Czy komornik wie o zatrudnieniu od pierwszego dnia? Obowiązki pracodawcy i prawa pracownika
W dzisiejszych czasach coraz więcej osób ma problemy z egzekwowaniem od nich przez komorników różnego rodzaju należności wynikających z wyroków sądowych, ugód czy innych tytułów egzekucyjnych. W przypadku osób zatrudnionych jednym ze sposobów egzekucji takich należności jest skierowanie egzekucji do ich wynagrodzenia za pracę. Jakie konsekwencje niesie za sobą niewykonanie obowiązków względem komornika? Przeczytaj!
Każdy komornik działa na podstawie tytułu wykonawczego, który niemal zawsze pochodzi od sądu. Wskazany dokument stwierdza, że osoba X winna jest osobie Y określoną kwotę pieniędzy. Dłużnik jest oznaczony poprzez imię i nazwisko (ewentualnie nazwę podmiotu) oraz numer PESEL. Jeśli wykonujesz pracę na podstawie umowy o pracę lub umowy zlecenia, komornik szybko namierzy Twojego pracodawcę. Standardem jest, że komornicy wysyłają do ZUS zapytanie w zakresie tego, czy dana osoba jest ubezpieczona i u jakiego pracodawcy.
Kolejnym etapem egzekucji z wynagrodzenia za pracę jest wysłanie przez komornika pisma do pracodawcy. Zawiera ono żądanie zajęcia wynagrodzenia za pracę pracownika i wypłaty wynagrodzenia do rąk komornika. Oczywiście podlega to stosownym ograniczeniom - komornik nie może zająć dłużnikowi wszystkich pieniędzy, które zarabia. Zasadniczo w przypadku zlecenia jest tak samo, chociaż tutaj pracownik będący dłużnikiem powinien poinformować komornika, że osiągane dochody ze zlecenia stanowią jego wyłączne źródło utrzymania.
Zajęcie wynagrodzenia za pracę przez komornika a obowiązki pracodawcy
Zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego, do egzekucji z wynagrodzenia za pracę komornik przystępuje przez jego zajęcie. Zgodnie z art. 881 § 2 kpc, komornik zawiadamia dłużnika, że do wysokości egzekwowanego świadczenia i aż do pełnego pokrycia długu nie wolno mu odbierać wynagrodzenia poza częścią wolną od zajęcia, ani rozporządzać nim w żaden inny sposób. Dotyczy to w szczególności miesięcznego wynagrodzenia za pracę i za prace zlecone oraz nagród i premii przysługujących dłużnikowi za okres jego zatrudnienia, jak również związanego ze stosunkiem pracy zysku lub udziału w funduszu zakładowym oraz wszelkich innych funduszów pozostających w związku ze stosunkiem pracy.
Jeśli chodzi o pracodawcę dłużnika i poinformowanie go o zajęciu, to odbywa się to w ten sposób, że komornik dokonuje zajęcia wynagrodzenia za pracę, doręczając pracodawcy pismo zawiadamiające go o zajęciu świadczeń przysługujących dłużnikowi ze stosunku pracy lub za prace zlecone przez niego w związku ze stosunkiem pracy i wzywa do tego, aby w granicach wyznaczonych przez przepisy Kodeksu pracy nie wypłacał dłużnikowi kwoty podlegającej zajęciu, lecz przekazywał ją bezpośrednio wierzycielowi. Komornik wzywa również do tego, aby pracodawca zawiadomił komornika o pierwszej wypłacie albo też przekazywał ją komornikowi, jeżeli zostanie skierowana do niego jeszcze inna egzekucja, a wynagrodzenie w części wymagalnej nie wystarczy na pokrycie wszystkich egzekwowanych świadczeń wymagalnych. Ponadto komornik może podjąć decyzję dotyczącą tego, żeby pracodawca przekazywał zajęte wynagrodzenie od pierwszej wypłaty bezpośrednio do komornika z pominięciem wierzyciela. W treści zawiadomienia skierowanego do pracodawcy dłużnika komornik poucza pracodawcę o skutkach niezastosowania się do wezwania, będących niewykonaniem obowiązków nałożonych na pracodawcę.
Wezwanie pracodawcy przez komornika do wykonania obowiązków
Doręczając pracodawcy zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę, komornik na podstawie art. 882 Kodeksu postępowania cywilnego wzywa pracodawcę dłużnika do wykonania następujących obowiązków w terminie tygodnia od dnia otrzymania zawiadomienia:
- Przedstawienia za okres trzech miesięcy poprzedzających zajęcie, za każdy miesiąc oddzielnie, zestawienia miesięcznego wynagrodzenia dłużnika za pracę oraz oddzielnie jego dochodu z wszelkich innych tytułów.
