Dłużnik Solidarny: Możliwość Rozłożenia Długu na Raty
W polskim prawie cywilnym istnieje mechanizm umożliwiający dłużnikowi spłatę zasądzonego świadczenia w ratach. Rozwiązanie to, przewidziane w artykule 320 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.), znajduje zastosowanie w sytuacjach szczególnie uzasadnionych. Zgodnie z tym przepisem, sąd może w wyroku rozłożyć zasądzone świadczenie na raty, jeśli przemawiają za tym szczególnie uzasadnione okoliczności.
Artykuł 320 k.p.c. stanowi przejaw tzw. prawa sędziowskiego. Określa on szczególną regułę wyrokowania, dotyczącą przedmiotu orzekania, dającą sądowi możliwość uwzględnienia także interesów pozwanego, w zakresie czasu wykonania wyroku, a interesów powoda przez uniknięcie bezskutecznej egzekucji. Ingerencja sądu na podstawie tego przepisu obejmuje możliwość rozłożenia świadczenia na raty, przy czym sąd ustala liczbę, wysokość i terminy poszczególnych rat stosownie do okoliczności sprawy.
Sąd rozkładając zasądzone świadczenie pieniężne na raty, nie może odmówić przyznania wierzycielowi żądanych odsetek za okres do dnia wydania wyroku zasądzającego świadczenie. Rozłożenie zasądzonego świadczenia na raty ma jednak ten skutek, że wierzycielowi nie przysługują odsetki od ratalnych świadczeń za okres od daty wyroku do daty płatności poszczególnych rat.
Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, decyzje wydawane w trybie przepisów dotyczących promocji zatrudnienia i instytucji rynku pracy, w związku z ustawą o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, są decyzjami opartymi na konstrukcji uznania administracyjnego. Oznacza to, że organ rozstrzygający spośród możliwych rozwiązań może wybrać te, które w okolicznościach konkretnej sprawy uzna za słuszne lub celowe. Uznanie administracyjne cechuje się tym, że organ nie jest związany ścisłymi kryteriami prawnymi, a więc ma pewną swobodę w ocenie zasadności żądania oraz możliwość kształtowania treści rozstrzygnięcia.
W polskim prawie cywilnym funkcjonuje również instytucja długu solidarnego. Kilku dłużników może być zobowiązanych w ten sposób, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z tych dłużników zwalnia pozostałych. Dłużnik solidarny może spełnić omawiane świadczenie, według swego wyboru, do rąk któregokolwiek z wierzycieli solidarnych. Jednak, w razie wytoczenia powództwa przez jednego z wierzycieli, dłużnik powinien świadczyć do jego rąk. Jest to istotne, ponieważ zaspokojenie innego, niż powód, wierzyciela jest równoznaczne ze spełnieniem świadczenia do rąk osoby nieuprawnionej do jego odbioru.
Solidarna odpowiedzialność dłużników oznacza, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych. Aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani (art. 366 § 1 i § 2 kodeksu cywilnego). Solidarna odpowiedzialność to również możliwość dla wierzyciela wyboru dłużnika, od którego będzie egzekwował należność, niezależnie od późniejszych wzajemnych rozliczeń regresowych między współdłużnikami.
Dłużnik solidarny, który spełnił całość lub część długu, ma prawo domagać się od pozostałych dłużników solidarnych zwrotu zapłaconej sumy w części przypadającej na nich. Jeżeli z treści stosunku prawnego nie wynika nic innego, dłużnik, który świadczenie spełnił, może żądać zwrotu w częściach równych. Pojawia się również pytanie, czy dłużnik, który spełnił świadczenie, ma prawo żądać od pozostałych dłużników zwrotu zapłaconych odsetek, jeśli odsetki były należne. Należy jednak pamiętać, że roszczenia regresowe ulegają przedawnieniu po upływie 3 lat od dnia, w którym dłużnik dowiedział się o swojej wierzytelności, lecz nie później niż po upływie 10 lat od dnia, w którym dług został spłacony.
W praktyce, możliwość rozłożenia długu na raty, szczególnie w przypadku pożyczek z Funduszu Pracy, jest decyzją uznaniową organu. Organy analizują sytuację materialną i społeczną dłużników, biorąc pod uwagę takie czynniki jak dochody, posiadany majątek oraz obciążenia. W przypadku wniosku o rozłożenie długu na raty, kluczowe jest wykazanie istnienia szczególnych względów gospodarczych lub społecznych, które uzasadniają takie rozwiązanie. Brak regularnej spłaty pożyczki i konieczność prowadzenia egzekucji mogą stanowić przeszkodę w uzyskaniu takiej ulgi.
Ważnym aspektem jest również fakt, że działania dłużników, takie jak pozbywanie się majątku, mogą być interpretowane jako próba utrudnienia lub uniemożliwienia egzekucji, co negatywnie wpływa na ocenę ich wiarygodności płatniczej.
W kontekście długu solidarnego, postępowanie egzekucyjne może być prowadzone wobec wszystkich dłużników łącznie lub każdego z osobna. Wybór dłużnika solidarnego przez wierzyciela jest procesem, który daje wierzycielowi dużą elastyczność.
W przypadku wniosku o rozłożenie długu na raty, zaleca się dołączenie dokumentacji potwierdzającej sytuację finansową i osobistą wnioskodawcy, aby organ mógł dokonać pełnej oceny zasadności żądania.
W polskim prawie funkcjonuje mechanizm pozwalający dłużnikowi na spłatę zasądzonego świadczenia w ratach, przewidziany w art. 320 k.p.c. Znajduje on zastosowanie w sytuacjach szczególnie uzasadnionych, gdy przemawiają za tym wyjątkowe okoliczności.
