Kiedy komornik sądowy puka do drzwi?
Postępowanie komornicze następuje, gdy mamy do czynienia z niespłaconym długiem, a wierzyciel zwrócił się o pomoc w jego ściągnięciu do odpowiedniego organu. Czynności, jakie podejmuje wtedy komornik, są ściśle regulowane przez przepisy ustaw. Przebieg czynności dokładnie opisuje Kodeks postępowania cywilnego.
Jeśli zaciągamy zobowiązanie finansowe, które w pewnym momencie zaczyna przerastać nasze możliwości i we właściwym czasie nie porozumieliśmy się z wierzycielem w sprawie dobrowolnej spłaty, może się zdarzyć, że i nam przyjdzie stanąć twarzą w twarz z komornikiem i egzekucją komorniczą. Strach przed tym, czego nie znamy jest paraliżujący i na pewno nie pomaga w sytuacji i tak już dużego stresu finansowego, w jakim znajduje się osoba zadłużona.
Na początek warto mieć świadomość, że jedna, czy dwie opóźnione raty kredytu lub nieodebrany telefon z banku w sprawie zaległości nie spowodują, że naszą zaległością od razu zajmie się komornik. Oddanie sprawy w jego ręce to dla wierzyciela ostateczność i zawsze poprzedza je szereg innych działań, które mają na celu ustalenie przyczyny braku spłaty. Zdarza się bowiem, że za niemożnością uregulowania zobowiązania stoją przyczyny losowe: nagłe pogorszenie sytuacji materialnej czy ciężka choroba, które mogą niezależnie od woli, wpłynąć na stan naszych finansów.
Etapy postępowania przed wizytą komornika
Pierwszym etapem odzyskiwania należności jest windykacja polubowna. W chwili, w której przestajemy spłacać zobowiązanie, możemy spodziewać się najpierw kontaktu albo bezpośrednio ze strony wierzyciela, albo firmy windykacyjnej, która działa w jego imieniu. Windykator może się z nami kontaktować telefonicznie, listownie i osobiście. Warto ten kontakt podjąć jak najszybciej, by wykorzystać go jako szansę na profesjonalną pomoc w uregulowaniu zobowiązania.
Celem windykacji polubownej jest ustalenie takiego harmonogramu spłat, aby był możliwy do spełnienia przez osobę zadłużoną, ale i jednocześnie będzie satysfakcjonujący dla wierzyciela. - Profesjonalny windykator to sprzymierzeniec osoby zadłużonej. Trzeba pamiętać, że dopóki to on jest stroną kontaktującą się z nami, to możemy uniknąć wielu poważnych konsekwencji, m.in. wpisu na listę dłużników, tytułu wykonawczego, na podstawie którego może zostać wszczęte postępowanie egzekucyjne, a co za tym idzie powstania obowiązku poniesienia dodatkowych kosztów sądowych oraz komorniczych. Dlatego póki jest ku temu okazja, nie unikajmy kontaktu z windykatorem, bo bez komunikacji, nie będzie mógł zrozumieć naszej sytuacji finansowej, a tym samym nam pomóc. Bez kontaktu z nami wierzyciel będzie zmuszony przekazać sprawę na drogę postępowania sądowego - ostrzega Anna Ptasińska, ekspert Intrum.
W momencie, w którym wierzyciel wyczerpał już wszystkie środki kontaktu, a próby ugodowego porozumienia się z osobą zadłużoną nie przyniosły rezultatu, pozostaje mu jedynie droga prawna. I tu właśnie przebiega granica między windykacją polubowną a windykacją sądową. Ta druga zaczyna się w chwili podjęcia działań zmierzających do uzyskania tytułu wykonawczego, tj. nakazu zapłaty lub wyroku sądu. To one będą podstawą do wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
Przebieg tej procedury jest ściśle określony przez przepisy. Aby do sprawy został wyznaczony komornik, musi istnieć tytuł wykonawczy. Zostaje on włączony po złożeniu przez wierzyciela wniosku o wszczęcie egzekucji. Wówczas zostaje wyznaczony komornik działający przy odpowiednim sądzie rejonowym. - Jak widać, warunków, które muszą zaistnieć dla rozpoczęcia egzekucji komorniczej jest całkiem dużo. Dlatego od momentu, kiedy osoba zadłużona przestanie spłacać raty do chwili, gdy jej sprawą zajmie się komornik, nierzadko mija nawet od kilku do kilkunastu miesięcy.