- Wskazania, w jakiej kwocie i w jakich terminach zajęte wynagrodzenie będzie przekazywane wierzycielowi.
- W razie zaistnienia przeszkód w wypłacie wynagrodzenia za pracę, aby pracodawca złożył oświadczenie o rodzaju tych przeszkód, podając czy inne osoby roszczą sobie prawa, czy i w jakim sądzie toczy się sprawa o zajęte wynagrodzenie i czy oraz o jakie roszczenia została skierowana do zajętego wynagrodzenia egzekucja przez innych wierzycieli.
Inne obowiązki pracodawcy związane z zajęciem przez komornika wynagrodzenia pracownika
Ponadto zgodnie z art. 884 § 2 kpc, obowiązkiem pracodawcy w związku z realizacją zajęcia wynagrodzenia o pracę jest zawarcie informacji o zajęciu należności z wynagrodzenia za pracę w świadectwie pracy w razie rozwiązania stosunku pracy z dłużnikiem. Informacja o zajęciu wpisana przez pracodawcę do świadectwa pracy powinna zawierać oznaczenie komornika, który zajął należność, oraz numer sprawy egzekucyjnej, ale też powinna zawierać wysokość potrąconych już kwot. W sytuacji, gdy dotychczasowy pracodawca wie, kto jest nowym pracodawcą dłużnika, przesyła mu zawiadomienie komornika i dokumenty dotyczące zajęcia wynagrodzenia. W takiej sytuacji pracodawca musi także poinformować o tym komornika i dłużnika. Przesłanie nowemu pracodawcy dłużnika zawiadomienia komornika przez dotychczasowego pracodawcę ma skutki zajęcia należności dłużnika u nowego pracodawcy od chwili dojścia do niego zawiadomienia.
Kara grzywny za niewykonanie obowiązków względem komornika
Zdarzyć się może tak, że pracodawca nie dopełni powyższych obowiązków, które ciążą na nim w związku z zajęciem. W takiej sytuacji może on zostać ukarany przez komornika. Podstawą do tego jest art. 886 § 1 kpc, na którego podstawie komornik nakłada grzywnę za niewywiązanie się przez pracodawcę z obowiązków polegających na przekazaniu zajętego wynagrodzenia zgodnie, niewywiązanie się z obowiązku przekazywania informacji wskazanych w art. 882 kpc oraz niewywiązanie się z obowiązków dotyczących zawarcia wzmianki o zajęciu wynagrodzenia o pracę w świadectwie pracy lub powiadomienia nowego pracodawcy o zajęciu wraz z przekazaniem mu zawiadomienia komornika i dokumentów dotyczących zajęcia. Obecnie komornik może wymierzyć grzywnę w wysokości do 5000 zł. W aktualnie obowiązującym stanie prawnym nie została wyznaczona minimalna wysokość grzywny, jaką wobec pracodawcy zastosować może komornik.
Forma nałożenia grzywny i podmioty, jakim jest ona wymierzana
Wymierzając pracodawcy grzywnę, komornik wydaje postanowienie, które doręcza się stronom (wierzycielowi, dłużnikowi), pracodawcy, a także prokuratorowi. Komornik może wymierzyć grzywnę jedynie osobie fizycznej. Jak powszechnie wiadomo, pracodawcami są nie tylko osoby fizyczne, lecz także inne podmioty, przede wszystkim spółki. W przypadku, gdy obowiązkom nałożonym przez komornika uchybił podmiot niebędący osobą fizyczną, komornik nakłada grzywnę na osobę uprawnioną do reprezentacji pracodawcy, np. osobę wskazaną w Krajowym Rejestrze Sądowym, chyba że pracodawca wskaże inną osobę odpowiedzialną za udzielenie tych informacji.
Przykład: Dłużnik Jan Kowalski zatrudniony jest w ABC Sp. z o.o. z siedzibą w Katowicach. Jego pracodawca nie przekazał należnego potrącenia wynagrodzenia za pracę, dlatego też komornik ukarał grzywną prezesa jednoosobowego zarządu spółki - pana Adama Nowaka.
