Jak zmniejszyć alimenty ściągane przez komornika

W sytuacji, gdy rodzic, od którego zasądzono alimenty na rzecz dziecka, napotyka na postępowanie egzekucyjne prowadzone przez komornika, mimo regularnego i terminowego regulowania należności, pojawia się potrzeba znalezienia rozwiązań. Dość częste są sytuacje, w których toczy się postępowanie egzekucyjne przeciwko rodzicowi, mimo że dobrowolnie i terminowo płaci alimenty. Wiąże się to z szeregiem niedogodności wynikających z zajęcia rachunku bankowego, czy też zajęcia rzeczy ruchomych lub nieruchomości. Prowadzi to często do niekomfortowych sytuacji, przykładowo związanych z powzięciem przez pracodawcę wiedzy o toczącym się przeciwko zatrudnionemu przez niego pracownikowi postępowaniu egzekucyjnym lub wpisaniem w treści księgi wieczystej wzmianki o toczącym się postępowaniu. Co więcej, postępowanie egzekucyjne wiąże się z koniecznością ponoszenia dodatkowych kosztów przez osobę, wobec której egzekucja się toczy.

Majac na uwadze, że komornik podejmuje czynności na wniosek drugiego z rodziców, z którym dłużnik alimentacyjny często pozostaje w konflikcie, zatrzymanie działań egzekucyjnych nie jest proste nawet wówczas, gdy zobowiązany rodzic regularnie i całościowo uiszcza alimenty na rzecz dziecka. Niemniej jednak, nie oznacza to, że dłużnik nie ma możliwości „uwolnienia” się od skutków bezpodstawnie toczącego się postępowania. Rodzic, przeciwko któremu wszczęto postępowanie egzekucyjne, jest w trudnej sytuacji, natomiast przepisy prawa stwarzają możliwość złagodzenia konsekwencji związanych z egzekucją.

Komornik, do którego skierowano wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego, nie jest uprawniony do weryfikacji jego zasadności. Oznacza to, że komornik w przypadku skierowania wniosku nie sprawdza, czy alimenty rzeczywiście są płacone i musi podjąć czynności. Co więcej, w przypadku wyroku zasądzającego alimenty, wyrok taki jest natychmiast wykonalny, co znaczy, że alimenty mogą być egzekwowane już po ogłoszeniu wyroku lub postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia, jeszcze przed uprawomocnieniem się orzeczenia. Biorąc pod uwagę cel alimentacji i konieczność zapewnienia uprawnionemu środków utrzymania, rozwiązanie takie pozostaje słuszne. Niemniej jednak, może prowadzić do nadużyć ze strony uprawnionego (najczęściej drugiego z rodziców dziecka, na rzecz którego zasądzono alimenty) i stanowić pewną formę szykanowania zobowiązanego do uiszczania alimentów.

Schemat postępowania egzekucyjnego komornika

Sposoby na ograniczenie skutków egzekucji komorniczej

Istnieją różne metody, które mogą pomóc w ograniczeniu lub zakończeniu postępowania egzekucyjnego. Pierwszym, zdaje się najbardziej rozsądnym sposobem, pozostaje przekonanie wierzyciela (najczęściej drugiego rodzica), by skierował do komornika wniosek o umorzenie postępowania. Jako argument można podnieść tu konieczność ponoszenia zbędnych kosztów postępowania egzekucyjnego. Niemniej jednak, w sytuacji konfliktu między rodzicami, rozwiązanie takie może stać się niemożliwe do wykonania.

Brak dobrej woli po stronie wierzyciela nie oznacza, że dłużnik alimentacyjny nie ma możliwości wstrzymania negatywnych skutków postępowania egzekucyjnego. Przewidziana w przepisie art. 1083 § 4 kodeksu postępowania cywilnego instytucja pozwala na zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Warunkiem zawieszenia postępowania egzekucyjnego jest uiszczenie wszystkich zaległości, o ile takie występują, oraz złożenie na rachunek depozytowy Ministra Finansów świadczeń alimentacyjnych za 6 miesięcy. Opisane wyżej rozwiązanie może i nie jest idealne, ponieważ wymaga wyłożenia środków w równowartości alimentów za 6 miesięcy i nie prowadzi do umorzenia postępowania, a jedynie jego zawieszenia. Mimo wszystko jednak stwarza możliwość zapewnienia ochrony praw rodzica, który nawet w przypadku braku zaległości, musi zmierzyć się z ciężarami związanymi z postępowaniem egzekucyjnym, w tym ograniczeniami w dysponowaniu własnym majątkiem. Należy podkreślić, że wszczynanie w zasadzie bezcelowych postępowań egzekucyjnych stanowi częsty przejaw szykanowania zobowiązanego do alimentacji przez drugiego z rodziców.