Kim jest komornik sądowy i jakie są jego uprawnienia?
Komornik sądowy to funkcjonariusz publiczny zajmujący się ściąganiem niezapłaconych wierzytelności. Jest on wykonawcą wyroku sądu i nie ma możliwości kwestionowania go. Nie może również inicjować postępowania egzekucyjnego. To należy do wierzyciela. Aby postępowanie komornicze mogło zostać wszczęte, sąd musi wydać wyrok opatrzony klauzulą wykonalności. Osoba dysponująca takim dokumentem udaje się do komornika i wnosi o wszczęcie egzekucji.
Komornik sądowy, zgodnie z Ustawą z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych, jest funkcjonariuszem publicznym działającym przy sądzie rejonowym. Podstawę działania komornika stanowi dowiedzione przez sąd w trakcie postępowania, niezaspokojone wcześniej roszczenie wobec dłużnika. W związku z tym nie jest on organem, który może podważyć kwestie związane z roszczeniem i podawać w wątpliwość jego zasadność, a jedynie doprowadzić do jego zaspokojenia. Należy zaznaczyć, że komornik sądowy musi działać w granicach przepisów i w ramach nałożonych przez orzeczenie sądu.
Komornik sądowy to termin, który zna zdecydowana większość osób, zazwyczaj budzi jednak negatywne skojarzenia. Najczęściej zła sława jest zupełnie niezasłużona, warto bowiem pamiętać, że komornik jest gwarantem wykonania wyroku - to dzięki niemu decyzja sądu może być wcielona w życie, a wierzyciel może odzyskać należność.
Komornik ma prawo do doręczania m.in. zawiadomień sądowych, obwieszczeń i zażaleń (za potwierdzeniem odbioru i oznaczeniem daty) oraz sprawowania nadzoru nad dobrowolnymi publicznymi licytacjami (na wniosek ich organizatora). Może ponadto weryfikować istnienie i treść tytułów wykonawczych wydanych w postępowaniach elektronicznych, poszukiwać majątek dłużnika (na zlecenie wierzyciela), a także zabezpieczać spadek i sporządzać inwentarz po spadkodawcy.
Do podstawowych zadań komornika należy:
- wykonywanie orzeczeń sądowych w sprawach o roszczenia pieniężne i niepieniężne oraz o zabezpieczenie roszczeń,
- wykonywanie innych tytułów wykonawczych (jeżeli podlegają wykonaniu bez klauzuli) oraz tytułów egzekucyjnych,
- sporządzanie protokołu stanu faktycznego przed wszczęciem procesu sądowego lub przed wydaniem orzeczenia.
Jak komornik rozpoczyna postępowanie?
Funkcjonariusz zawiadamia dłużnika o rozpoczęciu czynności. Najpierw informację o wszczęciu postępowania komornik wysyła pisemnie, za pomocą listu poleconego. Jeśli to nie zostanie odebrane, może stawić się osobiście u osoby, wobec której toczy się egzekucja. Poinformuje wówczas o rozpoczęciu czynności i dalszych krokach, jakie zostaną podjęte.
Informację o wszczęciu postępowania egzekucyjnego otrzymujemy za pośrednictwem poczty, listem poleconym. Ważne, aby nie unikać korespondencji kierowanej do nas przez komornika. Niektórzy obawiają się, że z momentem wydania decyzji o egzekucji, komornik może dowolnie zajmować majątek osoby zadłużonej, byle tylko jak najszybciej pokryć zaległe należności. Nic bardziej mylnego. Każde podjęte przez niego działanie także jest ściśle regulowane przez prawo. Również to, z jakich składników majątku może „ściągnąć” dług i jaką część środków pieniężnych czy mienia może zająć.
Kiedy komornik sądowy puka do drzwi, najczęściej nikt nie spodziewa się tej niezapowiedzianej wizyty. Wizyta komornika budzi wiele emocji i najlepiej podejść do niej na spokojnie z zimną głową. Zanim jednak komornik zapuka do naszych drzwi najczęściej o prowadzonej przeciwko nam egzekucji komorniczej dowiadujemy się z zajęciach rachunku bankowego albo przesłanego pocztą zawiadomienia o wszczęciu przeciwko nam postępowania egzekucyjnego.
