Czy komornik może przyjąć oświadczenie drogą mailową i jakie przepisy to regulują
1 czerwca 2026 r. weszła w życie nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego w zakresie art. 1311a § 1 i § 11 k.p.c. Zmiana ta wynika z ustawy z dnia 5 sierpnia 2025 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego, ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2025 r. poz. 1172). Należy przy tym odróżnić zasadniczą część regulacji „portalowej”, która weszła w życie z dniem 1 marca 2026 r., od przepisów dotyczących art. 1311a § 1 i § 11 k.p.c. Te ostatnie - jako art. 1 pkt 11 lit. a i b nowelizacji - zgodnie z art. … W aktualnym stanie prawnym sąd może doręczać pisma przez portal informacyjny nie tylko pełnomocnikom, ale i samej stronie, która wybierze ten kanał - a wybór ten uruchamia jednocześnie 14‑dniową fikcję doręczenia.
W ramach uwag wstępnych dla porządku należy przy tym odróżnić doręczenia za pośrednictwem portalu informacyjnego sądów powszechnych od doręczeń realizowanych w systemie e‑Doręczeń (na gruncie ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych). Są to dwa odrębne kanały komunikacji, funkcjonujące niezależnie i wdrażane etapowo, których w praktyce nie należy utożsamiać. Zgodnie ze znowelizowanymi przepisami dokonywanie przez sąd doręczeń za pośrednictwem portalu informacyjnego możliwe jest również w odniesieniu do nowych kategorii podmiotów, tj. Wybór strony ma charakter dobrowolny i jest dokonywany w odniesieniu do konkretnej sprawy.
Dlaczego portal informacyjny zyskuje znaczenie
W praktyce omawiany mechanizm zyskuje znaczenie w stosunku do stron działających osobiście - zawodowi pełnomocnicy procesowi objęci są bowiem doręczeniami przez portal z mocy art. 1311a § 1 k.p.c., niezależnie od złożenia oświadczenia. Z dniem 1 czerwca 2026 r. znowelizowane przepisy rozszerzają nadto katalog pism, które mogą być doręczane za pośrednictwem portalu informacyjnego. Innymi słowy, przez portal informacyjny sąd może doręczać również pisma pochodzące od drugiej strony czy też od podmiotów innych niż strony i sąd, o ile dysponuje nimi w wersji elektronicznej - a zatem pisma nieobjęte mechanizmem doręczeń bezpośrednich z art. 1311a § 1 k.p.c.
Co do zasady utrzymano obowiązek wzajemnego, bezpośredniego doręczania sobie odpisów pism przez adwokatów, radców prawnych, rzeczników patentowych oraz Prokuratorię Generalną, przy jednoczesnym dopuszczeniu kanału portalowego jako jednej z dróg jego realizacji. Tryb ten należy odróżniać od doręczenia, którego sąd dokonuje stronie korzystającej z wyboru, o którym mowa w art. 1311a § 1 k.p.c. - w tym drugim wypadku odpis nie jest doręczany przez przeciwnika procesowego (jego pełnomocnika), lecz przez sąd.
Ważne, że strona, która dokonała wyboru takiego sposobu doręczania, nie podlega mechanizmowi doręczeń bezpośrednich. Wymaga zasygnalizowania, że dokonując wyboru doręczeń za pośrednictwem portalu informacyjnego, strona poddaje się jednocześnie mechanizmowi fikcji doręczenia z art. 1311a § 2 k.p.c. Pismo uznaje się za doręczone w chwili wskazanej w dokumencie potwierdzającym doręczenie, a w braku takiego dokumentu doręczenie uznaje się za skuteczne po upływie 14 dni od dnia umieszczenia treści pisma w portalu informacyjnym.
- Ma to doniosłe znaczenie dla biegu terminów procesowych, zwłaszcza dla strony niereprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika, która - wybierając ten sposób doręczeń dla wygody - przyjmuje na siebie ciężar regularnego monitorowania konta w portalu.
