Umorzenie postępowania egzekucyjnego przez komornika – co to oznacza dla dłużnika i wierzyciela?
Walka z niesłownym dłużnikiem jest dla Ciebie męcząca? Windykacja polubowna nie przynosi pozytywnych skutków? Sięgnięcie po pomoc komornika jest czasami jedynym sposobem na skuteczne zaspokojenie roszczeń. Musisz jednak wiedzieć, że w niektórych przypadkach egzekucja może zostać umorzona. Czy to oznacza, że Twój dłużnik jest w stanie uniknąć spłaty długu? Zapoznaj się z naszym artykułem i dowiedz się więcej!
Na czym polega egzekucja komornicza?
Egzekucja komornicza to proces prawny, w którym komornik przeprowadza działania mające na celu odzyskanie należności od dłużnika. Następuje ona tylko wtedy, gdy wszelkie środki windykacji polubownej okazały się nieskuteczne. Aby zaspokoić roszczenia wierzyciela, komornik może podjąć następujące kroki:
- zająć ruchomości i nieruchomości należące do dłużnika,
- zająć wynagrodzenie lub inne dochody dłużnika,
- zająć rachunek bankowy dłużnika.
Aby zaangażować komornika w sprawę windykacyjną, niezbędny jest prawomocny tytuł wykonawczy. Czy taki dokument wystarczy, aby skutecznie zaspokoić roszczenia wierzyciela? Jeśli myślisz, że decyzja sądu jest zawsze możliwa do wykonania przez komornika - jesteś w błędzie. W niektórych sytuacjach dłużnik może wnioskować o umorzenie egzekucji, lub może ona zostać zaniechana z urzędu.
Umorzenie na wniosek - czy każdy dłużnik może zatrzymać działania komornika?
Nie martw się, nie każdy dłużnik może ubiegać się o skuteczne umorzenie egzekucji. Prawo przewiduje ściśle określone przypadki, w których majątek bądź środki pieniężne dłużnika nie mogą zostać zajęte. Najogólniej mówiąc, umorzenie może nastąpić wówczas, gdy dłużnik nie ma jak uregulować zobowiązań.
Pan Marcin jest jedynym żywicielem swojej rodziny. Jego żona przeszła ciężką operację, wskutek czego nie może pracować, a dzieci są jeszcze w wieku szkolnym. Jeszcze do niedawna Pan Marcin pracował jako kierowca ciężarówki, ale pewnego dnia doznał wypadku drogowego i przez kilka miesięcy był niezdolny do pracy. W tym czasie zalegał z opłatami za rachunki, a jego dług wobec banku narastał. Bank zaczął egzekucję komorniczą, ale szybko okazało się, że Pan Marcin nie jest w stanie uregulować swoich zobowiązań. Komornik zajął jego wynagrodzenie, co skutkowało tym, że Pan Marcin nie miał pieniędzy na opłacenie rachunków za prąd, wodę i inne podstawowe potrzeby rodziny. Po złożeniu przez Pana Marcina wniosku wraz z dokumentacją medyczną sąd umorzył postępowanie egzekucyjne.
Jak widzisz, Pan Marcin złożył wniosek o umorzenie egzekucji. Po rozpatrzeniu sprawy sąd uznał, że kontynuowanie egzekucji będzie rażącym pokrzywdzeniem dłużnika i jego rodziny.
Umorzenie z urzędu - kiedy komornik sam wstrzymuje działania?
Aby doszło do wstrzymania działań komornika, nie zawsze potrzeba wniosku składanego przez dłużnika. Umorzenie egzekucji z urzędu jest stosowane, gdy egzekucja jest bezcelowa lub przynosiłaby więcej szkody niż korzyści dla wierzyciela. Takie działanie jest decyzją sądu lub komornika, który bierze pod uwagę okoliczności sprawy oraz interesy wierzyciela i dłużnika.
Sytuacje, w których egzekucja może zostać umorzona z urzędu:
- brak zdolności procesowej wierzyciela lub dłużnika,
- śmierć wierzyciela lub dłużnika,
- wykazanie, iż nakaz zapłaty został doręczony pod inny adres niż ten wskazany w trakcie postępowania windykacyjnego,
- w przypadku złożenia skargi na działania prowadzone przez komornika lub zażalenie wobec decyzji sądu,
- jeśli powstała zwłoka była uzgodniona z wierzycielem w wyniku windykacji polubownej.