Zgodnie z przepisami, informacja na jakiej podstawie prowadzona jest egzekucja komornicza znajduje się na zawiadomieniu o wszczęciu egzekucji. Zawiadomienie to doręcza komornik przy pierwszej czynności egzekucyjnej, najczęściej pocztą. W treści postanowienia Komornika Sądowego znajduje się wskazanie na jakiej podstawie prowadzona jest egzekucja. Może to być wyrok sądu zaopatrzony w klauzulę wykonalności, nakaz zapłaty wydany przez sąd również z klauzulą, zatwierdzona przez sąd ugoda czy akt notarialny, któremu została nadana klauzula wykonalności.
Wierzyciel może zlecić komornikowi poszukiwanie majątku dłużnika, jeżeli dłużnik nie złoży komornikowi wykazu majątku. Poszukiwanie majątku dłużnika odbywa się również poprzez przeprowadzenie czynności w miejscu zamieszkania lub siedziby dłużnika. Komornik sądowy o tej wizycie nie uprzedza dłużnika i może pojawić się w jego domu, mieszkaniu lub firmie bez zapowiedzi.
Co komornik może zająć?
Postępowanie egzekucyjne komornik rozpocznie od ustalenia majątku dłużnika. Pozwoli to ocenić, jakie czynności dalej wykonać. Przedstawienie informacji o posiadanych dobrach jest obowiązkowe. W skrajnych przypadkach może dojść do przeszukania mieszkania osoby dłużnej. Ukrywanie dobytku podlega karze finansowej. Jeśli mimo ukarania dłużnik nie będzie współpracował w zakresie ujawnienia majątku, komornik rozpocznie poszukiwania majątku, co może wiązać się z dodatkowymi kosztami.
Jeżeli osoba, wobec której toczy się postępowanie komornicze, pracuje, to funkcjonariusz najczęściej zajmuje jej wynagrodzenie. Informuje o tym pracodawcę, który nadwyżkę kwoty wolnej od potrąceń, przelewa na konto egzekutora. Nie można potrącić z pensji 75 proc. minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Egzekutor może też zająć emeryturę lub rentę dłużnika. Komornik może zająć również konta bankowe dłużnika. Banki mają obowiązek udzielić informacji, czy zadłużona osoba posiada u nich rachunek, dlatego ten rodzaj egzekucji jest łatwy do przeprowadzenia. Taka metoda postępowania niesie przykre konsekwencje dla współwłaścicieli konta bankowego. Zajęciu ulegają bowiem wszystkie zgromadzone na nim środki, niezależnie komu zostały przelane.
Postępowanie komornicze to również zajmowanie ruchomości. Jeżeli w domu dłużnika znajdują się cenne przedmioty, funkcjonariusz ma prawo je zlicytować. Istnieje jednak długa lista przedmiotów wyłączonych spod egzekucji.
Jeżeli inne metody zawiodły, następnym krokiem jest zajęcie nieruchomości. Komornik oszacowuje wartość nieruchomości, a następnie doprowadza do jej zlicytowania. Ze względu na wysokie koszty ten sposób na odzyskanie wierzytelności, metoda ta nie opłaca się w przypadku niskich, kilkutysięcznych długów. Nie ma jednak formalnych ograniczeń, aby nawet przy niewielkim zadłużeniu zająć nieruchomość.
Zajęcie wynagrodzenia za pracę
W przypadku osób pracujących na umowę o pracę komornik może zająć 50% pensji (ale musi pozostawić na koncie wysokość minimalnego wynagrodzenia). Warto wskazać, że w przypadku dłużników alimentacyjnych Komornik może zająć 60% wynagrodzenia miesięcznego (do dyspozycji dłużnika powinna pozostać równowartość 40% minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w danym roku).
