Windykacja a zakład pracy: Co musisz wiedzieć?
Windykacja to proces odzyskiwania należności od dłużnika. Jest to działanie prowadzone przez wierzyciela lub przez profesjonalną firmę windykacyjną w jego imieniu. Celem windykatora jest ustalenie realności zobowiązania, ocena możliwości jego spłaty oraz porozumienie z dłużnikiem w zakresie warunków zapłaty. Na każdym etapie procesu windykacji doradza i rekomenduje wierzycielowi podjęcie konkretnych kroków w celu uzyskania zapłaty.
Windykator, jak każda osoba i przedsiębiorca, musi przestrzegać prawa. Obecnie nie ma osobnej regulacji dotyczącej samej windykacji, jednak wiele ustaw zakreśla im granice, w których mogą działać. Konsumenci objęci są szczególną ochroną m.in. w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów. Niektóre czynności, które wykonuje firma windykacyjna są szczególnie regulowane.
Kluczowe jest, aby zachować spokój i nawiązać współpracę z windykatorem, podjąć negocjacje w celu ustalenia harmonogramu spłaty długu. Unikanie kontaktu może doprowadzić do zwiększenia się długu poprzez naliczenie odsetek. Firmom zależy na szybkiej spłacie długu, są gotowe do rozmowy i zaproponowania korzystnych warunków spłaty.
Kim jest windykator i jakie ma uprawnienia?
Windykator jest pracownikiem firmy windykacyjnej. Podejmuje działania mające na celu dobrowolną spłatę długu przez dłużnika bez interwencji sądu (windykacja polubowna). Celem profesjonalnej windykacji jest odzyskanie przeterminowanych należności w sposób kulturalny i zgodny z zachowaniem zasad etyki. Profesjonalny windykator koncentruje się na długu i jego spłacie. Jego zadaniem jest poznanie problemów dłużnika i zaproponowanie takiego rozwiązania, dzięki któremu będzie on w stanie spłacić swoje zobowiązania.
Ważne: Firma windykacyjna nie posiada uprawnień komornika. Takie uprawnienia posiada komornik, który jest funkcjonariuszem publicznym, a jego uprawnienia określone są szczegółowo w ustawach komorniczych i Kodeksie postępowania cywilnego. Komornik wykonuje swoje obowiązki na podstawie wyroków i postanowień sądu i na wniosek wierzyciela, który został pozytywnie rozpatrzony przez sąd. Należy pamiętać, że to firma windykacyjna w imieniu wierzyciela występuje do komornika z wnioskiem egzekucyjnym.
Wśród uprawnień komornika w ramach egzekucji, których nie ma windykator, jest m.in. zajęcie majątku dłużnika.
Rodzaje windykacji i etapy procesu
Proces windykacyjny można podzielić na etapy, które często traktowane są również jako rodzaje windykacji:
- Windykacja wstępna (polubowna): Polega na nawiązaniu kontaktu z dłużnikiem i wyjaśnieniu przyczyn nieregulowania zaległości. W zależności od sytuacji obie strony ustalają warunki spłaty. Dłużnik może wnioskować o rozłożenie spłat na raty w dłuższym terminie, wstrzymanie naliczania odsetek. Wierzyciel nie ma obowiązku na te warunki przystać, jednak najczęściej polubowne załatwienie sprawy jest korzystne dla obu stron - nie wiąże się z kosztami procesów sądowych i długim czasem dochodzenia praw. Na tym etapie najczęściej prowadzi się negocjacje telefonicznie, pobiera gotówkę czy wysyła pisemne wezwania do zapłaty.
- Windykacja sądowa: Jest to etap ostateczny windykacji, kiedy zawiodą środki polubowne. Jest to procedura realizowana w sformalizowany sposób przez umocowanych prawników firmy windykacyjnej. Rządzi się ona bardzo konkretnymi regułami, opisanymi zwłaszcza w Kodeksie Cywilnym i Kodeksie Postępowania Cywilnego. Jej celem jest uzyskanie sądowego dokumentu (nakazu, wyroku), na podstawie którego wierzytelność jest egzekwowana przez komornika sądowego.
- Windykacja egzekucyjna: To trzeci etap, prowadzony przez komornika sądowego.
Wyróżnia się także podział na windykację miękką (polubowne metody) i twardą (stosowana, gdy łagodne traktowanie nie przynosi rezultatów). Pamiętaj, że wszelkie stosowane metody windykacji muszą być zgodne z prawem.