Czy umorzenie egzekucji oznacza umorzenie długu?
Jesteś wierzycielem i obawiasz się, że Twój dłużnik może ochronić swój majątek przed egzekucją? Musisz wiedzieć, że umorzenie egzekucji oznacza przerwanie działań komornika, a nie przedawnienie czy zapomnienie długu.
Pani Monika zalega z opłatami za rachunki telefoniczne i zostaje pozwana przez operatora telekomunikacyjnego. Sąd nakazuje jej zapłacić dług w wysokości 2 000 złotych. Pani Monika nie jest w stanie uregulować należności w terminie i wnioskuje o umorzenie egzekucji. Sąd umarza egzekucję, ale nie umarza długu. Oznacza to, że Pani Monika nadal jest zobowiązana do zapłaty długu, ale nie będzie już prowadzona egzekucja przez komornika. Pani Monika będzie musiała rozważyć inną metodę spłaty długu, taką jak rozłożenie na raty czy uzgodnienie spłaty z wierzycielem.
Jak widzisz, Pani Monika nadal pozostaje zobowiązana do spłaty swoich długów. Odroczenie terminu płatności lub rozłożenia należności na raty pozwala na polubowne rozwiązanie sprawy między stronami, ale nie prowadzi do anulowania roszczeń. Dług nadal istnieje.
Ponowne wszczęcie postępowania egzekucyjnego po umorzeniu
Twojemu dłużnikowi udało się doprowadzić do umorzenia postępowania egzekucyjnego? W dalszym ciągu masz narzędzia, by walczyć o swoje pieniądze. Jednym z nich jest złożenie wniosku o wznowienie egzekucji. Co powinien zawierać taki wniosek?
- numer i datę wystawienia poprzedniego tytułu wykonawczego,
- informację o wysokości zaległego zobowiązania, naliczonych odsetek oraz kosztów powstałych na skutek poprzedniego postępowania egzekucyjnego,
- pouczenie o prawie zgłoszenia zarzutu.
Dobrze jest sięgnąć po to rozwiązanie, gdy dotychczasowa sytuacja dłużnika ulegnie zmianie. Rzecz jasna, możesz nie posiadać pełnej wiedzy na temat bieżących składników majątku dłużnika. Skąd więc czerpać legalne informacje o statusie majątkowym dłużnika?
Pan Jan podejrzewał, że jego dłużnik zataja posiadane mienie. Aby mieć dowody, wynajął licencjonowanego detektywa. Agent zaczął od dokładnego przeszukania wszystkich dostępnych informacji publicznych, takich jak: bazy danych czy rejestry, itp. Znalazł informację, że pan Marek Kowalski posiadał nieruchomości oraz kilka samochodów. Następnie, przeprowadził śledztwo terenowe, które polegało na bezpośrednim kontakcie z sąsiadami i znajomymi dłużnika. Dzięki tym informacjom ustalił, że pan Marek ma również inne aktywa, takie jak utajone inwestycje. Na podstawie tych informacji, detektyw przedstawił panu Janowi pełny raport dotyczący majątku dłużnika, który pomógł w podjęciu decyzji o ponownym wszczęciu postępowania egzekucyjnego.
Jak widzisz, dzięki pomocy detektywa wierzyciel uzyskał dowody nieuczciwych praktyk swojego dłużnika. Posiadając te informacje, będzie mógł przedłożyć je w sądzie, by poprzeć wniosek o ponowne wszczęcie egzekucji komorniczej.
Skierowanie ponownego wniosku do wymiaru sprawiedliwości wiąże się z koniecznością opłacenia zaliczki. Warto jednak zdecydować się na taki ruch, ponieważ po skutecznym zaspokojeniu roszczenia możesz również odzyskać koszty postępowania. Wznowienie sprawy następuje na skutek wydania przez stosowny organ zawiadomienia o ponownym wszczęciu egzekucji.
Pamiętaj! Złożenie wniosku o wznowienie egzekucji wiąże się z wieloma korzyściami i może doprowadzić do skutecznego zaspokojenia roszczeń!
Jak zatrzymać KOMORNIKA? Sprawdź 4 SKUTECZNE kroki!
