Pełnomocnik dłużnika w postępowaniu egzekucyjnym – prawa i obowiązki

Każdy, kto jest uczestnikiem jakiegokolwiek postępowania prowadzonego przed organami władzy publicznej, powinien zdawać sobie sprawę, że tylko aktywny udział w danej procedurze daje szanse na efektywną ochronę swoich praw. Nie inaczej jest w przypadku egzekucji komorniczej.

Bierne zachowanie - zwłaszcza dłużnika - może doprowadzić do tego, że po prostu postępowanie egzekucyjne przybierze dużo gorszy kształt, niż mogłoby mieć. Dlatego dłużnik powinien zadbać o swoje prawa, wśród których jednym z ważniejszych jest prawo do informacji. Prawo dłużnika do informacji od komornika jest jednym z podstawowych uprawnień, jakie posiada każdy dłużnik, wobec którego prowadzona jest egzekucja. Prawo dłużnika do informacji od komornika zostało określone przez ustawodawcę przede wszystkim w art. 763 Kodeksu postępowania cywilnego. Według tego przepisu komornik zawiadamia stronę - a także uczestnika postępowania, którego dotyczy czynność komornika - o każdej dokonanej czynności, o której terminie nie była zawiadomiona i przy której nie była obecna, i na jej żądanie udziela wyjaśnień o stanie sprawy.

Wskazane powyżej regulacje odnoszą się przede wszystkim do dłużnika i wierzyciela - a więc do najczęściej występujących w praktyce stron postępowania egzekucyjnego. Oczywiście, aby dokładnie określić, jakie są prawa dłużnika w ramach postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez komornika, trzeba by przeanalizować szereg różnego rodzaju przepisów Kodeksu postępowania cywilnego oraz innych ustaw mających zastosowanie w tego rodzaju sprawach. Przepisy prawa nie regulują sposobu, w jaki dłużnik będący stroną postępowania egzekucyjnego powinien realizować swoje uprawnienia „informacyjne”. Nie odpowiadają także na pytanie, w jaki sposób komornik ma informować dłużnika - oczywiście za wyjątkiem przypadków tych czynności, których forma została wprost określona w przepisach.

Dłużnik ma prawo do otrzymania w każdym kierowanym do niego piśmie informacji o aktualnej wysokości należności będącej przedmiotem egzekucji - a więc o sumie, jaka jeszcze pozostała do wyegzekwowania. Chodzi tu zarówno o należność główną, jak i odsetki i koszty postępowania komorniczego. Dopiero ich suma daje wysokość należności do wyegzekwowania. W każdym razie komornik powinien przekazać tę informację bez względu na jakiekolwiek dodatkowe okoliczności - nawet wówczas, gdy dłużnik faktycznie zdaje sobie sprawę z wysokości tej sumy.

Warto pamiętać, że komornik powinien udzielać dłużnikowi informacji o stanie sprawy za każdym razem, gdy ten zwróci się o ich udzielenie. Może to uczynić zarówno ustnie - w tym telefonicznie - jak i pisemnie. W ten sam sposób komornik może udzielić na nie odpowiedzi. Choć oczywiście - zwłaszcza z dowodowego punktu widzenia warto korzystać z rozwiązań pozostawiających po sobie jakiś ślad.

Pełnomocnictwo w postępowaniu egzekucyjnym

Każdy dorosły człowiek powinien samodzielnie dokonywać czynności prawnych. W praktyce nie zawsze jest to jednak możliwe, chociażby ze względów czasowych lub kompetencyjnych (nie każdy zna się na wszystkich sprawach). W związku z tym ustawodawca pozwala korzystać z pomocy ustanowionego pełnomocnika. Pełnomocnictwo możemy porównać do zastępstwa danej osoby, określanej mianem mocodawcy. Pełnomocnik może dokonywać co do zasady takich samych czynności prawnych i faktycznych jak osoba, w której imieniu aktualnie działa. Oczywiście jest związany wolą swojego mocodawcy, stąd nie powinien działać wbrew jego interesom.