Zgodnie z art. 883 § 2 k.p.c., dłużnik może żądać umorzenia egzekucji co do świadczeń wymagalnych w przyszłości, jeżeli uiści wszystkie świadczenia wymagalne i złoży na rachunek depozytowy Ministra Finansów sumę równającą się sumie świadczeń periodycznych za sześć miesięcy, z równoczesnym umocowaniem komornika do podejmowania tej sumy. Podsumowując, dłużnik alimentacyjny ma możliwość umorzenia egzekucji, bez wniosku i zgody wierzyciela alimentacyjnego, pod warunkiem spłaty wszelkich przeszłych zaległości (wraz z odsetkami i kosztami postępowania) oraz jednoczesnym wpłaceniem do depozytu Ministra Finansów sumy zasądzonych od niego świadczeń alimentacyjnych za 6 miesięcy. O ile w przypadku stosunkowo niskich alimentów, wielu dłużników alimentacyjnych będzie w stanie wpłacić 6-krotność świadczeń, o tyle przy alimentach rzędu np. 4.000 zł miesięcznie i więcej, gdy wymagana kwota depozytu będzie wynosiła ponad 20.000 zł i więcej, może to się okazać niekiedy wręcz niemożliwe. Jeżeli jest to możliwe, dłużnik powinien złożyć do komornika sądowego prowadzącego postępowanie wniosek o umorzenie egzekucji świadczeń alimentacyjnych wraz z umocowaniem komornika do podejmowania sumy w depozycie w przypadku braku płatności bieżących alimentów. Do wskazanego wniosku należy załączyć również potwierdzenie uiszczenia środków na rachunek depozytowy Ministra Finansów.

Ekspert radzi: co grozi za niepłacenie alimentów, Każdemu damy radę cz.1, Radio Katowice 08.09.2017

Zmiana wysokości alimentów

Zdarza się, że ustalona przez sąd kwota alimentów jest zbyt wysoka dla zobowiązanego. Dzieje się tak szczególnie wówczas, gdy dojdzie do zmiany sytuacji finansowej ojca. W takim przypadku warto rozważyć wniesienie pozwu o obniżenie alimentów. Jeżeli chcesz obniżyć wysokość świadczenia alimentacyjnego na dziecko, powinieneś złożyć wniosek o obniżenie alimentów, który jest częścią pozwu w tym przedmiocie. Musi on zatem spełniać wymogi przewidziane dla pism procesowych, zgodnie z art. 126 KPC, obejmujące m.in. miejscowość i datę sporządzenia, wskazanie stron postępowania, oznaczenie sądu, sprecyzowane żądanie oraz uzasadnienie.

W uzasadnieniu wniosku o obniżenie alimentów należy wskazać, kiedy zostały zasądzone alimenty w obecnej wysokości, powołać się na okoliczności powodujące konieczność zmniejszenia kwoty zobowiązania oraz przywołać dowody potwierdzające przywoływane fakty. Staraj się pisać konkretnie, powołując się na fakty, a nie emocje.

Kiedy warto złożyć wniosek o obniżenie alimentów?

Wniosek o obniżenie alimentów warto złożyć, kiedy opłacanie świadczeń w dotychczasowej wysokości sprawia poważny problem finansowy. Najczęściej występujące sytuacje to:

Pogorszenie stanu zdrowia ojca (np. wskutek poważnej choroby lub wypadku).
Obniżenie lub utrata dochodów z przyczyn niezawinionych (np. z powodu kryzysu gospodarczego, problemów pracodawcy, utraty źródła utrzymania).
Utrata majątku z przyczyn niezawinionych (np. wskutek nietrafionej inwestycji, pożaru).
Utrata pracy (nie będąca wynikiem zamierzonego działania).
Obniżenie potrzeb uprawnionego dziecka (np. gdy stan zdrowia dziecka uległ poprawie i koszty leczenia/rehabilitacji zmalały).
Narodziny nowego dziecka, które wpływa na zmianę sytuacji finansowej.
Założenie nowej rodziny przez rodzica zobowiązanego do alimentów.

Infografika: Czynniki wpływające na wysokość alimentów

Opłata od wniosku o obniżenie alimentów

W myśl art. 13 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, od pozwu o obniżenie alimentów pobierana jest opłata stała ustalona na podstawie wartości przedmiotu sporu. Jej wysokość zależy od tego, ile wynosi roczna wartość obniżenia alimentów, którego się domagać.

Wartość rocznego obniżenia alimentów	Wysokość opłaty
do 500 złotych	30 złotych
ponad 500 złotych do 1 500 złotych	100 złotych
ponad 1 500 złotych do 4 000 złotych	200 złotych
od 4 000 złotych do 7 500 złotych	400 złotych
ponad 7 500 złotych do 10 000 złotych	500 złotych
ponad 10 000 złotych do 15 000 złotych	750 złotych
powyżej 15 000 złotych do 20 000 złotych	1 000 złotych

Zgodnie z art. 138 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego, w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego. W uzasadnieniu wniosku o zmniejszenie alimentów musisz wyjaśnić, co zmieniło się w Twoim życiu, że chcesz płacić mniej. Jeśli nic się nie zmieniło od czasu ostatniego orzeczenia, to sąd nie zmniejszy Twoich alimentów.

Wykres przedstawiający koszty sądowe w sprawach o obniżenie alimentów