- Obowiązek sądu obejmuje - w razie dokonania takiego wyboru - zawsze pisma sądowe, a odpisy pism procesowych lub innych dokumentów niepochodzących od sądu wyłącznie wówczas, gdy sąd dysponuje nimi w postaci elektronicznej.
Zgodnie z art. 1311a § 11 k.p.c. oświadczenie o wyborze sposobu doręczeń, o którym mowa w § 1, lub oświadczenie o rezygnacji z niego strona składa za pośrednictwem portalu informacyjnego i opatruje kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Oświadczenie o rezygnacji strona może złożyć również na piśmie.
Skuteczność z datą zawiadomienia sądu oznacza odstępstwo od ogólnej zasady art. W ten sposób ustawodawca ograniczył możliwość wykorzystywania omawianego mechanizmu do obstrukcji postępowania. Nietrudno jednak wyobrazić sobie wykorzystywanie tego mechanizmu do generowania nieprawidłowości w zakresie doręczeń, w szczególności w razie częstych zmian sposobu doręczeń dokonywanych przez stronę.
Z doświadczenia autora jako profesjonalnego pełnomocnika wynika, że pisma sądowe potrafią być adresowane na adresy wielokrotnie wskazywane jako nieprawidłowe - z problemem tym zetknął się chyba każdy pełnomocnik procesowy, któremu zdarzyło się np. Poza powyższymi wątpliwościami na plus ocenić należy rozszerzenie katalogu pism podlegających doręczeniu za pośrednictwem portalu informacyjnego, jak też możliwość dokonywania takich doręczeń również wobec samych stron postępowania, które dokonały takiego wyboru - choćby niereprezentowanych przez profesjonalnych pełnomocników.
Prawo/Prawo cywilne/Pisma od komornika można odbierać także elektronicznie. Od dzisiaj komornicy będą mogli wysyłać pisma drogą elektroniczną. Nie oznacza to jednak, że dłużnicy, którzy nie posługują się tą formą komunikacji, nie otrzymają korespondencji związanej z prowadzoną przeciwko nim egzekucją.
Jak informuje Krajowa Rada Komornicza, z początkiem lipca we współpracy z Ministerstwem Sprawiedliwości oraz Pocztą Polską rozpoczyna wdrażanie usługi e-doręczeń w kancelariach komorniczych. Źródło: Dziennik Gazeta Prawna. Uruchomienie e-Doręczeń ułatwi i przyśpieszy prace kancelarii komorniczych oraz ograniczy koszty korespondencji. Dzięki najnowszej usłudze obywatele szybko otrzymają informację, że komornik chce się z nimi skontaktować i będą mogli uniknąć niespodziewanej blokady konta bankowego.
e-Doręczenia: udostępnianie osobistej skrzynki innej osobie
01.07.2024 r. Krajowa Rada Komornicza we współpracy z Ministerstwem Sprawiedliwości i Pocztą Polską rozpoczęła wdrażanie usługi e-doręczeń w kancelariach komorniczych. Pełne wdrożenie e-Doręczeń nastąpi 1.01.2025 r. Do 31.12.2024 r. obowiązuje okres przejściowy na funkcjonowanie nowej usługi. Usługa e-Doręczeń polega na przesyłaniu pism pocztą elektroniczną przez komornika do strony postępowania egzekucyjnego. Jest to elektroniczny odpowiednik tradycyjnego listu poleconego wysyłanego za potwierdzeniem odbioru. Zamiast tradycyjnej, papierowej przesyłki, do adresata trafi elektroniczna wersja wiadomości, która zostanie przekazana również do Poczty Polskiej. Po uruchomieniu skrzynki, adresat otrzyma wiadomość automatycznie.
Strony postępowania egzekucyjnego w korespondencji z komornikami będą posługiwać się jeszcze tradycyjną pocztą. Jednak Krajowa Rada Komornicza prowadzi działania na rzecz wprowadzenia całkowicie cyfrowej komunikacji pomiędzy kancelariami a stronami postępowań. System do przesyłania e-Doręczeń stworzyło i wprowadziło Ministerstwo Cyfryzacji we współpracy z Ministerstwem Sprawiedliwości, które przygotowało odpowiednie przepisy prawne. Ministerstwo Sprawiedliwości i Krajowa Rada Komornicza wspólnie pracują nad pełną elektronizacją postępowania egzekucyjnego, co umożliwi rozpoczęcie prac nad uproszczoną egzekucją komorniczą prowadzoną na podstawie faktur.
Proponowane rozwiązanie pozwoli zmniejszyć obciążenie sądów oraz ograniczy zatory płatnicze bez angażowania dodatkowych środków publicznych. Czytaj: Prof. Jest e-skrzynka? Zapytaliśmy o to samych komorników. - Pismo doręczone w omawiany sposób wywiera dokładnie takie same skutki, jak to przesłane tradycyjnym sposobem. Adresat pisma, który postanowi je zignorować, musi się liczyć z konsekwencjami jakie są przewidziane dla danego rodzaju pisma.
Należą do nich na przykład: upływ terminu na złożenie określonego wniosku czy skargi, a w przypadku odpowiedniego rygoru - np. zwrot pisma czy umorzenie postępowania - mówi komornik sądowy Przemysław Małecki. Dodaje, że komornicy sądowi od lat zabiegają o regulacje, które pozwolą na pełną informatyzację postępowań egzekucyjnych. - Działania komorników sądowych, które zmierzały do przyspieszenia wprowadzenia możliwości korzystania z e-doręczeń (pierwotnie planowano rok 2029) zostały poprzedzone szeregiem zmian w przepisach.
Z dniem wejścia w życie rozporządzenia, czyli 10 grudnia 2023 r., komornicy uzyskali możliwość kierowania do adresatów posiadających adres do doręczeń elektronicznych korespondencji w tej formie. Na podstawie odrębnych przepisów od 1 stycznia 2025 roku obowiązkiem posiadania adresu do doręczeń elektronicznych zostały objęte kolejne grupy podmiotów, w tym adwokaci i radcowie prawni. Obecnie komunikacja z komornikiem za pośrednictwem e-doręczeń zależy od posiadania adresu elektronicznego i wyrażenia zgody na doręczanie w tej formie.
W praktyce pojawiają się także kontrowersje natury praktycznej: kompatybilność terminów doręczeń między Portale Informacyjne a e-doręczeniami, dni wolne od pracy, oraz obowiązki związane z potwierdzeniami odbioru. Dodatkowo w niektórych przypadkach konieczne jest rozstrzygnięcie, czy wniosek o doręczenie za pośrednictwem komornika może być składany łącznie z wnioskiem o ustalenie aktualnego miejsca zamieszkania adresata. Te kwestie wymagają doprecyzowania legislacyjnego.
| Aspekt | Opis | Data/Stan |
|---|---|---|
| E-doręczenia | Elektroniczny odpowiednik listu poleconego; korespondencja wysyłana przez komornika | 1.01.2025- |
| Portal informacyjny | Doręczenia na żądanie strony; 14‑dniowa fikcja doręczenia | 1.03.2026- |
| Adres do doręczeń | Konieczność posiadania skrzynki elektronicznej; wybranie doręczeń przez portal | od 2025 r. |
Podsumowując, nowelizacja umożliwia doręczanie korespondencji drogą elektroniczną także w kontekście działań komorników, z zastrzeżeniem konieczności wyboru kanału doręczeń przez stronę oraz spełnienia wymogów formalnych związanych z podpisem elektronicznym. Kwestie praktyczne i logistyczne, takie jak zgodność terminów i konieczność prowadzenia skrzynek elektronicznych, wymagają dalszych reguł legislacyjnych, które doprecyzują stosowanie e-doręczeń w pełni.
tags: #czy #komornik #moze #odmowic #przyjecia #oswiadczenia