Co komornik może zająć z wynagrodzenia? Polskie prawo egzekucyjne
Egzekucja komornicza to postępowanie, które jest wynikiem niewywiązania się z obowiązku zapłaty długu. Komornik działa na podstawie tytułu wykonawczego wydanego przez sąd. W ramach egzekucji długów ma prawo do zajęcia majątku dłużnika na wniosek wierzyciela i w celu zaspokojenia jego roszczeń. Cały proces odbywa się zgodnie z przepisami prawa, które regulują m.in., jakie elementy majątku mogą być zajęte, a które pozostają pod ochroną. Dłużnik ma swoje prawa, które gwarantują mu minimalny poziom ochrony. Jeśli wobec Ciebie toczy się egzekucja komornicza, warto wiedzieć, co komornik może, a czego nie może zająć.
Najczęściej wierzyciele godzą się na ugodę, gdy widzą, że istnieją szanse na to, że odzyskają swoje należności. Tym samym egzekucja komornicza nigdy nie może doprowadzić do sytuacji, w której dłużnik utraci możliwość w miarę normalnego funkcjonowania. W każdym razie komornik może zająć tylko te rzeczy i prawa, które nie zostały wyjęte spod egzekucji przez ustawodawcę. Trzeba pamiętać, że uprawnienia komornika dotyczą zajęcia na poczet wierzytelności tylko tych rzeczy i praw, których właścicielem jest dłużnik. Poza tym zawsze, zanim komornik przystąpi do czynności egzekucyjnych, najpierw wzywa dłużnika - wyznaczając mu odpowiedni, np. dwutygodniowy, termin - do dobrowolnego spełnienia świadczenia. Jeżeli w tym czasie dłużnik wywiąże się ze swoich obowiązków wobec wierzyciela - przykładowo poprzez spłatę wszystkich zaległości - to zadawanie sobie pytania „co może zabrać komornik?” w ogóle straci rację bytu. W takich okolicznościach po prostu nie dochodzi do egzekucji. Ponadto, jak wyjaśnimy poniżej, lista takich wyłączeń jest bardzo długa.
Zazwyczaj komornik najpierw sięga po najprostsze metody egzekucji - a więc przede wszystkim po zajęcie rachunku bankowego oraz wynagrodzenia za pracę. Komornik, działając na podstawie obowiązujących przepisów, ma prawo zająć majątek dłużnika, a dokładnie jego określone składniki. Jakie? Wynagrodzenie za pracę - komornik ma prawo zająć część wynagrodzenia, ale jedynie powyżej określonej kwoty, która zapewnia dłużnikowi minimalne środki do życia. Tzw. kwota wolna od zajęcia komorniczego wynosi 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę. Jeżeli dłużnik zarabia na podstawie umowy cywilnoprawnej, musi udowodnić przed komornikiem, że jest to jego jedyne i stałe źródło dochodu. Jeśli natomiast chce spłacić zadłużenie z kwoty wolnej, może złożyć w banku stosowną dyspozycję.
Co może zająć komornik z wynagrodzenia?
Komornik ma obowiązek wysłania do pracodawcy pisma o zajęciu wynagrodzenia pracownika, powołując się na wyrok sądu zaopatrzony w klauzulę wykonalności. Niedopełnienie tych formalności grozi karą grzywny dla pracodawcy w wysokości 5000 zł, która może być powtarzana w razie dalszego uchylania się od obowiązku informacyjnego, zgodnie z art. Komornik może zająć tylko część wynagrodzenia za pracę, a nie jego całość. Wysokość potrąceń reguluje art. 87 Kodeksu pracy. Zgodnie z przepisami, potrącenia mogą sięgać maksymalnie połowy wynagrodzenia netto, a w przypadku długów alimentacyjnych - do trzech piątych. Jednocześnie dłużnikowi musi pozostać do dyspozycji kwota 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę. Oznacza to, że osoba zatrudniona na umowę o pracę zawsze zachowuje część dochodu wolną od egzekucji.