Ponowne wezwanie do wykonania obowiązku
Komornik po ukaraniu pracodawcy dłużnika grzywną powinien wezwać go do dokonania czynności, której uchybienie stanowiło podstawę wymierzenia grzywny, w terminie przez siebie wyznaczonym. W przypadku niewykonania tej czynności przez pracodawcę komornik może ponownie wymierzyć mu grzywnę.
Przykład: Komornik przy Sądzie Rejonowym w Gdańsku wymierzył pracodawcy dłużnika, który nie przekazał potrącenia wynagrodzenia za pracę, grzywnę w wysokości 2000 zł i wezwał go do wykonania obowiązku przekazania wynagrodzenia w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia.
Skarga pracodawcy na czynność ukarania przez komornika
Na wydane przez komornika postanowienie o wymierzeniu grzywny ukaranemu pracodawcy przysługuje skarga na te czynności, bowiem przedmiotem zaskarżenia może być czynność komornika zarówno o charakterze decyzyjnym, zarządzenie, postanowienie, przybicie w egzekucji z ruchomości, jak i inne czynności niemające charakteru decyzyjnego. Skarga na czynności komornika dotycząca ukarania pracodawcy oraz inne skargi na czynności komornika podlega opłacie stałej w wysokości 50 zł. Może być wniesiona na formularzu opracowanym przez Ministerstwo Sprawiedliwości albo sporządzona w formie pisma procesowego ze wskazaniem zaskarżonej czynności, tj. czynności ukarania grzywną i żądaniem jej uchylenia. Złożenie skargi na czynność komornika dotyczącej ukarania pracodawcy skutkuje koniecznością wyznaczenia przez sąd rozprawy, o której powiadamiane są strony, ukarany pracodawca oraz prokurator.
Po rozpoznaniu sprawy sąd lub referendarz sądowy mogą uchylić zaskarżoną czynność ukarania, ale mogą także na wniosek ukaranego zmienić wysokość grzywny, jeśli okazałaby się ona zbyt wygórowana. Na postanowienie w przedmiocie rozpoznania skargi na czynności komornika o ukaraniu pracodawcy grzywną służy zażalenie. Po rozpoznaniu zażalenia postanowienie o ukaraniu staje się prawomocne. Podobnie, jeśli ukarany nie zaskarży postanowienia o ukaraniu skargą na czynności komornika w terminie 7 dni od daty jej doręczenia, postanowienie staje się prawomocne.
Egzekucja grzywny nałożonej na pracodawcę
Po uprawomocnieniu się postanowienia o ukaraniu pracodawcy grzywną komornik przesyła je sądowi rejonowemu, przy którym działa, w celu wyegzekwowania grzywny przez sąd, przy zastosowaniu przepisów o egzekucji grzywien i kar pieniężnych orzeczonych w postępowaniu cywilnym przysługujących Skarbowi Państwa. Po przekazaniu sądowi przez komornika prawomocnego postanowienia o ukaraniu grzywną sąd wzywa ukaranego pracodawcę do dobrowolnego uiszczenia grzywny w terminie 30 dni od dnia doręczenia jej wezwania. Po bezskutecznym upływie tego terminu sąd z urzędu wydaje polecenie wszczęcia egzekucji należności i kieruje je do komornika, dołączając do niego tytuł wykonawczy, którym jest prawomocne postanowienie o ukaraniu pracodawcy grzywną.
Komornik po otrzymaniu z sądu polecenia wszczęcia egzekucji wraz z tytułem z urzędu podejmuje niezbędne czynności do wyegzekwowania należności, jednak posiada w tym zakresie ograniczenia, ponieważ wszczęcie egzekucji z nieruchomości lub egzekucji, do której stosuje się odpowiednio przepisy o egzekucji z nieruchomości, wymaga wyraźnego polecenia sądu.
Podsumowując, należy stwierdzić, że pracodawca nie powinien uchylać się od obowiązków, jakie nałożono na niego w związku z egzekucją wynagrodzenia za pracę, gdyż może zostać wielokrotnie ukarany grzywną, której kwota po zsumowaniu może przekroczyć kilka lub kilkadziesiąt tysięcy złotych.
Zmieniasz miejsce zatrudnienia - kiedy komornik dowie się o nowej pracy?
