Gdzie zamieszkać z dzieckiem po eksmisji komorniczej: pomoc prawna i socjalna
W Polsce nie wykonuje się eksmisji „na bruk”, jednak nie zawsze osoba eksmitowana będzie miała zapewnione lokum zastępcze. W zależności od okoliczności sprawy i sytuacji życiowej, miejscem zamieszkania po eksmisji może być lokal socjalny, lokal zamienny lub pomieszczenie tymczasowe. Obowiązek zapewnienia najmu socjalnego lokalu ciąży na gminie właściwej ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu. Osoby niepełnosprawnej w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 1997. Sąd nie jest zobowiązany do przyznania uprawnienia do zawarcia umowy najmu socjalnego w przypadku osób, które utraciły tytuł prawny do lokalu niewchodzącego w skład publicznego zasobu mieszkaniowego, z wyjątkiem osób, które były uprawnione do używania lokalu na podstawie stosunku prawnego ze spółdzielnią mieszkaniową albo towarzystwem budownictwa społecznego.
Oznacza to w szczególności, że sąd nie musi przyznać lokalu socjalnego osobie, która wynajmowała mieszkanie od tzw. prywatnego właściciela. To nawet w sytuacji, gdy dana osoba mieści się w w/w katalogu osób uprawnionych do najmu socjalnego - sąd nie orzeka o uprawnieniu tych osób do zawarcia umowy najmu socjalnego (lokal socjalny nie przysługuje). Orzekając o uprawnieniu do zawarcia umowy najmu socjalnego, sąd w wyroku nakazuje wstrzymanie wykonania eksmisji do czasu złożenia przez gminę oferty zawarcia umowy najmu socjalnego. Oznacza to, że po złożeniu przez gminę tej oferty, na wniosek wierzyciela sąd nada wyrokowi klauzulę wykonalności; jeśli eksmitowany dobrowolnie się nie przeprowadzi - eksmisję do lokalu socjalnego na wniosek wierzyciela wykona komornik.
Może się jednak zdarzyć, że lokal wskazany przez gminę nie odpowiada usprawiedliwionym potrzebom czy oczekiwaniom osoby uprawnionej, np. z racji sytuacji życiowej i zdrowotnej oraz stanu technicznego zaproponowanego lokalu. Wykonując obowiązek opróżnienia lokalu służącego zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych dłużnika na podstawie tytułu wykonawczego, z którego nie wynika uprawnienie dłużnika do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu lub prawo do lokalu zamiennego, komornik usunie dłużnika do innego lokalu lub pomieszczenia, do którego dłużnikowi przysługuje tytuł prawny i w którym może on zamieszkać.
Jeżeli osobie eksmitowanej nie przysługuje prawo do lokalu socjalnego ani pomieszczenia tymczasowego (patrz punkty powyżej) wówczas komornik może taką osobę eksmitować do schroniska, noclegowni bądź innej placówki zapewniającej miejsca noclegowe wskazanej na wniosek komornika przez gminę właściwą ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu. Orzekając o uprawnieniu do lokalu socjalnego, sąd nakazuje wstrzymanie wykonania opróżnienia lokalu do czasu złożenia przez gminę oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego.
Ponadto wyroków sądowych nakazujących opróżnienie lokalu nie wykonuje się w okresie od 1 listopada do 31 marca roku następnego włącznie, jeżeli osobie eksmitowanej nie wskazano lokalu socjalnego. Ta szczególna ochrona nie może być zastosowana, jeśli powodem wydania wyroku eksmisyjnego jest znęcanie się nad rodziną lub wykraczanie w sposób rażący lub uporczywy przeciwko porządkowi domowemu, albo niewłaściwe zachowanie czyniące uciążliwym korzystanie z innych lokali w budynku albo gdy zajęcie lokalu nastąpiło bez tytułu prawnego.
Procedury i praktyczne wytyczne
Drogi Czytelniku! 1,5% podatku na sfinansowanie rzecznictwa praw i poradnictwa obywatelskiego dla najuboższych. Publikacja jest finansowana przez Narodowy Instytut Wolności - Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO na lata 2021 - 2030. W przypadku, gdy złożono pozew o eksmisję, pozwany, w odpowiedzi na pozew lub na rozprawie, winien wskazać przesłankę uprawniającą go do przyznania lokalu socjalnego oraz przedstawić stosowne dokumenty. Jeżeli sąd nie będzie miał wiedzy o sytuacji życiowej pozwanego lokatora, nie przyzna mu prawa do lokalu socjalnego.