Pełnomocnikiem w postępowaniu egzekucyjnym może być pełnomocnik procesowy lub inny pełnomocnik. Pełnomocnictwo może być ogólne, tzn. obejmujące prawo do reprezentowania strony podczas całego postępowania egzekucyjnego i składania wniosków w toku tego postępowania. Pełnomocnictwo może też być udzielone tylko do niektórych czynności procesowych, np. do udziału w przetargu. Pełnomocnik jest obowiązany przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa wraz z odpisem dla strony przeciwnej.

Mocodawca stawający się jednocześnie z pełnomocnikiem może niezwłocznie prostować lub odwoływać oświadczenia pełnomocnika. Wypowiedzenie pełnomocnictwa przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do komornika z chwilą zawiadomienia go o tym. Adwokat lub radca prawny, który wypowiedział pełnomocnictwo, obowiązany jest działać za stronę jeszcze przez dwa tygodnie, chyba że mocodawca zwolni go od tego obowiązku. Każdy inny pełnomocnik powinien, mimo wypowiedzenia, działać za mocodawcę przez ten sam czas, jeżeli jest to konieczne do uchronienia mocodawcy od niekorzystnych skutków prawnych. W razie śmierci strony albo utraty przez nią zdolności sądowej, pełnomocnictwo wygasa.

Można mieć pełnomocnika w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, w sprawach apelacyjnych, a także w postępowaniu egzekucyjnym. Na żadnym jednak etapie postępowania nie ma obowiązku posiadania profesjonalnego pełnomocnika. Polskie prawo wychodzi z założenia, że strona sama może zadbać o swoje interesy. Tylko w wyjątkowych wypadkach kodeks postępowania cywilnego (lub inne ustawy) nakładają na stronę obowiązek posiadania profesjonalnego pełnomocnika. Adwokat (radca prawny) muszą zastępować stronę w postępowaniach przed Sądem Najwyższym, Trybunałem Konstytucyjnym, jak również Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Ustanowienie pełnomocnika wymaga złożenia przez mocodawcę, czyli osobę udzielającą pełnomocnictwa, tak zwanego oświadczenia woli, przy czym jest to działanie jednostronne. Nie ma obowiązującego wzoru dokumentu pełnomocnictwa. W treści pełnomocnictwa warto również wskazać, czy pełnomocnik jest uprawniony do udzielania dalszych pełnomocnictw - pełnomocnictw substytucyjnych.

Pełnomocnik nie może działać w imieniu swojego mocodawcy w dowolny sposób, jest bowiem ograniczony wolą takiej osoby, która powinna zostać dokładnie wyrażona w treści udzielonego pełnomocnictwa. Przepisy o pełnomocnikach procesowych dotyczące działania przed sądem (art. 86 i n. Kodeksu postępowania cywilnego) mają odpowiednie zastosowanie w sądowym postępowaniu egzekucyjnym. Dotyczy to zarówno postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez sąd, jak i komornika sądowego. Pełnomocnikiem procesowym w sądowym postępowaniu egzekucyjnym mogą być tylko osoby uprawnione do działania w takim charakterze w procesie.

Natomiast pełnomocnikiem do udziału w przetargu przy egzekucyjnej sprzedaży ruchomości lub nieruchomości może być każda osoba mająca pełną zdolność do czynności prawnych. Do pełnomocnictwa tego stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego o pełnomocnictwie.

W postępowaniu egzekucyjnym przed komornikiem pełnomocnikiem strony lub innego uczestnika może być każda osoba zdolna do czynności prawnych (art. 95, art. 96, art. 100 Kodeksu cywilnego, art. 65 k.p.c.).

