela na rzecz poszkodowanego dłużnika. Taka osoba musi sama zadbać o swój interes i wystąpić z odpowiednimi pismami do odpowiednich osób lub sądów. Dłużnik nie musi przy tym być reprezentowany przez adwokata lub radcę prawnego i może samodzielnie dochodzić swoich praw. Uchylenie klauzuli wykonalności, która została wadliwie nadana tytułowi egzekucyjnemu, powoduje uznanie, że toczące się lub zakończone już postępowanie egzekucyjne jest lub było bezprawne. To z kolei uprawnia dłużnika do złożenia wniosku o zwrot nienależnie pobranych od niego świadczeń pieniężnych, przy czym takie pismo powinno być kierowane z reguły do wierzyciela, a nie do komornika.
Ściągam dług i odzyskuję pieniądze w Polsce! Dowiedz się jak!
W sytuacji, gdy komornik sporządził tytuł egzekucyjny z błędami, kluczowe jest szybkie działanie i znajomość przysługujących praw. Zaskarżenie postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności, a w dalszej kolejności uchylenie tytułu wykonawczego, może prowadzić do odzyskania niesłusznie pobranych środków. Warto skonsultować się z prawnikiem specjalizującym się w prawie egzekucyjnym, aby skutecznie dochodzić swoich praw.
tags: #komornik #sporzadzil #tytul #egzekucyjny #z #bledami