Osoby pracujące na umowę zlecenie są w gorszej sytuacji - komornik może zająć im 100%. Komornik może jednak odstąpić od zajęcia 100% wynagrodzenia i pozostawić dłużnikowi kwotę wolną od potrąceń, tak jak w przypadku osoby zatrudnionej na podstawie umowy o pracę. W tym celu dłużnik powinien wykazać komornikowi, że otrzymywane wynagrodzenie ma charakter powtarzający się (nie jest to praca dorywcza) oraz jest jedynym źródłem jego dochodu. Komornik może zweryfikować te informacje, np. poprzez ustalenie w ZUS, czy umowa zlecenia stanowi jedyne źródło dochodu tego dłużnika.
Jak komornik szuka pracodawcy? Składa zapytanie do ZUS, a zakład ma obowiązek udzielić mu informacji na temat wysokości dochodów oraz miejsca zatrudnienia dłużnika.
Zajęcie emerytury i renty
Emerytura i inne świadczenia z ZUS - w tym przypadku kluczowy jest rodzaj długo. Jeśli jest to zaległość względem placówek zdrowotnych takich jak np. zakład pielęgnacyjno-opiekuńczy, dom pomocy społecznej lub zakład opiekuńczo-leczniczy, urzędnik ma prawo zająć 50% miesięcznej emerytury. Jeśli to dług alimentacyjny, zajęciu podlega 60% emerytury. Przy każdym innym długu jest to 25% kwoty emerytury. W przypadku tego źródła dochodu komornik także musi zostawić do dyspozycji minimalną kwotę określoną przez prawo. Najniższa emerytura od 1 marca 2022 to 1338,44 zł brutto, czyli 1217,98 zł netto - i ta kwota jest zawsze wolna od zajęcia komorniczego.
Zajęcie rachunku bankowego
Komornik ma prawo szukać środków na wszystkich kontach należących do osoby zadłużonej, nie tylko na tym, na które wpływa wynagrodzenie. Zajęcie komornicze na koncie oznacza, że pracodawca będzie przelewał dłużnikowi tylko część pensji, ponieważ jej określona wysokość musi trafić do komornika.
Taka metoda postępowania niesie przykre konsekwencje dla współwłaścicieli konta bankowego. Zajęciu ulegają bowiem wszystkie zgromadzone na nim środki, niezależnie komu zostały przelane.
Zajęcie ruchomości i nieruchomości
Jeśli zajęta pensja i/lub oszczędności nie wystarczą do pokrycia długu, komornik może zająć ruchomości i nieruchomości należące do dłużnika. Egzekucja długów przez komornika to ostatni etap odzyskiwania należności przez wierzyciela. Z punktu widzenia komornika egzekucja świadczeń pieniężnych jest najprostsza. Instytucje, do których urzędnik składa zapytanie na temat środków posiadanych przez dłużnika, mają obowiązek udzielić kompletnej informacji na ten temat.
Ruchomości i nieruchomości są sprzedawane w drodze licytacji publicznej. Na pierwszej licytacji ruchomości najniższa cena, za jaką można nabyć daną rzecz, wynosi 75 proc. wartości rynkowej, a na kolejnej cena wywołania spada już do 50 proc. ceny oszacowania. Do dwóch licytacji dochodzi również w przypadku zajęcia lokalu - cena wywołania (określana na bazie ceny rynkowej przez rzeczoznawcę majątkowego) wynosi tutaj odpowiednio 3/4 i 2/3 ceny oszacowania.
Komornik może zająć nieruchomości należące do osoby zadłużonej. Najpierw oszacuje jej wartość, a potem wyznaczy termin licytacji. Nie może on przypadać wcześniej niż dwa tygodnie po uprawomocnieniu się opisu i oszacowania oraz też przed uprawomocnieniem się wyroku, na podstawie którego wszczęto egzekucję. Żeby doszło do licytacji, wystarczy obecność jednego licytanta. Najniższa suma za nieruchomość trzy czwarte sumy oszacowania przez komornika. Wygrywa ta osoba, która zaoferuje najwyższą cenę.
Dłuższym procesem jest egzekucja świadczeń niepieniężnych. Ponieważ wiąże się ze sprawdzeniem majątku przez komornika osobiście oraz z licytacją, może zająć nawet kilkanaście miesięcy. W tym czasie dłużnik może aktywnie działać na rzecz spłaty długu. Jeśli mu się to uda, będzie miał możliwość przerwania biegu egzekucji i odzyskania swoich rzeczy.
Czego komornik nie może zająć?