Do pierwszej grupy osób uprawnionych do występowania w charakterze pełnomocników w postępowaniu egzekucyjnym należą adwokaci i radcy prawni, a także współuczestnik sporu, małżonek, rodzeństwo, zstępni lub wstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia. Do drugiej grupy zaliczyć należy inne podmioty uprawnione do występowania w charakterze pełnomocników, najczęściej w określonych ustawowo sprawach (postępowaniach), np. osoby sprawujące zarząd majątkiem lub interesami strony oraz pozostające ze stroną w stałym stosunku zlecenia, jeżeli przedmiot sprawy wchodzi w zakres tego zlecenia.

W praktyce prawo dłużnika do informacji jest jednym z najważniejszych uprawnień, jakie posiada on w trakcie postępowania egzekucyjnego. Powinno być ono odpowiednio chronione - zresztą analogicznie, jak pozostałe prawa dłużnika. Ochrona praw dłużnika w ramach postępowania egzekucyjnego następuje w pierwszym rzędzie poprzez złożenie skargi na czynność komornika. Skargę tę co do zasady składa się do sądu rejonowego właściwego ze względu na siedzibę kancelarii komornika. Oczywiście treść skargi na czynność komornika zawsze należy dostosować do okoliczności konkretnego przypadku. Można ją także złożyć na urzędowym formularzu, który jest łatwo dostępny również w każdej kancelarii komorniczej. Poza tym nie zawsze musi trafić ona do sądu. Otóż skargę składa się za pośrednictwem komornika, który dzięki temu ma możliwość samodzielnego usunięcia swoich uchybień. Jeżeli do tego dojdzie, nie trzeba inicjować postępowania przed sądem: w końcu skarga zostanie w całości uwzględniona przez samego komornika. To z kolei wyłącza sens orzekania w jej przedmiocie przez sąd.

Choć oczywiście - zwłaszcza z dowodowego punktu widzenia warto korzystać z rozwiązań pozostawiających po sobie jakiś ślad. W tym kontekście warto przypomnieć, że zadaniem komornika sądowego nie jest udzielanie porad prawnych dłużnikowi, wobec którego prowadzi on postępowanie egzekucyjne. W każdym razie komornik powinien przekazać tę informację bez względu na jakiekolwiek dodatkowe okoliczności - nawet wówczas, gdy dłużnik faktycznie zdaje sobie sprawę z wysokości tej sumy.

Niespłacone długi to problem, ale nie powinien on skutkować całkowitym brakiem komfortu psychicznego. Dłużnik ma swoje prawa! Z tego względu komornik czy wierzyciel nie może robić tego, co mu się żywnie podoba. Dłużnik ma prawa, ale jednocześnie jest osobą, która nie wywiązała się z pewnej umowy - np. nie oddała pożyczonych środków , nie uregulowała na czas płatności z tytułu abonamentu itd. W związku z tym wierzyciel może podjąć działania, mające na celu odzyskanie należności. Na początku będą to metody polubowne, takie jak próby kontaktu czy wysyłanie przedsądowych wezwań do zapłaty. Na każdym z tych etapów znajomość swoich praw jest bardzo ważna. W ten sposób chronisz się przed ewentualnymi nadużyciami ze strony wierzyciela czy komornika. Oczywiście nie musi do nich dojść. W większości przypadków prawa dłużnika są respektowane.

Pełnomocnictwo może być udzielone tylko do niektórych czynności procesowych, np. do udziału w przetargu. Do pełnomocnictwa tego stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego o pełnomocnictwie.

Pełnomocnik jest obowiązany przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa wraz z odpisem dla strony przeciwnej.

Pełnomocnictwo ogólne obejmuje umocowanie do czynności zwykłego zarządu. Do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu potrzebne jest pełnomocnictwo określające ich rodzaj, chyba że ustawa wymaga pełnomocnictwa do poszczególnej czynności.