Jeśli jesteś w trakcie egzekucji i odchodzisz z pracy, pojawia się zwykle pytanie i wątpliwość: kiedy komornik dowie się o nowej pracy? Właściwie można powiedzieć, że to zależy. Przede wszystkim od tego, jak bardzo aktywny w postępowaniu egzekucyjnym jest komornik, jak i sam wierzyciel. Wszystko bowiem zależy od tego, jak szybko komornik zwróci się do ZUS z ponownym zapytaniem dotyczącym Twojej osoby. Może to zrobić samodzielnie, a zwykle trochę to trwa. Jednak może zwrócić się z wnioskiem do ZUS także na prośbę wierzyciela. Tutaj powstaje jeszcze inny problem. Otóż odchodząc ze starego miejsca pracy (jeśli pracowałeś na umowę o pracę) otrzymujesz świadectwo pracy. W tym dokumencie zawierane są informacje między innymi o zajęciach komorniczych.
Jak działa KOMORNIK? Jak Rozłożyć DŁUG NA RATY u Komornika? Jak Dogadać się z Komornikiem?
Właściwe ustalenie pracodawcy, który będzie dokonywał potrąceń, jest kluczowe. Na pracodawcę, który zatrudnia pracownika będącego dłużnikiem, przepisy prawa nakładają dodatkowe obowiązki, których niespełnienie może wiązać się z nałożeniem przez komornika na pracodawcę grzywny lub z obowiązkiem zapłaty wierzycielowi pracownika odszkodowania. Pracodawca już podczas prowadzenia procesu rekrutacyjnego powinien dokładnie przejrzeć dokumenty przedstawiane mu przez kandydata na pracownika. Na podstawie art. 22[1] k.p. pracodawca może żądać od pracownika dokumentów potwierdzających przebieg dotychczasowego zatrudnienia, a w szczególności świadectw pracy wystawionych przez poprzednich pracodawców. To właśnie w świadectwie pracy powinna się znaleźć wzmianka o zajęciu przez komornika wynagrodzenia kandydata na pracownika. Jeżeli w świadectwie pracy widnieje taka wzmianka i pracodawca zdecyduje się zatrudnić kandydata, to na podstawie art. 884 §3 k.p.c. na nowym pracodawcy będzie spoczywał obowiązek zawiadomienia o zatrudnieniu poprzedniego pracodawcy oraz komornika, który został wskazany we wzmiance. W praktyce niejednokrotnie zdarza się, że zadłużony pracownik nie okazuje świadectwa pracy nowemu pracodawcy. W takiej sytuacji nowy pracodawca będzie zobowiązany do zawiadomienia poprzedniego zakładu pracy pracownika i komornika, tylko jeśli dowie się gdzie poprzednio pracował pracownik.
Ile można zabrać z pensji? Matematyka egzekucji
Kodeks pracy (Art. 87 i 87¹) chroni pracownika przed utratą środków do życia. Pracodawca musi przestrzegać dwóch granic:
- Granica procentowa (Górny limit potrącenia):
- 60% wynagrodzenia netto - w przypadku egzekucji świadczeń alimentacyjnych.
- 50% wynagrodzenia netto - w przypadku egzekucji innych należności (np. kredyty, mandaty).
- Kwota wolna od potrąceń (Gwarantowane minimum):
- Dla długów niealimentacyjnych pracownikowi musi zostać na koncie równowartość minimalnego wynagrodzenia za pracę (w wymiarze netto) obowiązującego w danym roku.
- Dla długów alimentacyjnych - kwota wolna NIE OBOWIĄZUJE. Komornik może zająć 60% pensji, nawet jeśli pracownik zarabia najniższą krajową.
| Rodzaj długu | Maksymalne potrącenie | Kwota wolna (Gwarancja dla pracownika) |
|---|---|---|
| Alimenty | 60% pensji netto | 40% pensji netto (nie ma gwarantowanego minimum) |
| Kredyty, mandaty, inne należności | 50% pensji netto | 100% minimalnego wynagrodzenia za pracę (netto) |
| Umowa B2B (Faktura) | 100% wierzytelności | Brak (chyba że przedsiębiorca wywalczy ochronę w sądzie) |
Co grozi pracodawcy za ukrywanie dochodów pracownika?
Pracodawca, który nie wykonuje zajęcia komorniczego, naraża się na:
- Grzywnę do 5000 zł (nakładaną przez komornika, a w razie oporu - przez sąd).
- Odpowiedzialność odszkodowawczą wobec wierzyciela. Jeśli wypłacisz pensję pracownikowi „pod stołem” lub pominiesz zajęcie, wierzyciel może pozwać Twoją firmę o zapłatę kwoty, którą mógłby uzyskać, gdybyś działał zgodnie z prawem.
tags: #czy #komornik #wie #o #zatrudnieniu #juz