Kwota zajęcia komorniczego z wynagrodzenia uzależniona jest od wysokości płacy minimalnej. Minimalne wynagrodzenie jest wolne od zajęcia komorniczego. Poza kwotą, którą komornik musi zostawić do dyspozycji dłużnika, jest także maksymalny próg zajęcia wynagrodzenia wyższego niż płaca minimalna. Nie wszystkim dłużnikom niealimentacyjnym grozi zajęcie połowy pensji. Komornik może zająć 50% wynagrodzenia, jeśli dłużnik zarabia miesięcznie z tytułu umowy o pracę więcej niż określony próg. Zgodnie z przepisami, potrącenia mogą sięgać maksymalnie połowy wynagrodzenia netto, a w przypadku długów alimentacyjnych - do trzech piątych. Jednocześnie dłużnikowi musi pozostać do dyspozycji kwota 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę.
W przypadku osoby wykonującej umowę zlecenia, dłużnik powinien wykazać komornikowi, że otrzymywane wynagrodzenie ma charakter powtarzający się (nie jest to praca dorywcza) oraz jest jedynym źródłem jego dochodu. Komornik może zweryfikować te informacje, np. poprzez ustalenie w ZUS, czy umowa zlecenia stanowi jedyne źródło dochodu tego dłużnika. Osoba wykonująca umowę o dzieło, na wypadek prowadzonej wobec niej egzekucji komorniczej, nie jest chroniona w żadnym stopniu przed zajęciem komorniczym.
Zasiłek dla bezrobotnych podczas egzekucji komorniczej traktowany jest tak, jak wynagrodzenie ze stosunku pracy. Reguluje to art. 833 Kodeksu postępowania cywilnego. Przepis ten stosuje się odpowiednio do zasiłków dla bezrobotnych, dodatków aktywizacyjnych, stypendiów oraz dodatków szkoleniowych, wypłacanych na podstawie przepisów Ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. A zatem w przypadku dłużników niealimentacyjnych komornik nie może zająć środków pochodzących z zasiłku dla bezrobotnych, ponieważ kwota zasiłku jest niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Środki na rachunku bankowym - komornik może zająć także konto dłużnika i zgromadzone na nim pieniądze, ale - podobnie jak w przypadku wynagrodzenia - istnieje limit środków, których nie może naruszyć. Limit jest taki sam jak w przypadku wynagrodzenia za pracę.
W przypadku otrzymywania dochodów z tytułu pracy zarobkowej kwota wolna stanowi 75% aktualnego minimalnego wynagrodzenia za pracę, a w przypadku emerytury 75% minimalnego świadczenia emerytalnego. W przypadku alimentów osoba zarabiająca najniższą krajową może mieć potrącone 60 proc. pensji na alimenty, natomiast osoba zarabiająca powyżej najniższej płacy na długi alimentacyjne może mieć zabrane 60 proc. W przypadku długów niealimentacyjnych prawo również przewiduje konkretne limity. Osoba zarabiająca minimalną krajową nie może mieć potrąconej ani złotówki. Komornik może zająć do 50 proc. Dla osób zarabiających między minimalną pensją a dwukrotnością minimalnej pensji komornik może zabrać jedynie nadwyżkę ponad minimalną pensję, bez kwoty wolnej od zajęcia. Natomiast osoby z dochodami powyżej dwukrotności minimalnej pensji mogą mieć zajęte maksymalnie 50 proc.
Czego komornik nie może zająć?
Pomimo szerokich uprawnień komornika nie wszystkie składniki majątku dłużnika mogą zostać zajęte. Prawo chroni podstawowe dobra oraz środki niezbędne do zaspokojenia potrzeb życiowych zarówno samego dłużnika, jak i jego rodziny. Istnieje grupa świadczeń i dochodów, których komornik nie może zająć. Warto poznać te wyjątki, by zrozumieć, jakie pieniądze pozostają bezpieczne w przypadku postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego i ustaw szczególnych, komornik nie może zająć świadczeń o charakterze socjalnym, rodzinnych ani niektórych rent i zasiłków. Wolne od zajęcia są również alimenty otrzymywane przez osobę uprawnioną - niezależnie od formy, w jakiej są przekazywane. W praktyce oznacza to, że środki te nie mogą zostać przekierowane na spłatę innych zobowiązań, nawet jeśli wpłyną na rachunek bankowy dłużnika.