Koszty postępowania egzekucyjnego po umorzeniu
Regulacje dotyczące ustalania wysokości opłat egzekucyjnych, zawarte w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 roku o komornikach sądowych i egzekucji budzą wiele kontrowersji i wątpliwości interpretacyjnych. Zgodnie z ustawą komornik pobiera przy egzekucji od dłużnika tzw. opłatę stosunkową, tj. opłatę o określonej procentowo wysokości w stosunku do wyegzekwowanego świadczenia. Co do zasady wynosi ona 15 % wartości kwoty egzekucji. W praktyce opłatę w tej wysokości stosuje się do egzekucji z ruchomości, czy też wierzytelności przysługujących dłużnikowi wobec innych podmiotów.
Zasygnalizowana wątpliwość, co do ustalenia wysokości opłaty egzekucyjnej dotyczy przypadku, w którym po wszczęciu egzekucji przez wierzyciela, komornik przystąpił do określonych czynności, np. wezwał dłużnika do zapłaty należności oraz dokonał określonych zajęć, dłużnik zaś dążąc do minimalizacji kosztów egzekucji, dokonał spłaty wierzytelności bezpośrednio do rąk wierzyciela, tj. z faktycznym pominięciem komornika. W takim wypadku, wierzyciel winien złożyć wniosek o umorzenie egzekucji w części w jakiej uzyskał zaspokojenie, komornik jednocześnie ma obowiązek wydać postanowienie o umorzeniu egzekucji i zakończyć tym samym postępowanie. W sytuacji tego rodzaju zastosowanie znajduje przepis art. 41 ust. 2 zdanie pierwsze ustawy, zgodnie z którym (...) w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela komornik pobiera od dłużnika opłatę stosunkową w wysokości 5 proc.
Wspomniana kontrowersja dotyczy w pierwszej kolejności samego rozumienia terminu „wartość świadczenia pozostałego do wyegzekwowania”. Powstaje pytanie, czy należy przezeń rozumieć kwotę, która pozostała niezaspokojona pomimo dokonanej przez dłużnika płatności, tj. różnicę pomiędzy wpłaconą przez dłużnika kwotą a kwotą która pozostała jeszcze do zapłaty, czy też należy przez powyższy termin rozumieć kwotę, którą dłużnik właśnie zapłacił. Tytułem przykładu - łączna wysokość świadczenia będącego przedmiotem egzekucji na rzecz wierzyciela to kwota 100.000 zł. Dłużnik po wszczęciu postępowania egzekucyjnego i dokonaniu przez komornika pierwszych czynności, uiścił bezpośrednio na rzecz wierzyciela kwotę 80.000 zł, a wierzyciel - zadowolony z szybkiego odzyskania znacznej części należności - zawarł z dłużnikiem porozumienie, na mocy którego złożył wniosek o umorzenie egzekucji, w zakresie całej kwoty (100.000 zł). Powstaje pytanie, czy w opisanym przykładzie „wartość świadczenia pozostałego do wyegzekwowania”, od której komornik pobiera opłatę w wysokości 5%, to kwota 20.000 zł, tj. różnica pomiędzy kwotą zapłaconą przez dłużnika wierzycielowi a pozostałą jeszcze do zapłaty? Czy też, skoro wierzyciel wnosi o umorzenie egzekucji, co do całej kwoty (100.000 zł), to w omawianym przykładzie komornik pobiera opłatę w wysokości 5% właśnie od kwoty 100.000 zł - z punktu bowiem widzenia komornika, który samodzielnie nie wyegzekwował świadczenia, pozostaje ono nadal „do wyegzekwowania” w całości.
W doktrynie prawnej pojawiają się interpretacje przepisu art. 49 ust. 2 ustawy zmierzające do uznania za zasadną pierwszej z przywołanych koncepcji, tj. przyjęcia, iż poprzez zawarty w przepisie termin „wartość świadczenia pozostałego do wyegzekwowania” winno się rozumieć różnicę między całą kwotą będącą przedmiotem egzekucji, a kwotą wpłaconą bezpośrednio wierzycielowi przez dłużnika. Autorzy takich koncepcji uznają, iż brzmienie omawianego przepisu pozwala na przyjęcie wykładni z której wynika, że kwota uiszczona przez dłużnika bezpośrednio do rąk wierzyciela jest świadczeniem wyegzekwowanym w toku egzekucji. Kwestią wtórą jest natomiast okoliczność, czy zapłaty dokonano na rachunek wierzyciela, czy też komornika. W takim wypadku zatem, od uiszczonej przez dłużnika na rzecz wierzyciela sumy należy pobrać opłatę w wysokości określonej w art. 49 ust. 1 ustawy, tj. w wysokości 15% uiszczonej sumy. Jeżeli zatem przy egzekucji kwoty 100.000 zł dłużnik wpłacił bezpośrednio do wierzyciela całą tę kwotę, to komornik pobierze opłatę w powyższej wysokości od tej kwoty.
