Prawo komornicze a hodowla długu: Ochrona majątku rolnika
Prowadzenie gospodarstwa rolnego to biznes wysokiego ryzyka. Gwałtowne zjawiska pogodowe, zwiększające się koszty upraw i hodowli sprawiają, że płynność finansowa w rolnictwie często bywa zagrożona. Niestety, nie wszyscy rolnicy zdają sobie sprawę z zagrożeń związanych z zadłużeniem i postępowaniem egzekucyjnym. Nowe przepisy Kodeksu Postępowania Cywilnego (KPC) od 10 stycznia 2022 roku wprowadzają istotne zmiany w egzekucji komorniczej wobec rolników, wzmacniając ich ochronę.
Dobra wiadomość jest taka, że nowe przepisy mocniej stoją po stronie rolnika. Postępowanie egzekucyjne w stosunku do rolnika nie powinno doprowadzić do bankructwa gospodarstwa. Ustawodawca przewidział pewne wyłączenia - elementy majątku, które nie mogą podlegać zajęciu.
Co podlega ochronie?
Nie cały majątek rolnika może zostać zajęty przez komornika. Istnieje wiele rzeczy i części składowych gospodarstwa rolnego, których komornik nie może zabrać. W postępowaniu komorniczym nie wezmą udziału także podstawowe maszyny, narzędzia i urządzenia rolnicze, w liczbie niezbędnej do pracy w gospodarstwie rolnym dłużnika, w tym ciągniki rolnicze z maszynami i sprzętem współpracującym, samobieżne maszyny rolnicze niezbędne do uprawy, pielęgnacji, zbioru i transportu ziemiopłodów.
Spod egzekucji komorniczej został wyłączony także materiał siewny, zboże i inne ziemiopłody niezbędne do siewów lub sadzenia w gospodarstwie rolnym dłużnika, w ilości niezbędnej w danym roku gospodarczym, a także zapasy opału na okres 6 miesięcy.
Ale to nie wszystko. Rolnik może być pewien, że komornik pozostawi nawozy, środki ochrony roślin oraz środki wspomagające uprawę roślin, w ilości niezbędnej na dany rok gospodarczy dla gospodarstwa rolnego, zapasy paszy i ściółki dla wyżej wymienionego inwentarza - do najbliższych zbiorów.
Według artykułu 829 Kodeksu postępowania cywilnego, niezależnie od wyłączeń, o których pisaliśmy powyżej, egzekucji nie podlegają nadwyżka inwentarza żywego ponad stado podstawowe oraz przedmioty, o których mowa w art. 829 § 1 pkt 1-16 KPC.
Tabela: Wyłączenia spod egzekucji komorniczej dla rolników (zgodnie z art. 829 KPC)
| Lp. | Przedmiot wyłączenia |
|---|---|
| 1. | Zwierzęta wraz ze środkami koniecznymi do ich utrzymania, w tym zapasy paszy i ściółki, wystarczające do najbliższych zbiorów oraz budynki gospodarcze i grunty rolne. |
| 2. | Materiały siewne, płody rolne, nawozy, środki ochrony roślin i środki wspomagające uprawę roślin, niezbędne do siewów lub sadzenia w gospodarstwie rolnym dłużnika w ilości niezbędnej w danym roku gospodarczym. |
| 3. | Zapasy opału na okres 6 miesięcy. |
| 4. | Maszyny, narzędzia i urządzenia rolnicze, w liczbie niezbędnej do pracy w gospodarstwie rolnym dłużnika, w tym ciągniki rolnicze z maszynami i sprzętem współpracującym, samobieżne maszyny rolnicze niezbędne do uprawy, pielęgnacji, zbioru i transportu ziemiopłodów. |
| 5. | Nadwyżka inwentarza żywego ponad stado podstawowe. |
Przyczyną wyłączenia podanych elementów majątku jest potrzeba zagwarantowania rolnikowi możliwości prowadzenia działalności i „wyjścia” z długów. Komornik powinien w terminie 3 dni od dokonania zajęcia, wystąpić do izby rolniczej, właściwej ze względu na położenie gospodarstwa rolnego dłużnika, z wnioskiem o wydanie, w terminie 21 dni od dnia doręczenia tego wniosku, opinii.
W tym czasie następuje zatrzymanie czynności egzekucyjnych dotyczących m.in. majątku rolnika. Nowością jest fakt, że lista wykluczeń powinna być stosowana także wtedy, gdy postępowanie komornicze będzie skierowane do wszystkich nieruchomości należących do gospodarstwa rolnego.
Egzekucja ze zwierząt domowych
Kwestia egzekucji ze zwierząt domowych, takich jak psy czy koty, jest bardziej skomplikowana. Zgodnie z art. 829 pkt 3 KPC, przewidziane są wyłączenia przedmiotowe spod egzekucji dotyczące zwierząt, ale nie obejmują one psów czy kotów, gdyż odnoszą się wyłącznie do zwierząt gospodarskich i sytuacji, w której zwierzęta te zapewniają dłużnikowi podstawę egzystencji.