Istnieje długa lista przedmiotów wyłączonych spod egzekucji. Komornik nie ma prawa zabrać niektórych sprzętów. Przedmioty niezbędne do codziennego funkcjonowania, takie jak np. kuchenka czy komputer, który jest wykorzystywany przede wszystkim przez dziecko do nauki. Sprzętu rehabilitacyjnego lub innych przedmiotów niezbędnych ze względu na niepełnosprawność osoby zadłużonej, czy jej członków rodziny.
Ponadto komornik nie może również zająć świadczeń takich jak: świadczenia alimentacyjne, wychowawcze, w tym „500 Plus”, świadczenia rodzinne i z pomocy społecznej, dodatki rodzinne, pielęgnacyjne, porodowe i dla sierot zupełnych, zasiłki dla opiekunów.
Zajęciu komorniczemu nie podlegają narzędzia i inne przedmioty niezbędne do osobistej pracy zarobkowej dłużnika oraz surowce niezbędne dla niego do produkcji na okres jednego tygodnia, z wyłączeniem jednak pojazdów mechanicznych.
Egzekucji komorniczej nie podlegają m.in.: niezbędne urządzenia domowe (jak np. odkurzacz, lodówka, pralka), przedmioty urządzenia domowego, które nie są wyższej wartości, przedmioty niezbędne do osobistej pracy zarobkowej dłużnika oraz surowce niezbędne do produkcji na okres jednego tygodnia, pieniądze w kwocie niezbędnej na utrzymanie dłużnika i jego rodziny przez dwa tygodnie. Dotyczy to również przedmiotów niezbędnych do nauki dla dzieci.
Umorzenie postępowania komorniczego
Umorzenie postępowania komorniczego następuje, gdy dłużnik nie ma majątku. Jeśli w toku czynności nie udało się ujawnić składników, z których możliwa byłaby egzekucja, to dalsze jej prowadzenie mija się z celem. Po wydaniu decyzji umarzającej komornik nie podejmuje dalszych czynności. Uchylane są wszystkie decyzje, jakie zostały podjęte w trakcie procedury. Oznacza to na przykład zwolnienie rachunków bankowych zajętych, gdy toczyło się postępowanie komornicze.
Umorzenie następuje na wniosek wierzyciela. Czasem wynika do z dojścia do porozumienia między dłużnikiem a osobą, której jest winny pieniądze. Zakończenie egzekucji nie oznacza, że długi znikają. Jeśli sytuacja finansowa osoby mającej niespłacone zobowiązania się poprawi, możliwy jest kolejny wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego.
Umorzenie postępowania komorniczego oznacza, że od tego momentu ponownie liczy się bieg przedawnienia. Wierzyciel, aby nie przedawniły się odsetki, powinien po raz kolejny wnosić o wszczęcie postępowania w ciągu trzech lat. Jeśli tego nie zrobi, to w celu zapobiegnięcia nieważności należności głównej, powinien zwrócić się do komornika przed upływem sześciu lat.
Warto pamiętać, że umorzenie długu na wniosek komornika (z powodu niewypłacalności dłużnika) nie sprawia, że należność przestaje istnieć. Wierzyciel może ponownie złożyć wniosek o wszczęcie egzekucji. Może to zrobić wielokrotnie. Każde takie działanie przerwie bieg przedawnienia - lepiej jednak nie liczyć na przedawnienie długu.
Jak (legalnie) pozbyć się KOMORNIKA?
Koszty postępowania komorniczego
Aby postępowanie komornicze się rozpoczęło, wierzyciel musi wnieść zaliczkę na wydatki poniesione przez funkcjonariusza. Osoba wnosząca o wszczęcie egzekucji odzyska te pieniądze po pomyślnym wyegzekwowaniu należności. Dłużnik ponosi bowiem koszty nie tylko należności, ale również postępowania komorniczego. Wysokość opłat reguluje Ustawa o kosztach komorniczych.
Postępowanie komornicze wiąże się z dodatkowymi kosztami. Warto więc dojść do porozumienia jeszcze zanim uda się on do sądu. Jeżeli dochodzi już do egzekucji, dobrym pomysłem jest współpraca z komornikiem. Pozwoli to ułatwić sytuację nie tylko funkcjonariuszowi, ale również dłużnikowi.
tags: #do #kogo #przychodzi #komornik