Powyższa argumentacja, uprawniająca komornika do pobrania opłaty egzekucyjnej w wysokości 15% świadczenia, w sytuacji, gdy dłużnik uiścił określoną kwotę na rzecz wierzyciela w trakcie postępowania egzekucyjnego, opiera się na argumentacji, iż to czynności komornika doprowadziły w istocie do spełnienia świadczenia przez dłużnika. Dłużnik bowiem, na etapie przedegzekucyjnym odmawiał zapłaty należności, wobec jednakże presji ze strony komornika i świadomości dolegliwości postępowania egzekucyjnego, zdecydował się - w kontekście istnienia takich właśnie a nie innych czynników - na zapłatę należności. Zapłata taka nie była zatem dokonana w sposób dobrowolny - przeciwnie, to właśnie presja postępowania egzekucyjnego spowodowała uiszczenie zadłużenia, egzekucja zatem okazała się skuteczna. Nie sposób uzależniać wysokości opłaty egzekucyjnej, podnoszą zwolennicy omawianej koncepcji, od faktu na czyj rachunek bankowy - wierzyciela czy dłużnika - nastąpiła płatność.
| Sytuacja | Stawka opłaty | Podstawa prawna |
|---|---|---|
| Egzekucja z ruchomości, wierzytelności | 15% wartości wyegzekwowanego świadczenia | Art. 49 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych |
| Umorzenie egzekucji na wniosek wierzyciela (brak płatności przez dłużnika) | 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania | Art. 49 ust. 2 ustawy o komornikach sądowych |
| Umorzenie egzekucji na wniosek wierzyciela (płatność lub ugoda w ciągu miesiąca) | 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania (obciąża dłużnika) | Art. 29 ust. 1 ustawy o kosztach komorniczych |
| Oczywiście niecelowe wszczęcie egzekucji | 10% egzekwowanego świadczenia (obciąża wierzyciela) | Art. 30 ustawy o kosztach komorniczych |
Mając na uwadze powyższe uwarunkowania, nie powinno jak się wydaje budzić wątpliwości, iż użyty w przepisie art. 49 ust. 2 ustawy termin „wartość świadczenia pozostałego do wyegzekwowania”, uprawniający organ egzekucyjny do pobrania od dłużnika opłaty w wysokości 5% winien być rozumiany po prostu jako kwota, w stosunku do której wierzyciel złożył wniosek o umorzenie egzekucji. Innymi słowy jest to kwota wskazana w treści wniosku egzekucyjnego, która winna być egzekwowana przez komornika („pozostała do wyegzekwowania”) w przypadku, gdyby wierzyciel nie złożył wniosku o umorzenie egzekucji. Przy takim właśnie ujęciu nieistotnym jest przyczyna, dla której wierzyciel składa wniosek o umorzenie egzekucji. Tym samym nie ma znaczenia, czy dłużnik w ogóle uiścił jakąkolwiek należność na rzecz wierzyciela, a jeśli tak to czy zapłacił całą kwotę, o wyegzekwowanie której wystąpił wierzyciel, czy też jej część.
Chcesz odzyskać swoje pieniądze, ale nie wiesz, od czego zacząć? Nie musisz być specjalistą w każdej dziedzinie! Pamiętaj, że postępowanie windykacyjne to proces, który wymaga starannego planowania i przemyślanych ruchów! Aby mieć pewność, że Twoja sprawa jest kierowana właściwym torem, skorzystaj ze wsparcia profesjonalistów. W Vindicat specjalizujemy się w dbałości o interesy wierzyciela. Nie każ czekać swoim pieniądzom w kieszeni dłużnika - odzyskaj je z Vindicat!
tags: #dluznik #zaplacil #umorzenie #komornik