W wyroku orzekającym eksmisję sąd bierze pod uwagę zarówno dotychczasowy sposób korzystania z lokalu, jak i sytuację materialną i rodzinną lokatora. O ile ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. I tak art. 17 ust. 1 Ustawy stanowi, że lokal socjalny nie przysługuje osobie, która stosuje przemoc w rodzinie lub wykracza w sposób rażący lub uporczywy przeciwko porządkowi domowemu, czyniąc uciążliwym korzystanie z innych lokali w budynku. Sąd nakazując opróżnienie lokalu z tych powodów, wskazuje je w treści wyroku.
Warto zaznaczyć, że tytułem wykonawczym uprawniającym do eksmisji z lokalu mieszkalnego bez konieczności zapewnienia dłużnikowi lokalu socjalnego jest również akt notarialny (po nadaniu mu przez sąd klauzuli wykonalności), w którym dłużnik poddał się egzekucji w zakresie wydania lokalu mieszkalnego (art. 777 k.p.c.) oraz prawomocne postanowienie sądu o przysądzeniu własności nieruchomości na rzecz osoby, która nabyła nieruchomość w drodze licytacji (art. W tych przypadkach, to dłużnik, który domaga się stwierdzenia uprawnienia do lokalu socjalnego może wystąpić w trybie art. 189 k.p.c. o ustalenie przez sąd prawa do lokalu socjalnego, jednakże samo takie powództwo nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego w zakresie opróżnienia i wydania wierzycielowi lokalu w stanie wolnym.
Jak wygląda pomoc socjalna i dostęp do usług dla rodzin z dziećmi?
Gmina Miasto Szczecin poprzez Dział Pomocy Osobom Bezdomnym MOPR wskazuje mężczyznom schronisko w Szczecinie przy ul. Tczewskiej 32, natomiast dla kobiet przy ul. Piasecznej 4. Dłużnicy mogą zabrać tam ze sobą jedynie przedmioty osobiste, takie jak odzież, dokumenty i inne drobne ruchomości. Eksmitowany nie może zabrać tam ze sobą mebli lub innych dużych sprzętów z uwagi na brak miejsca na tego typu rzeczy. Wartym uwagi jest, że najpierw komornik musi udać się z dłużnikiem do MOPR celem odbioru skierowania do schroniska i dopiero ze skierowaniem, eksmitowany jest przyjęty do placówki. W przypadku, gdy dłużnik odmawia przewiezienia do schroniska, komornik nie jest zobowiązany do przymusowego doprowadzenia i umieszczenia dłużnika w takiej placówce.
Natomiast w przypadku ruchomości wyłączonych spod egzekucji na podstawie art. 829 k.p.c., a więc takich, które mogą być sprzedane jedynie znacznie poniżej ich wartości, a dla dłużnika stanowią znaczną wartość użytkową, pojawia się kwestia powierzenia nad nimi dozoru. To na wierzycielu ciąży obowiązek wskazania dozorcy lub samodzielnego przyjęcia ich pod dozór. Jeżeli na wezwanie dozorcy dłużnik w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż 30 dni, nie odbierze ruchomości, sąd na wniosek dozorcy i po wysłuchaniu dłużnika nakaże ich sprzedaż, a jeżeli ruchomości nie przedstawiają wartości handlowej lub sprzedaż okaże się bezskuteczna, sąd wskaże inny sposób rozporządzenia rzeczą, nie wyłączając ich zniszczenia (art. 1046 k.p.c.).
Ekwiwalent pieniężny w zamian za wyżywienie przysługuje wyłącznie cudzoziemcom korzystającym z pomocy socjalnej udzielanej w ośrodku.
Wsparcie rodzin i edukacja dzieci w kontekście migracji i ochrony międzynarodowej
Tak. Nie. Zgodnie z ustawą z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Urząd Gminy, na obszarze której zamieszkuje rodzic wraz z dzieckiem, może w zaistniałej sytuacji wystosować upomnienie, następnie wystawić tytuł wykonawczy, a jeśli dziecko nadal nie będzie realizować obowiązku nauki może wystąpić z wnioskiem o wszczęcie egzekucji, której środkiem jest grzywna o wysokości 10 000 zł. Takie same uprawnienia do działania w przypadku dzieci obowiązanych odbyć roczne przygotowanie przedszkolne lub uczniów szkół podstawowych z mocy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r.
Zgodnie z ustawą z dnia 14 grudnia 2016 r. Rodzice dziecka podlegającego wymienionym przepisom, są obowiązani m.in. Mam fakturę za opłatę zajęć pozalekcyjnych. W celu uzyskania dofinansowania kosztów zajęć pozalekcyjnych i rekreacyjno-sportowych dla dziecka złóż podanie o wyrażenie zgody na uiszczanie opłat za zajęcia pozalekcyjne wraz z zaświadczeniem od podmiotu, który ma świadczyć powyższą usługę oraz wskazaniem miesięcznych kosztów zajęć.