Pełnomocnictwo rodzajowe udzielasz go, gdy działania pełnomocnika mają wykraczać poza sprawy zwykłego zarządu. Pełnomocnictwo szczegółowe udzielasz go, gdy działania twojego pełnomocnika mają wiązać się z konkretną czynnością prawną, w przypadku której przepisy nakładają obowiązek posiadania przez pełnomocnika pełnomocnictwa szczegółowego.

Prokura jest pełnomocnictwem udzielonym przez przedsiębiorcę podlegającego obowiązkowi wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, które obejmuje umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych, jakie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Nie można ograniczyć prokury ze skutkiem wobec osób trzecich, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Zgodnie z treścią art. 1093 kc do zbycia przedsiębiorstwa, do dokonania czynności prawnej, na podstawie której następuje oddanie go do czasowego korzystania oraz do zbywania i obciążania nieruchomości, jest wymagane pełnomocnictwo do poszczególnej czynności. Jak widać, w takim przypadku sama prokura będzie niewystarczająca, aby skutecznie zbyć przedsiębiorstwo lub jego część - prokurent nie jest do tego uprawniony.

Zgodnie z treścią art. 91 kpc pełnomocnictwo procesowe obejmuje z samego prawa umocowanie do:

wszystkich łączących się ze sprawą czynności procesowych, nie wyłączając powództwa wzajemnego, skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego ich wniesieniem, jak też wniesieniem interwencji głównej przeciwko mocodawcy;
wszelkich czynności dotyczących zabezpieczenia i egzekucji;
udzielenia dalszego pełnomocnictwa procesowego adwokatowi lub radcy prawnemu;
zawarcia ugody, zrzeczenia się roszczenia albo uznania powództwa, jeżeli czynności te nie zostały wyłączone w danym pełnomocnictwie;
odbioru kosztów procesu od strony przeciwnej.

Podstawowym ograniczeniem zakresu działania pełnomocnika procesowego jest konieczność dokonywania czynności na korzyść swojego mocodawcy. Wynajęty adwokat lub radca prawny nie powinien działać przeciwko mocodawcy - jeśli taka sytuacja będzie miała miejsce, mocodawca ma prawo wypowiedzieć pełnomocnictwo w każdej chwili, a nawet zażądać odpowiedniego odszkodowania za poniesioną stratę.

Co do zasady każda ze stron lub uczestników postępowania może występować samodzielnie przed sądem. Może także skorzystać ze wsparcia pełnomocnika procesowego - adwokata lub radcy prawnego. W przypadku skomplikowanych spraw jest to bardzo dobre rozwiązanie, ponieważ prawnik dysponuje odpowiednią wiedzą i doświadczeniem, które pozwalają mu na prawidłowe dokonywanie czynności procesowych.

Każdy uczestnik postępowania egzekucyjnego posiada określone prawa oraz obowiązki. Stronami są wierzyciel oraz dłużnik. Komornik nie jest stroną, lecz organem władzy publicznej i ze stronami łączy go wyłącznie stosunek o charakterze publicznoprawnym. Zazwyczaj przebieg postępowania kojarzy się z licznymi obowiązkami leżącymi po stronie dłużnika. I chociaż w tym postępowaniu uwaga skupia się przede wszystkim na uprawnieniach wierzyciela to dłużnik posiada także pewne prawa.

Prawo do wszczęcia postępowania sądowego. Dłużnik może to zrobić, jeśli uważa, że wierzyciel działa na jego szkodę (np. chce go oszukać). Ma też możliwość złożenia skargi na działania komornika, gdy uzna je za przekroczenie uprawnień. Jak widać dłużnicy nie są pozbawieni ochrony, dlatego nie trzeba obawiać się kontaktu z wierzycielem.

Jeśli wierzyciel wymaga od ciebie spłaty należności, ale nie udzieli ci szczegółowych informacji na jej temat, masz prawo do wystosowania żądania o ich udzielenie. Gdy ktoś wymaga od ciebie wcześniejszej zapłaty, nie masz obowiązku tego robić - musisz dotrzymać terminu, który jest określony w harmonogramie spłat.