Komornik nie może zająć środków, które są konieczne do zapewnienia dłużnikowi i jego rodzinie podstawowych potrzeb życiowych. Dlatego też ustalono wspomniane wyżej limity dotyczące wynagrodzenia za pracę oraz środków na koncie bankowym. Istnieje też kwota wolna od potrąceń dla świadczeń emerytalnych. Zgodnie z prawem w postępowaniu egzekucyjnym komornik nie ma prawa zajmować świadczeń socjalnych, takich jak 800+, świadczenia rodzinne, świadczenia wychowawcze, świadczenia z pomocy społecznej, dodatki rodzinne, pielęgnacyjne i wiele innych. Są one przeznaczone na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych i podlegają pełnej ochronie, a ich kompletną listę zawiera Kodeks postępowania cywilnego.
Komornik nie może zająć przedmiotów, które są niezbędne dłużnikowi do życia, takich jak ubrania, bielizna, obuwie, czy przedmioty codziennego użytku (np. lodówka, pralka). W przypadku osób prowadzących działalność gospodarczą prawo chroni także narzędzia niezbędne do wykonywania zawodu. Istnieją też konkretne ograniczenia w zajmowaniu składników gospodarstwa rolnego. Komornik nie ma prawa zająć produktów spożywczych, które są niezbędne do wyżywienia dłużnika i jego rodziny. Ochrona obejmuje także opał niezbędny do ogrzewania domu na czas jednego miesiąca.
Wszystkie przedmioty służące do wykonywania praktyk religijnych są wyłączone spod egzekucji komorniczej. Przedmioty niezbędne do nauki i papiery osobiste, a także wszystkie przedmioty codziennego użytku, które mogą być sprzedane tylko znacznie poniżej ich wartości, a dla dłużnika mają znaczną wartość użytkową są chronione. Innymi słowy, dłużnik nie może utracić na skutek egzekucji komorniczej możliwości w miarę normalnego funkcjonowania. Dokładne ograniczenia egzekucji opisuje art. 829 Kodeksu postępowania cywilnego. Warto również wiedzieć, że niektóre z wymienionych wyżej ograniczeń nie dotyczą dłużników alimentacyjnych.
W polskim prawie istnieje szereg przepisów, które chronią dłużnika przed całkowitym pozbawieniem środków do życia. Kodeks postępowania cywilnego wskazuje m.in. na rzeczy, które są całkowicie wyłączone z egzekucji komorniczej. Są one wyszczególnione w art. 831 kpc. Należą do nich m.in.: sumy i świadczenia w naturze wyasygnowane na pokrycie wydatków lub wyjazdów w sprawach służbowych; 50% kwot diet przysługujących z tytułu podróży służbowych; sumy przyznane przez Skarb Państwa na specjalne cele (np. stypendia, wsparcia); środki pochodzące z programów finansowanych, wypłacone w formie zaliczki, chyba że wierzytelność egzekwowana powstała w związku z realizacją projektu, na który środki te były przeznaczone; prawa niezbywalne, chyba że możność ich zbycia wyłączono umową, a przedmiot świadczenia nadaje się do egzekucji albo wykonanie prawa może być powierzone komu innemu; świadczenia z ubezpieczeń osobowych oraz odszkodowania z ubezpieczeń majątkowych, w granicach określonych w drodze rozporządzenia; świadczenia z pomocy społecznej; jednorazowa lub okresowa pomoc pieniężna przyznawana przez Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych; wierzytelności przypadające dłużnikowi z budżetu państwa lub od Narodowego Funduszu Zdrowia z tytułu udzielania świadczeń opieki zdrowotnej; sumy przyznane orzeczeniem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, jeżeli egzekwowana wierzytelność przysługuje Skarbowi Państwa; świadczenie integracyjne; wierzytelności z tytułu opłat na pokrycie kosztów utrzymania i eksploatacji nieruchomości przysługujące spółdzielni mieszkaniowej wobec członków spółdzielni i osób niebędących członkami spółdzielni, którym przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu albo własność lokalu.