Bezsprzecznie zwierzęta domowe mogą być przedmiotem egzekucji, ale wyłącznie na wniosek wierzyciela. Komornik, w przypadku gdy wierzyciel złoży taki wniosek, winien uwzględnić szereg regulacji prawnych dotyczących ochrony zwierząt. Organ egzekucyjny musi każdą taką sprawę traktować indywidualnie i ze szczególną dbałością o dobro zwierzęcia.
Dłużnikowi przysługuje prawo złożenia skargi na czynności komornika, wykazując, że już samo zajęcie zwierzęcia zagraża prawom strony i jest sprzeczne z jego dobrostanem. Na złożenie skargi dłużnik ma 7 dni od chwili dokonania czynności.
Zwróć Uwagę Na To Zachowanie Podczas Szkolenia Kota! Jeśli To Zrobi, Natychmiast Przestań!
Kolejną kwestią jest możliwość zaskarżenia oszacowania wartości zajętego zwierzęcia. Może też zdarzyć się, że komornik zajmie zwierzę, mimo iż dług został spłacony, nie istniał albo co gorsza, dokona zajęcia zwierzęcia, które osoba trzecia pozostawiła pod opieką dłużnika. W takich sytuacjach pomóc może wytoczenie powództwa przeciwegzekucyjnego.
Wyjątki i pułapki
Przepisy zawierają jeden wyjątek - wyłączeń nie stosuje się w razie równoczesnego skierowania egzekucji do wszystkich nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego prowadzonego przez dłużnika. Oznacza to, że w przypadku, gdy wierzytelności osiągną wysokość tak dużą, że ich spłata wymaga sprzedaży wszystkich nieruchomości (gruntów) rolnika, wyłączenia nie mają dłużej zastosowania. W ramach tzw. egzekucji uniwersalnej wystawia się na sprzedaż całe funkcjonujące gospodarstwo rolne.
Wątpliwości prawników budzi fakt, że przepisy nie precyzują, ile sztuk składa się na wspomniane „stado podstawowe”. Brak jest także informacji, które maszyny rolnicze należy uznać za „podstawowe”. Komornik każdorazowo będzie podejmował decyzję, jak należy rozumieć w danych okolicznościach faktycznych sprawy ilości niezbędne do prowadzenia działalności rolniczej. Pewną pomocą może być zasięgnięcie przez organ egzekucyjny opinii izby rolniczej.
Nie należy do odosobnionych sytuacja, gdy przedsiębiorcy (a w tym także rolnicy) zapomną zaktualizować dane adresowe dostępne w rejestrach publicznych (KRS, CEIDG). Kontrahenci, dysponując aktualnym (rzeczywistym) adresem dłużnika mogą mieć świadomość, że dane w rejestrze są nieaktualne i cynicznie wykorzystać tę sytuację. Posiadając przeterminowane faktury mogą skierować pozew w ramach elektronicznego postępowania upominawczego lub tradycyjnych postępowań nakazowych. Wówczas wszelka korespondencja, w tym ta najważniejsza, zawierająca nakaz zapłaty, zostanie skierowana na adresy wskazane w rejestrach. Najczęściej korespondencja taka zostanie zwrócona, jednak sąd uzna doręczenie za prawidłowe, posługując się tzw. doręczeniem zastępczym.
Konsekwencje mogą być bardzo poważne - przede wszystkim niekorzystne dla dłużnika wyroki mogą się uprawomocnić. Wówczas po nadaniu klauzuli wykonalności wierzyciel może wszcząć postępowanie egzekucyjne. Taka sytuacja jest z prawnego punktu widzenia bardzo trudna do odwrócenia, a niekorzystne wyroki mogą dotyczyć zdarzeń, co do których dłużnik mógłby kwestionować zasadność roszczeń wierzyciela.
Jeżeli zdarzy się sytuacja tzw. przeterminowanych długów, nie warto zbywać wierzyciela milczeniem. Duża część przedsiębiorców zgodzi się na zawarcie porozumienia dotyczącego spłaty należności poprzez rozłożenie tej kwoty na raty lub odroczenie płatności. Rozwiązanie sporu na drodze pozasądowej jest rekomendowane nie tylko w sytuacji utraty płynności finansowej, ale także, gdy dłużnik kwestionuje wierzytelność.
Każdy rolnik musi pamiętać, że egzekucja komornicza jest ostatnim etapem drogi dochodzenia praw przez bank. Nie musi wcale zaistnieć, nawet jeśli rolnik przestał całkowicie i długotrwale spłacać swoje zobowiązania kredytowe. Dług to bardzo często problem natury psychologicznej, a nie finansowej. Osoby zadłużone bardzo często nie wiedzą, jak rozpocząć walkę z długami i wdrożyć skuteczne oddłużanie. Poddają się bez działania. A sposobów na wyjście z długów bez konieczności walki z komornikiem jest całkiem sporo.
tags: #czy #komornik #ma #prawo #hodowac #dlug