A co, jeśli to komornik nie uszanuje praw dłużnika? Jeśli - na przykład - pojawi się w miejscu pracy bez zapowiedzi? Wtedy można złożyć skargę na czynności komornika. Należy ją skierować sądu rejonowego, przy którym działa dany komornik, ale za pośrednictwem tego komornika.

Praw dłużnika musi przestrzegać także firma windykacyjna. Warto przy tym podkreślić, że profesjonalna windykacja dba zarówno o interesy wierzyciela, jak i dłużnika. To oznacza, że prawa każdej ze stron są respektowane.

Oczywiście nie musi do nich dojść. W większości przypadków prawa dłużnika są respektowane.

Jeżeli chcesz powołać pełnomocnika, najpierw określ zakres spraw lub czynności, które taka osoba będzie mogła załatwić. Drugi krok to wybór osoby, której udzielisz pełnomocnictwa i która będzie realizowała powierzone jej sprawy w twoim interesie . Udzielenie pełnomocnictwa nie oznacza, że nie możesz samodzielnie dokonywać czynności, które cię dotyczą.

Pełnomocnictwo może być ogólne tzn. obejmujące prawo do reprezentowania strony podczas całego postępowania egzekucyjnego i składania wniosków w toku tego postępowania. Pełnomocnictwo może też być udzielone tylko do niektórych czynności procesowych, np. do udziału w przetargu.

Każdy inny pełnomocnik powinien, mimo wypowiedzenia, działać za mocodawcę przez ten sam czas, jeżeli jest to konieczne do uchronienia mocodawcy od niekorzystnych skutków prawnych.

Pełnomocnictwo rodzajowe - udzielasz go, gdy działania pełnomocnika mają wykraczać poza sprawy zwykłego zarządu.

Pełnomocnictwo szczegółowe - udzielasz go, gdy działania twojego pełnomocnika mają wiązać się z konkretną czynnością prawną, w przypadku której przepisy nakładają obowiązek posiadania przez pełnomocnika pełnomocnictwa szczegółowego.

Prokura samoistna - pozwala na samodzielne działanie prokurenta w zakresie wynikającym z umocowania.

Pełnomocnik procesowy i jego ograniczenia

Zgodnie z treścią art. 91 kpc pełnomocnictwo procesowe obejmuje z mocy prawa umocowanie do:

wszystkich łączących się ze sprawą czynności procesowych, nie wyłączając powództwa wzajemnego, skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego ich wniesieniem, jak też wniesieniem interwencji głównej przeciwko mocodawcy;
wszelkich czynności dotyczących zabezpieczenia i egzekucji;
udzielenia dalszego pełnomocnictwa procesowego adwokatowi lub radcy prawnemu;
zawarcia ugody, zrzeczenia się roszczenia albo uznania powództwa, jeżeli czynności te nie zostały wyłączone w danym pełnomocnictwie;
odbioru kosztów procesu od strony przeciwnej.

Warto w tym miejscu także zaznaczyć, że mocodawca stawający jednocześnie z pełnomocnikiem może niezwłocznie prostować lub odwoływać oświadczenia pełnomocnika.

Pełnomocnik i jego podstawowe ograniczenia

Podstawowym ograniczeniem wiążącym każdego pełnomocnika jest zakres ustanowionego pełnomocnictwa. Może ono zostać sporządzone zarówno w formie ustnej, jak i pisemnej, przy czym doradza się wybór tej drugiej postaci (w przypadku ewentualnych sporów pomiędzy pełnomocnikiem a mocodawcą łatwiej jest wykazać, czego nie wolno było robić pełnomocnikowi). Jak widzimy, to mocodawca decyduje, jakich czynności nie może wykonywać ustanowiony pełnomocnik, a które może dokonywać bez specjalnego zezwolenia. Co więcej, mocodawca może ustalić zakres spraw, które będą wymagały uzyskania jego uprzedniej zgody, a także tych z nich, które pełnomocnik może podejmować samodzielnie bez niczyjej wiedzy.