Są to zatem kolejne rzeczy, których nie może Ci zabrać komornik w toku postępowania egzekucyjnego. Ponownie jednak w przypadku dłużników alimentacyjnych mogą obowiązywać nieco inne zasady. Przykładowo w rozumieniu przepisów komornik może zabrać dłużnikowi alimentacyjnemu stypendium od Skarbu Państwa albo świadczenia z ubezpieczeń osobowych i odszkodowania z ubezpieczeń majątkowych.
Co nie podlega egzekucji komorniczej?
W polskim prawie istnieje szereg przepisów, które chronią dłużnika przed całkowitym pozbawieniem środków do życia. Kodeks postępowania cywilnego wskazuje m.in. na rzeczy, które są całkowicie wyłączone z egzekucji komorniczej. Należą do nich m.in. świadczenia z pomocy społecznej w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy społecznej, np. świadczenia wychowawcze, wśród których znajduje się zasiłek macierzyński, zasiłek ojcowski, renty rodzinne dla sierot, zasiłek socjalny z MOPS, alimenty, zasiłek na rzecz rodzin ubogich, a także świadczenie 500 plus. Egzekucja ze świadczeń przysługujących dzieciom jest więc bezpodstawna.
Nie podlegają również egzekucji środki pieniężne znajdujące się na rachunkach oszczędnościowych, rachunkach oszczędnościowo-rozliczeniowych oraz na rachunkach terminowych lokat oszczędnościowych pochodzące z tzw. Środki pieniężne znajdujące się na rachunkach oszczędnościowych, rachunkach oszczędnościowo-rozliczeniowych oraz na rachunkach terminowych lokat oszczędnościowych jednej osoby, niezależnie od liczby zawartych umów, są wolne od zajęcia na podstawie sądowego lub administracyjnego tytułu wykonawczego, w każdym miesiącu kalendarzowym, w którym obowiązuje zajęcie, do wysokości 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę przysługującego pracownikowi zatrudnionemu w pełnym miesięcznym wymiarze czasu pracy.
Niektóre świadczenia są całkowicie chronione przed zajęciem komorniczym. Należą do nich m.in.: świadczenia rodzinne i wychowawcze (np. 800+). Środki pieniężne znajdujące się na rachunkach oszczędnościowych, rachunkach oszczędnościowo-rozliczeniowych oraz na rachunkach terminowych lokat oszczędnościowych jednej osoby, niezależnie od liczby zawartych umów, są wolne od zajęcia na podstawie sądowego lub administracyjnego tytułu wykonawczego, w każdym miesiącu kalendarzowym, w którym obowiązuje zajęcie, do wysokości 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę przysługującego pracownikowi zatrudnionemu w pełnym miesięcznym wymiarze czasu pracy.
W przypadku rolnika egzekucja komornicza nie może obejmować maszyn rolniczych, narzędzi i innych urządzeń, które zapewniają wykonanie niezbędnej pracy w gospodarstwie. Do listy rzeczy zwolnionych z egzekucji należy: stado podstawowe zwierząt gospodarskich, rozumiane jako zwierzęta wykorzystywane do uzyskania potomstwa oraz zapewnienia ciągłości produkcji w gospodarstwie, które może zostać objęte działaniami komorniczymi. Prócz stada podstawowego do zwierząt, które nie mogą być zabrane przez komornika, należą zwierzęta w okresie odchowu potomstwa, a także w drugiej połowie ciąży. Komornik nie może zabrać rolnikowi zapasu paszy, nawozów do ochrony roślin, a także zapasu opału na 6 miesięcy.
Jak chronić dochody przed komornikiem? Antywindykacja | Oppenheim na kłopoty
tags: #cz #komornik #moze #zabrac #wyplate #z