Najlepszy sposób na szybką spłatę długów (który naprawdę działa)
Rozłożenie długu na raty jest ulgą w spłacie pożyczki, której przyznanie zależy od uznania administracyjnego organu. Przepis art. 18 ust. 4a ustawy o zatrudnieniu nie wskazuje wprost kryteriów, jakimi organ winien się w tym zakresie kierować. Sąd w pełni podzielił ustalenia organów obu instancji, że szczególne względy gospodarcze czy społeczne to wyjątkowe sytuacje, które w sprawie niniejszej nie występują.
Organy dokładnie zbadały sytuację materialną skarżących, bowiem z urzędu przeprowadziły na tę okoliczność postępowanie wyjaśniające. Pełnomocnik skarżących dwukrotnie był wzywany do złożenia dokumentów informujących o ich sytuacji materialnej. Skarżące nie dołożyły należytej staranności i nie wskazały posiadanego majątku, dochodów i obciążeń, mających wpływ na toczące się od kilku lat postępowanie w kierunku wykazania przesłanek z art. 18 ust. 4a ustawy o zatrudnieniu.
Organy na podstawie własnych ustaleń uznały, że brak jest podstaw do umorzenia należności skarżącym. We wniosku o rozłożenie na raty przedmiotowego świadczenia skarżące nie wskazały nowych okoliczności dotyczących ich sytuacji materialnej, czy dochodowej. Uzasadnieniem ich wniosku o rozłożenie należności na raty jest jedynie przekonanie, że jeśli Starosta mógł rozłożyć dłużniczce płatności na raty po 300 zł oraz zawiesić postępowanie egzekucyjne, to tak samo powinien się zachować wobec skarżących, zgodnie z zasadą demokratycznego państwa prawa.
Sąd zaznaczył, że zawarcie umowy pożyczki, której spłatę poręczają poręczyciele, powoduje, że biorący pożyczkę oraz poręczyciele stają się z ustawy dłużnikami solidarnymi. Nie jest zasadny zarzut skargi, że dłużniczka nie powinna być stroną przedmiotowego postępowania, albo że jej uczestnictwo jako strony zależy od jej wniosku, którego brak.
W tej sytuacji Sąd podzielił wnioski organów, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 18 ust. 4a ustawy o zatrudnieniu, a w szczególności przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie wykazało, że za rozłożeniem skarżącym należności na raty przemawiają szczególne względy gospodarcze lub społeczne.
Organy ustaliły, że pożyczka nie była regularnie spłacana, co spowodowało konieczność prowadzenia egzekucji. W wyniku zajęcia komorniczego oraz wpłat bezpośrednich od dłużniczki i skarżących wpływy do wierzyciela wynoszą od sierpnia 2011 r. miesięcznie nawet około [...] zł. W związku z powyższym organy uznały, że uwzględnienie wniosku skarżących o rozłożenie im świadczenia na proponowane raty wydłuży okres spłaty do 8,5 roku oraz spowoduje zrzeczenie się należnych wierzycielowi odsetek.
Nie bez znaczenia dla oceny przez wierzyciela wiarygodności płatniczych skarżących jest okoliczność, że w dniu 11 października 2010 r. darowały na rzecz męża K.D. - S.D. nieruchomość, położoną w R., ul [...], będącą w ich wieczystym użytkowaniu. Wierzyciel prowadzi aktualnie postępowanie cywilne o uznanie darowizny za czynność bezskuteczną wobec niego.
Z akt administracyjnych wynika również, że z powództw skarżących toczyły się sprawy o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego - nakazu zapłaty, wydanego przez Sąd Okręgowy w R. w dniu [...] lutego 2002 r. w sprawie I Nc [...].
Zdaniem Sądu organy rozpoznały wniosek skarżących o rozłożenie na raty należności z uwzględnieniem interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli (art. 7 kpa). Sąd podzielił również stanowisko organu, że egzekucja na podstawie tytułu wykonawczego - nakazu zapłaty, wydanego przez sąd powszechny, regulowana jest przepisami postępowania cywilnego, a nie administracyjnego.
Sąd nie uznał natomiast zasadności zarzutów skargi odnośnie braków uzasadnienia zaskarżonej decyzji, wynikających z art. 107 § 3 kpa, czy też naruszenia przez organy przepisów postępowania: art. 6-12 kpa, art. 35 § 3 kpa, czy też art. 2 i art. 32 Konstytucji RP.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Wojciech Mazur Sędzia del NSA Roman Ciąglewicz Protokolant st. asystent sędziego Marta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. D. i W. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 grudnia 2012 r. sygn. akt VIII SA/Wa 677/12 w sprawie ze skargi K. D. i W. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty pożyczki z Funduszu Pracy oddala skargę kasacyjną.
W polskim prawie cywilnym funkcjonuje mechanizm pozwalający dłużnikowi na spłatę zasądzonego świadczenia w ratach, przewidziany w art. 320 k.p.c. Znajduje on zastosowanie w sytuacjach szczególnie uzasadnionych, gdy przemawiają za tym wyjątkowe okoliczności.
Solidarna odpowiedzialność dłużników oznacza, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych.
Dłużnik solidarny, który spełnił całość lub część długu, ma prawo domagać się od pozostałych dłużników solidarnych zwrotu zapłaconej sumy w części przypadającej na nich.
tags: #dluznik #solidarny #jeden #chce #rozlozenia #na