W przypadku gdy rodzina organizuje pogrzeb, może ubiegać się w Urzędzie o wypłatę zasiłku pogrzebowego. Jeśli rodzina nie posiada środków na pokrycie kosztów pogrzebu, może wystąpić do Urzędu do Spraw Cudzoziemców z wnioskiem o organizację pogrzebu ze środków Urzędu. Ubiegam się o ochronę międzynarodową. Tak. Urodziło mi się dziecko. Musisz złożyć wniosek do Departamentu Postępowań Uchodźczych o włączenie dziecka do toczącej się procedury o udzielenie ochrony międzynarodowej na terytorium RP wraz z oryginałem aktu urodzenia.
W przypadku kiedy Twoje postępowanie jest zakończone należy zgłosić się razem z dzieckiem i oryginałem aktu urodzenia do najbliższej placówki Straży Granicznej w celu złożenia w imieniu dziecka wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na terytorium RP. O każdej zmianie adresu jak najszybciej poinformuj Urząd do Spraw Cudzoziemców. Taborowa 33, 02-699 Warszawa. Informację o zmianie adresu należy złożyć do 20 każdego miesiąca. Po tym dniu nie ma pewności, że świadczenie zostanie wysłane na nowy adres. W biurze podawczym Urzędu do Spraw Cudzoziemców w Warszawie ul. Taborowa 33, 02-699 Warszawa.
(POL) ECHR - Film o Europejskim Trybunale Praw Człowieka (Polish version)
Edukacja i pomoc socjalna dla dzieci cudzoziemców
Cudzoziemcy korzystają z nauki i opieki we wszystkich typach publicznych przedszkoli i szkół do ukończenia 18 lat lub do ukończenia szkoły ponadpodstawowej / ponadgimnazjalnej na warunkach dotyczących obywateli polskich. Cudzoziemcy są przyjmowani do szkół na podstawie dokumentów bez konieczności ich nostryfikacji. Zmieniam miejsce zamieszkania. Dyrektor szkoły do której uczęszcza dziecko kontroluje spełnianie obowiązku szkolnego. W przypadku zmiany miejsca zamieszkania powinieneś dopełnić formalności związanych z przeniesieniem dziecka, zgłaszając się z nim do nowej szkoły. Poinformuj dyrekcję dotychczasowej szkoły o zamiarze zmiany miejsca zamieszkania oraz zwróć podręczniki oraz inne pomoce edukacyjne wydane dziecku, a będące własnością szkoły.
Mieszkam w miejscowości oddalonej od szkoły. Obowiązek zorganizowania dojazdu do szkoły spoczywa na gminach. Gmina musi zorganizować transport do przedszkola dzieciom, które zostały objęte obowiązkowym rocznym przygotowaniem przedszkolnym oraz uczniom klas I-IV szkoły podstawowej, jeżeli odległość miedzy miejscem zamieszkania a szkołą przekracza 3 km. Uczniowie klas V-VIII mają zapewniony bezpłatny transport jeżeli odległość ta jest większa niż 4 km. Wszyscy uczniowie klas I-VIII szkoły podstawowej uczący się w gimnazjach otrzymują bezpłatne podręczniki i materiały ćwiczeniowe przeznaczone do obowiązkowych zajęć edukacyjnych. W przypadku uczniów szkół ponadpodstawowych podręczniki kupowane są przez rodziców. W przypadku dzieci cudzoziemców korzystających z prawa do świadczeń socjalnych a uczących się w zerówkach, w szkołach ponadpodstawowych/ponadgimnazjalnych podręczniki zabezpiecza Urząd do Spraw Cudzoziemców. Wyprawkę szkolną otrzymuje każdy uczeń. Może być wydana w formie gotowych wyprawek (plecak wraz z niezbędnym wyposażeniem) bądź w formie bonów towarowych do zrealizowania w wybranych placówkach handlowych.
Do rejestracji dziecka w placówce wystarczy okazanie dokumentu tożsamości TZTC w którym umieszczone są dane dziecka (imię nazwisko, data i miejsce urodzenia). Należy również podać aktualny adres zamieszkania oraz numer telefonu umożliwiający kontakt z opiekunem.
Co zrobić teraz, jeśli grozi eksmisja?