Pierwszym ograniczeniem pełnomocnika jest więc wola mocodawcy, drugim będzie rodzaj dokonywanej czynności prawnej. Jak stanowi art. 99 §1 kc, jeżeli do ważności czynności prawnej potrzebna jest szczególna forma, pełnomocnictwo do dokonania tej czynności powinno być udzielone w tej samej formie. Jeśli zatem pełnomocnictwo zostanie sporządzone w zwykłej formie pisemnej, a dana czynność, którą ma podjąć, wymaga formy wyższej (np. formy aktu notarialnego), to pełnomocnik nie będzie mógł jej w ogóle dokonać.

Szczególnego rodzaju pełnomocnictwem jest prokura. Zgodnie z treścią art. 1091 kc prokura jest pełnomocnictwem udzielonym przez przedsiębiorcę podlegającego obowiązkowi wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, które obejmuje umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych, jakie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Nie można ograniczyć prokury ze skutkiem wobec osób trzecich, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Prokurent, podobnie jak pełnomocnik ogólny, może być w swoich czynnościach ograniczony wolą mocodawcy wyrażoną w treści udzielonego pełnomocnictwa. Innymi słowy, jeśli mocodawca postanowi, że prokurentowi nie wolno dokonywać określonych czynności lub musi uzyskać zgodę mocodawcy, to samodzielne dokonywanie czynności przez takiego pełnomocnika nie będzie możliwe.

Ustawowym ograniczeniem prokury jest podejmowanie czynności związanych ze zbywaniem przedsiębiorstwa. Zgodnie bowiem z treścią art. 1093 kc do zbycia przedsiębiorstwa, do dokonania czynności prawnej, na podstawie której następuje oddanie go do czasowego korzystania oraz do zbywania i obciążania nieruchomości, jest wymagane pełnomocnictwo do poszczególnej czynności. Jak widać, w takim przypadku sama prokura będzie niewystarczająca, aby skutecznie zbyć przedsiębiorstwo lub jego część - prokurent nie jest do tego uprawniony.

Pełnomocnik procesowy i jego ograniczenia

Szczególnego rodzaju pełnomocnictwo występuje w przypadku spraw sądowych. Co do zasady każda ze stron lub uczestników postępowania może występować samodzielnie przed sądem. Może także skorzystać ze wsparcia pełnomocnika procesowego - adwokata lub radcy prawnego. W przypadku skomplikowanych spraw jest to bardzo dobre rozwiązanie, ponieważ prawnik dysponuje odpowiednią wiedzą i doświadczeniem, które pozwalają mu na prawidłowe dokonywanie czynności procesowych.

Zgodnie z treścią art. 91 kpc pełnomocnictwo procesowe obejmuje z samego prawa umocowanie do:

wszystkich łączących się ze sprawą czynności procesowych, nie wyłączając powództwa wzajemnego, skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego ich wniesieniem, jak też wniesieniem interwencji głównej przeciwko mocodawcy;
wszelkich czynności dotyczących zabezpieczenia i egzekucji;
udzielenia dalszego pełnomocnictwa procesowego adwokatowi lub radcy prawnemu;
zawarcia ugody, zrzeczenia się roszczenia albo uznania powództwa, jeżeli czynności te nie zostały wyłączone w danym pełnomocnictwie;
odbioru kosztów procesu od strony przeciwnej.

Warto w tym miejscu także zaznaczyć, że mocodawca stawający jednocześnie z pełnomocnikiem może niezwłocznie prostować lub odwoływać oświadczenia pełnomocnika.

Podsumowanie

tags: #czy #dluznik #moze #miec #pelnomocnika

Pełnomocnik dłużnika w postępowaniu egzekucyjnym – prawa i obowiązki

Pełnomocnictwo w postępowaniu egzekucyjnym

Popularne posty: