Egzekucja alimentów i zajęcie zagranicznego konta bankowego przez komornika
Egzekucja komornicza we Francji to klasyczny model kontynentalny - oparty na silnej roli urzędnika państwowego i szczegółowej procedurze sądowej.
Egzekucja komornicza (exécution forcée) we Francji opiera się na długiej tradycji prawa cywilnego i stanowi kluczowy element systemu wymiaru sprawiedliwości.
Najbardziej złożona i kosztowna forma egzekucji. Wymaga wszczęcia odrębnego postępowania sądowego.
Podstawy prawne egzekwowania alimentów za granicą
Alimentów od partnera przebywającego za granicą można domagać się na podstawie Rozporządzenia Rady (WE) Nr 4/2009, Konwencji haskiej z 2007 r., Konwencji nowojorskiej z 1956 r., umów dwustronnych oraz na podstawie wzajemności w przypadku Kanady.
To jaka podstawa prawna znajdzie zastosowanie w danym przypadku zależy od tego, gdzie dłużnik alimentacyjny ma miejsce zamieszkania lub przebywa.
Należy przy tym pamiętać, że z dniem 31 grudnia 2020 r. Wielka Brytania wyszła z UE, w związku z czym Rozporządzenie Rady (WE) Nr 4/2009 nie stanowi już podstawy prawnej do dochodzenia roszczeń alimentacyjnych od osób przebywających na terenie UK, a stanowi ją Konwencja haska z 2007 r.
Podstawą do egzekwowania alimentów między Polską a Islandią jest Konwencja o jurysdykcji i uznawaniu oraz wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych, sporządzona w Lugano 30 października 2007 r. (Dz. Urz. UE L 339 z dnia 21 grudnia 2007 r.).
Jak dochodzić egzekucji za granicą?
Wierzyciel alimentacyjny chcąc dochodzić swoich roszczeń winien złożyć wniosek o wykonanie orzeczenia do właściwego ze względu na miejsce zamieszkania sądu okręgowego (Sekcja Obrotu Prawnego z Zagranicą), który ma obowiązek udzielić pomocy na etapie wypełniania tego wniosku przez wierzyciela.
W dalszej kolejności to sąd ustala, z jakim organem za granicą należy się skontaktować.
Wierzyciel nie musi znać dokładnego adresu, wystarczy, że poda kraj, w którym przebywa dłużnik.
Podanie dodatkowych danych takich jak np. adres pracodawcy wierzyciela może znacznie usprawnić egzekucję i przyczynić się do pozytywnego zakończenia postępowania i uzyskania alimentów.
Organ zagraniczny, który otrzyma wniosek, ma obowiązek potwierdzić to w ciągu 30 dni, a następnie poinformować o podjętych działaniach w terminie 60 dni od potwierdzenia wpływu wniosku.
Co jeżeli adres dłużnika w ogóle nie jest znany?
Sytuacja jest oczywiście nieco bardziej skomplikowana, jeżeli adres dłużnika przebywającego za granicą w ogóle nie jest znany.
W takim przypadku w pierwszej kolejności należy złożyć wniosek o ustalenie takiego adresu do właściwego ze względu na miejsce zamieszkania wierzyciela sądu okręgowego.
Jakie warunki muszą być spełnione?
Egzekucja alimentów może nastąpić tylko i wyłącznie na podstawie prawomocnego wyroku, postanowienia lub ugody.
Do wniosku należy załączyć: odpis prawomocnego orzeczenia, wyciąg z akt wraz z tłumaczeniem na język państwa, w którym przebywa dłużnik, zestawienie zaległości alimentacyjnych (co najmniej za dwa miesiące), akt urodzenia dziecka w przypadku alimentów na dziecko, zaświadczeniu o dochodach.
Niekiedy, w zależności od kraju mogą być wymagane dodatkowe dokumenty takie jak np. pełnomocnictwo do prowadzenia egzekucji przez zagraniczny organ.
Koszty postępowania
Wniosek o wykonanie orzeczenia w sprawie zobowiązań alimentacyjnych nie podlega opłacie.
Wierzyciel nie ponosi też kosztów prowadzenia egzekucji za granicą.
Co do zasady wierzyciel będzie ponosił natomiast koszty wydania odpisów urzędowych i tłumaczenia wymaganych dokumentów.
W uzasadnionym przypadku, jeżeli prowadzi to do uszczerbku na jego majątku, będzie on mógł domagać się zwolnienia z tych kosztów.
Alimenty z Funduszu Alimentacyjnego
W razie braku możliwości przeprowadzenia egzekucji alimentów od dłużnika przebywającego za granicą, istnieje możliwość skorzystania z funduszu alimentacyjnego na podstawie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów z dnia 7 września 2007 r. (Dz.U. 2007 Nr 192 poz. 1378).
Za bezskuteczność egzekucji przyjmuje się brak możliwości egzekucji należności za co najmniej dwa ostatnie miesiące lub brak możliwości wszczęcia lub prowadzenia egzekucji np. z uwagi na nieznajomość miejsca zamieszkania dłużnika.
Do funduszu należy złożyć odpowiedni wniosek, a maksymalna kwota, na jaką mają zostać przyznane alimenty wynosi 500 zł, która jednak zgodnie z zapowiedziami Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej ma wzrosnąć do 1000 zł.
Zasadniczo alimenty z funduszu przysługują do 18 roku życia, ale w przypadku kontynuowania nauki do ukończenia przez uprawnionego 25 roku życia.
Czy komornik może zająć konto za granicą?
To pytanie bardzo często zadają osoby, które szukają sposobów na ochronę majątku przed działaniami wierzycieli.
Obecnie założenie rachunku bankowego w innym kraju, niż Polska nie stanowi dużego problemu, ale czy rzeczywiście jest to wystarczające zabezpieczenie przed organami egzekucyjnymi?
Założenie rachunku bankowego w innym kraju, niż Polska może być doskonałym sposobem ochrony przed komornikiem.
Zacznijmy od wyjaśnienia, jak w ogóle działa polski komornik, czyli organ egzekucyjny.
Dopiero z tytułem egzekucyjnym można udać się do komornika, który będzie mógł stosować różnego rodzaju metody egzekucji, w tym zająć konto bankowe, ale także nieruchomość, czy zakład przemysłowy wraz z jego wyposażeniem.
Konta dłużnika w polskich bankach można zlokalizować bardzo łatwo.
Wystarczy, że organ egzekucyjny skieruje zapytanie za pośrednictwem systemu OGNIVO.
Polski konto jest zajmowane do wysokości zadłużenia danej osoby powiększonego o koszty postępowania egzekucyjnego.
Polski organ egzekucyjny ma kompetencje do działania w granicach Polski.
Nie może jednak zająć zagranicznego konta, więc jeśli otworzysz rachunek w innym kraju, niż Polska, sytuacja wierzyciela znacząco się skomplikuje.
Warto pamiętać, że o ile uprawnienia komornika pozwalają mu na zlokalizowanie rachunków płatniczych otwartych na terenie Unii Europejskiej, jeżeli wierzyciel otworzy konto banku kraju, który nie realizuje standardów wymiany informacji finansowych CRS (ang. Common Reporting Standards), lokalizacja takiego rachunku i zajęcie środków zgromadzonych na tym rachunku jest praktycznie niemożliwa.
Nie ma przy tym znaczenia, że dłużnik jest obywatelem Polski, komornik nie będzie realizował egzekucji należności z innych kont, niż funkcjonujące w Polsce.
Jego działania niemal na pewno nie będą prowadzone w ramach Unii Europejskiej, a co dopiero w państwach trzecich.
Jeśli zdecydujesz się założyć konto w innym kraju, niż Polska, zyskujesz silną ochronę przed egzekucją, ale nie jest to ochrona bezwzględna.
Dla kont założonych w europejskich bankach wierzyciel może skorzystać z procedury Europejskiego Nakazu Zapłaty.
W tym celu musi jednak wystąpić do sądu kraju, w którym przebywa dłużnik.
Uzyskanie Europejskiego Nakazu Zapłaty jest czasochłonne, ale da się to zrobić, a taki europejski tytuł egzekucyjny będzie stanowił podstawę do działania dla zagranicznego komornika.
Dużą popularnością cieszą się rachunki otwierane w ramach różnego rodzaju fintechów, np. konta Revolut, N26, czy Zen.
Na pierwszy rzut oka może się wydawać, że takie instytucje są bardzo wygodną alternatywą dla klasycznego banku lub SKOK-u.
Pozwalają na szybki dostęp do pieniędzy z dowolnego miejsca, a nierzadko także udostępniają pakiet usług dodatkowych.
Firma za granicą a komornik
Do założenia spółki za granicą praktycznie zawsze niezbędne jest otwarcie rachunków płatniczych w danym kraju.
Jak widzisz, ich zajęcie jest znacznie bardziej skomplikowane, niż w przypadku kont polskich, a w wielu sytuacjach okaże się wręcz niemożliwe.
Co robić w sytuacji, gdy alimenty zostały zasądzone wyrokiem sądu w kraju a dłużnik alimentacyjny mieszka za granicą?
Jeżeli alimenty zostały zasądzone w Polsce, a dłużnik zobowiązany do płacenia alimentów przebywa i pracuje za granicą a wierzyciel alimentacyjny zna adres zamieszkania dłużnika lub jego miejsce pracy, to należy zwrócić się do Sądu Okręgowego właściwego dla miejsca zamieszkania wierzyciela.
Po przetłumaczeniu dokumentów (wyroku sądu polskiego wraz z klauzulą wykonalności, wniosku egzekucyjnego) Prezes Sądu przesyła dokumenty o ściąganie alimentów do odpowiedniego organu egzekucyjnego Państwa, w którym zamieszkuje dłużnik.
Polski wyrok obowiązuje poza granicami naszego kraju, ale jest egzekwowany przez instytucje obcego państwa (np. przez komornika państwa, w którym mieszka dłużnik).
Jeśli dłużnik przebywa w krajach Unii Europejskiej, to stosuje się Rozporządzenie UE nr 4/2009.
Jeśli w innych krajach globu to Konwencję Haską z 2007 roku, a nawet Konwencję Nowojorską z 1956 roku (Convention on the Recovery Abroad of Maintenance).
Ta ostatnia dotyczy ponad 60 krajów, gdzie stronami konwencji są m. in. Polska.
W mojej praktyce komorniczej zdarzyło mi się wielokrotnie podpowiadać matkom dzieci, na które sąd zasądził alimenty, aby udały się do Prezesa Sądu Okręgowego po pomoc.
Nieraz bywa, że dłużnicy ukrywają ten fakt, iż przebywają za granicą zarobkowo, udają że są cały czas w kraju.
W rzeczywistości często mają już nowe rodziny w innym kraju i chcą uniknąć obciążeń.
Jedna z matek opowiadała mi jak to dłużnik wysiadł z luksusowego auta i przed budynkiem sądu zaczął się przebierać w odzież z tzw. lumpeksu.
Na sali sądowej twierdził, że żyje w ubóstwie i ledwo starcza mu na życie i leki.
W takich sytuacjach najlepszym rozwiązaniem jest zawsze udokumentowanie takich działań i wykazywanie przed sądem, jak wygląda faktyczna sytuacja dłużnika.
Sąd Okręgowy w Słupsku jako organ centralny do przekazywania wniosków na podstawie Protokołu haskiego o dochodzeniu roszczeń alimentacyjnych za granicą (Rozporządzenie Rady (WE) Nr 4/2009 z dnia 18.12.2008 r., Konwencja Haska z 23.11.2007 r., Konwencja Nowojorska z 20.06.1956 r.) informuje, że nie prowadzi egzekucji w sprawie, lecz służy pomocą w prawidłowym przygotowaniu dokumentów, prowadzi korespondencję z organem przyjmującym oraz przekazuje odpowiedzi i informacje.
Sąd Okręgowy w Słupsku nie prowadzi szczegółowych rozliczeń nadsyłanych alimentów.
Wniosek taki należy złożyć przez pocztę lub w biurze podawczym tut. sądu.
Po otrzymaniu takiego wniosku tut.
Podsumowanie
Egzekwowanie świadczeń alimentacyjnych przez odpowiednie organy, podobnie jak uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego, będącego jednocześnie przestępstwem w rozumieniu art. 209 KK należy w Polsce do zjawisk powszechnych.
Niemniej jednak fakt, że dłużnik decyduje się na wyjazd za granicę nie zwalnia go w żaden sposób z płacenia alimentów.
Podstawę prawną, w oparciu o którą można domagać się alimentów, stanowi: Rozporządzenie Rady (WE) Nr 4/2009, Konwencja haska z 2007 r., Konwencja nowojorska z 1956 r., umowy dwustronne czy jak w przypadku Kanady zasada wzajemności.
Decydujące znaczenie w kontekście podstawy prawnej ma miejsce zamieszkania lub przebywania dłużnika alimentacyjnego.
Wierzyciel alimentacyjny musi dysponować przede wszystkim prawomocnym tytułem wykonawczym, a następnie złożyć odpowiedni wniosek wraz z załącznikami w sądzie okręgowym właściwym ze względu na swoje miejsce zamieszkania.
W dalszej kolejności to sąd okręgowy przekazuje sprawę do właściwego organu za granicą, który jest odpowiedzialny za egzekucję alimentów.
Wierzyciel nie ponosi kosztów za zagraniczne postępowanie egzekucyjne, a sam wniosek zwolniony jest z opłaty.
W przypadku bezskuteczności egzekucji istnieje możliwość skorzystania z funduszu alimentacyjnego.
Jak skutecznie egzekwować alimenty?
Tabela: Podstawy prawne egzekwowania alimentów za granicą
| Podstawa prawna | Zakres stosowania |
|---|---|
| Rozporządzenie Rady (WE) Nr 4/2009 | Państwa członkowskie Unii Europejskiej (z wyłączeniem Wielkiej Brytanii od 31.12.2020 r.) |
| Konwencja haska z 2007 r. | Państwa będące stronami Konwencji |
| Konwencja nowojorska z 1956 r. | Państwa będące stronami Konwencji (ponad 60 krajów) |
| Umowy dwustronne | Między Polską a państwami, z którymi istnieją umowy |
| Zasada wzajemności | W przypadku Kanady i innych krajów, gdzie nie ma innych podstaw prawnych |
tags: #czy #komornik #moze #zajac #konto #francuskie