Gdzie powinien zgłosić się dłużnik alimentacyjny?

Procedury związane z egzekwowaniem alimentów i podejmowaniem działań wobec dłużników alimentacyjnych są regulowane przez Ustawę z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Działania te są podejmowane w przypadku, gdy egzekucja alimentów okazuje się bezskuteczna.

Osoba uprawniona do świadczenia alimentacyjnego od rodzica, lub jej przedstawiciel ustawowy, może złożyć wniosek o podjęcie działań wobec dłużnika alimentacyjnego. Wniosek ten należy skierować do organu właściwego wierzyciela, czyli do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej.

Jeśli osobie uprawnionej przyznano świadczenie z funduszu alimentacyjnego, nie musi ona składać odrębnego wniosku. Organ wypłacający świadczenie z urzędu wystąpi o podjęcie odpowiednich działań do organu właściwego dłużnika. Do wniosku o podjęcie działań wobec dłużnika alimentacyjnego należy dołączyć zaświadczenie od organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne, potwierdzające bezskuteczność egzekucji. Zaświadczenie to powinno zawierać informacje o stanie egzekucji, przyczynach jej bezskuteczności oraz o podjętych działaniach mających na celu wyegzekwowanie zasądzonych alimentów.

W przypadku braku takiego zaświadczenia, organ właściwy wierzyciela wezwie organ prowadzący postępowanie egzekucyjne do jego przesłania. Prawo do złożenia wniosku o podjęcie działań wobec dłużnika alimentacyjnego przysługuje niezależnie od tego, czy w danej sprawie wypłacane jest świadczenie z funduszu alimentacyjnego.

Schemat postępowania wobec dłużnika alimentacyjnego

Organ właściwy dłużnika i jego działania

Działania wobec dłużników alimentacyjnych przewidziane w ustawie z dnia 7 września 2007 r. prowadzone są przez organ właściwy dłużnika. Jest to wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dłużnika alimentacyjnego. Realizacja przepisów ustawy może być również przekazana do jednostki organizacyjnej gminy.

Po otrzymaniu wniosku o podjęcie działań wobec dłużnika alimentacyjnego, organ właściwy dłużnika wzywa dłużnika w celu przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego i złożenia oświadczenia majątkowego. W trakcie wywiadu odbierane jest od dłużnika oświadczenie majątkowe.

Organ właściwy dłużnika może umorzyć należności wynikające ze świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego lub zaliczek alimentacyjnych. Może także, na wniosek dłużnika, umorzyć należności w całości lub części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć należności na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną dłużnika.

Obowiązki dłużnika alimentacyjnego

Dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Należności te podlegają ściągnięciu wraz z odsetkami w drodze egzekucji sądowej.

Jeżeli prowadzone jest postępowanie egzekucyjne w celu zaspokojenia roszczeń osoby uprawnionej z tytułu alimentów, organ właściwy wierzyciela, który wypłacał świadczenia z funduszu alimentacyjnego, przyłącza się do tego postępowania jako wierzyciel należności przypadających od dłużnika alimentacyjnego.

W przypadku powstania zaległości za okres dłuższy niż 6 miesięcy, organ właściwy wierzyciela przekazuje do biura informacji gospodarczej informację gospodarczą o zobowiązaniu dłużnika alimentacyjnego.

W Świetle Prawa - alimenty na dziecko

Konsekwencje dla dłużnika

Organ właściwy wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. W skrajnych przypadkach, organ właściwy wierzyciela składa wniosek o ściganie dłużnika za przestępstwo określone w art. 209 § 1 Ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.

Ustawa przewiduje również możliwość zatrzymania prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu w przypadku, gdy utrzymują się przyczyny zatrzymania.

Należności podlegające zwrotowi:

Należności powstałe z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r.
Należności likwidatora funduszu alimentacyjnego powstałe z tytułu świadczeń alimentacyjnych wypłaconych na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1974 r.
Świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone osobie uprawnionej na podstawie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.