Czy firma windykacyjna może kontaktować się z pracodawcą?
Kwestia kontaktu firmy windykacyjnej z pracodawcą dłużnika jest złożona i budzi wiele wątpliwości. Choć przepisy prawa nie zakazują wprost takiego kontaktu, to musi on odbywać się z poszanowaniem dóbr osobistych dłużnika.
Co jest dopuszczalne:
- Kontakt telefoniczny w celu nawiązania rozmowy z dłużnikiem, zwłaszcza jeśli unika on kontaktu. Windykator poda swoje nazwisko, numer telefonu i nazwę firmy.
- W uzasadnionych przypadkach, sporadyczne wizyty w miejscu pracy, ale nie jako norma.
Co jest niedopuszczalne:
- Informowanie pracodawcy lub współpracowników o zadłużeniu dłużnika.
- Nękanie dłużnika telefonami lub wiadomościami w pracy, zakłócanie funkcjonowania przedsiębiorstwa.
- Straszenie dłużnika sądem lub komornikiem.
- Wykorzystywanie numeru telefonu pracodawcy lub współpracowników bez wskazania na dłużnika.
- Codzienne oczekiwanie na dłużnika pod zakładem pracy.
Wizyty w miejscu pracy mogą zdarzyć się sporadycznie, tylko w uzasadnionych przypadkach, a nie jako norma. Pytanie, czy windykacja może dzwonić do pracy, ma szczególnie duże znaczenie praktyczne, zwłaszcza że od lat niemal każdy korzysta z telefonii stacjonarnej i komórkowej, często posługując się przy tym kilkoma numerami. Trudno uznać za dobrą praktykę dzwonienie po kilka, tym bardziej kilkanaście razy dziennie, zakłócające funkcjonowanie przedsiębiorstwa osoby, z którą chcemy rozmawiać, albo utrudniające jej pracę. Takie działania nie mają nic wspólnego z profesjonalną windykacją. Mogą nawet okazać się naruszeniem dóbr osobistych, a w skrajnych przypadkach przestępstwem, np. stalkingiem.
Jeśli masz pewność, że działania windykatora naruszają Twoje prawa, warto rozważyć wysłanie oficjalnego wezwania do zaprzestania działań naruszających prawo. W tym przypadku działań polegających na dzwonieniu do zakładu pracy, który z stosunku do firmy windykacyjnej pozostaje neutralny.
Koszty windykacji
Firmy windykacyjne pobierają wynagrodzenie w formie prowizji od sukcesu. W sytuacji, w której wierzyciel chce samodzielnie zarządzać przebiegiem windykacji, musi się liczyć z innym modelem wynagradzania, np. opłata za czynność. Tak, firma windykacyjna może doliczyć dodatkowe koszty do tzw. kapitału (podstawowej kwoty zadłużenia). Mogą to być np. tzw. koszty windykacji uregulowane ustawą z dnia 8 marca 2013 r. Zazwyczaj wartość długu powiększają także odsetki, których rodzaje i stopy reguluje także prawo. Jeśli strony umówiły się w umowie, mogą pojawić się i inne koszty dodatkowe np. kary umowne. Na etapie sądowym pojawiają się ponadto koszty procesu, w tym koszty zastępstwa procesowego, opłaty sądowe, koszty biegłych. Dla klientów koszty windykacji na etapie windykacji reguluje umowa windykacyjna - najczęściej prowizja od sukcesu w przedziale 5-30%. Wartość prowizji od sukcesu zależy od wieku długu i jego wartości. Te dwa parametry określają atrakcyjność wierzytelności dla windykatora. Dodatkowo wierzyciel pokrywa koszty usług okołowindykacyjnych, np. opłaty za rejestrację pakietu, ustalenia adresowe, ustalenia majątkowe, koszty dostępu do systemu informatycznego firmy windykacyjnej, opłaty za konkretne zlecone czynności. Część opłat może być ponoszona z góry. Ważne, aby wszystkie opłaty widniały w umowie windykacyjnej i były jasne w momencie zawierania umowy.
Biura Informacji Gospodarczej (BIG) i giełdy wierzytelności
W Polsce działa kilka tzw. BiGów (biur informacji gospodarczej), których celem jest m.in. gromadzenie i udostępnianie wpisów o długach osób fizycznych oraz podmiotów gospodarczych. Umieszczenie informacji związanej z historią kredytową w BIG-u może skutkować odmową finansowania w banku, firmie leasingowej, faktoringowej itp. Taki wpis może także zablokować firmie zakupy na odroczony termin płatności u dostawcy (np. w hurtowni). Sprawdzanie w BIG-ach to dzisiaj element obowiązkowy każdej procedury kredytowej. Warto mieć tam czyste konto w zakresie informacji negatywnej oznaczającej brak terminowej spłaty zobowiązań w przeszłości. Należy pamiętać, iż BIG-i gromadzą również informację pozytywną (o zapłaconych terminowo fakturach) i taką także udostępniają.
Giełdy wierzytelności i długów to platformy zawierające zestawienia informacji gospodarczych na temat wierzytelności niewymagalnych (przed upływem terminu płatności) oraz wymagalnych (po upływie terminu płatności). Przedsiębiorcy korzystający z giełd mogą sprzedawać i kupować wierzytelności oraz korzystać z dodatkowych funkcji wspierających zarządzanie należnościami.
Nowe regulacje prawne dotyczące windykacji
Projekt ustawy o działalności windykacyjnej i zawodzie windykatora zakłada stworzenie Centralnego Rejestru Firm Windykacyjnych i Windykatorów. Tylko podmioty umieszczone w tym rejestrze będą mogły prowadzić czynności windykacyjne. Aby firma mogła uzyskać zgodę na działalność, będzie musiała być prowadzona w formie spółki akcyjnej i posiadać kapitał zakładowy w wysokości co najmniej 20 mln zł. Windykatorami będą mogły być osoby, które otrzymają licencję. Przyznawać je ma minister właściwy ds. gospodarki. Celem jest realny nadzór nad działaniami firm i poszczególnych osób. Za postępowanie niezgodne z ustawą, poza ewentualnymi sankcjami karnymi, będzie można pozbawić biznes możliwości działalności, a poszczególne osoby pozbawić tytułu windykatora. Kto zdecyduje się działać bez wymaganego dokumentu - będzie podlegał odpowiedzialności karnej nawet do trzech lat pozbawienia wolności.
Projekt zakłada również, że osoba poddawana windykacji będzie mogła się temu sprzeciwić na urzędowym formularzu, co będzie równoznaczne z natychmiastowym zaprzestaniem czynności windykacyjnych. W takiej sytuacji firma odzyskująca długi powinna skierować sprawę na drogę sądową.
Określone w ustawie zostaną też zasady kontaktu z dłużnikami. Niedopuszczalny będzie kontakt telefoniczny z osobą zobowiązaną w dniach ustawowo wolnych od pracy oraz w pozostałych dniach tygodnia w godzinach od 17 do 9. Dotyczyć to będzie również połączeń realizowanych przy użyciu automatycznego urządzenia. Wizyty domowe windykatorów dopuszczalne mają być wyłącznie po wcześniejszym uzgodnieniu i wyrażeniu zgody przez dłużnika. Z kolei podczas pierwszej rozmowy windykatora z osobą windykowaną ta ostatnia musi zostać poinformowana o przedawnieniu roszczeń, o ile upłynął już odpowiednio długi okres. Firma windykacyjna będzie musiała poinformować dłużnika, że może on bez konsekwencji odmówić spłaty zadłużenia.
Nieuczciwe praktyki banku BPH. Nękanie telefonami i naruszenia prywatności Komentarz prawnika
W projekcie znajduje się szereg przepisów karnych. Przykładowo windykator, który będzie pracował pomimo cofnięcia licencji, będzie podlegał grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat trzech. Taka sama odpowiedzialność grozić będzie windykatorowi, który wprowadzi w błąd dłużnika co do charakteru wierzytelności. Kto poda się za windykatora bez uprawnień, będzie mógł trafić do zakładu karnego na maksymalnie rok. Ponadto w projekcie ustawy zapisano szereg sankcji finansowych dla przedsiębiorców. W przypadku naruszania przepisów ustawy Komisja Nadzoru Finansowego będzie mogła nałożyć karę pieniężną w wysokości do 500 tys. zł albo do równowartości 10 proc. całkowitego rocznego obrotu.
tags: #czy #windykacja #moze #isc #do #zakladupracy