Dziś rodzina właściciela mieszkania nie korzysta z takiej ochrony przed bezdomnością, jaka przysługuje lokatorom w szczególnie trudnej sytuacji życiowej. Rzecznik od lat zwraca uwagę na ten problem. Kiedy sąd wydaje wyrok eksmisyjny, określa w nim, czy eksmitowanemu lokatorowi przysługuje prawo do lokalu socjalnego. Jeśli tak, to gmina ma zapewnić taki lokal, a sąd wstrzymuje eksmisję do czasu, aż nowe mieszkanie się znajdzie. Żeby jednak korzystać z takiej ochrony, trzeba być lokatorem - czyli wynajmować mieszkanie. Jeśli ktoś był właścicielem i stracił prawo własności (np. w wyniku niespłaconego kredytu), to przepisy z ustawy o ochronie lokatorów go nie obejmują. Rzecznik sygnalizował ten problem już w 2013 r. Skargi do RPO wpływają nadal. Minister Sprawiedliwości przyznał wtedy, że trzeba poprawić przepisy. Zdaniem resortu zmiana musi być kompleksowa i znaleźć się w ustawie o ochronie lokatorów. To jednak nie jest w gestii resortu sprawiedliwości, tylko infrastruktury i budownictwa. Z pisma z resortu sprawiedliwości wynikało, że Minister Infrastruktury i Budownictwa co do zasady zaakceptował propozycje i zapowiedział analizy. 7 września 2018 r. Przyznał, że obecna ustawa nie przewiduje ochrony eksmitowanych lokatorów w sytuacji, gdy tytuł wykonawczy, będący podstawą egzekucji, jest oparty na innym tytule egzekucyjnym niż orzeczenie sądu wydane w postępowaniu rozpoznawczym.
Ważne: art. 16 Ustawy zabrania wykonywania wyroków nakazujących opróżnienie lokalu w okresie od 1 listopada do 31 marca roku następnego włącznie, jeżeli osobie eksmitowanej nie wskazano lokalu, do którego ma nastąpić przekwaterowanie. Ochrona ta nie obejmuje osób, w stosunku do których orzeczono eksmisję z powodu znęcania się nad rodziną lub wykraczania w sposób rażący bądź uporczywy przeciwko porządkowi domowemu albo gdy zajęcie lokalu nastąpiło bez tytułu prawnego.
Podstawowe kroki praktyczne dla rodzin po eksmisji
- Sprawdź, czy przysługuje Ci lokál socjalny i czy gmina złożyła ofertę zawarcia umowy najmu socjalnego.
- Jeżeli otrzymasz ofertę, zapisz się na jej realizację i monitoruj klauzulę wykonalności wyroku.
- Jeżeli nie możesz zaakceptować proponowanego lokalu socjalnego, zgłoś to w sądzie i gminie - rozważ inne opcje (lokal zamienny, tymczasowe pomieszczenie).
- W razie braku ochrony, skontaktuj się z MOPR/OPCZ w swojej gminie w celu uzyskania miejsca tymczasowego lub schronienia.
- Jeżeli masz dzieci, poinformuj szkołę o zmianie miejsca zamieszkania i zapewnij dojazd zgodnie z zasadami gminy.
Tabele z kluczowymi punktami prawnymi i praktycznymi
| Kwestia | Opis |
|---|---|
| Obowiązek gminy | Zapewnienie lokalu socjalnego lub innego lokalu dla uprawnionych po eksmisji. |
| Ochrona okresowa | Zakaz eksmisji w okresie 1 listopada - 31 marca, jeśli nie wskazano lokalu socjalnego. |
| Selekcja pomieszczeń zastępczych | Lokale socjalne, lokale zamienne, pomieszczenia tymczasowe lub schroniska, w zależności od sytuacji. |
| Rola komornika | Wykonuje eksmisję, jeśli nie ma tytułu prawnego do lokalu socjalnego; informuje o istnieniu uprawnień do lokalu. |
| Edukacja cudzoziemców | Cudzoziemcy mają prawo do edukacji i opieki na takich samych zasadach jak obywatele. |
Ważne osobiste wskazówki dla rodziny
W przypadku eksmisji kluczowe jest zgromadzenie i złożenie odpowiednich dokumentów potwierdzających uprawnienia do lokalu socjalnego, zdolność do przeprowadzki oraz dokumenty dziecka (akt urodzenia, dokumenty tożsamości). W razie wątpliwości warto skorzystać z bezpłatnych porad prawnych lub organizacji pozarządowych zajmujących się ochroną praw lokatorów oraz pomocą socjalną. Pamiętaj o konieczności niezwłocznego informowania odpowiednich urzędów o zmianie adresu zamieszkania i danych kontaktowych, aby zapewnić ciągłość świadczeń.
Podstawowe pojęcia i definicje
- Lokal socjalny - mieszkanie przyznawane przez gminę uprawnionym w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych.
- Lokal zamienny - inny lokal przeznaczony dla osoby uprawnionej, kiedy pierwotne miejsce nie spełnia wymagań.
- Pomieszczenie tymczasowe - miejsce tymczasowego zamieszkania w razie potrzeby, gdy nie ma jeszcze lokalu socjalnego.
- Egzekucja komornicza - proces realizowany zgodnie z przepisami prawa, uwzględniający ochronę socjalną, jeśli to możliwe.
Podsumowanie praktycznych zaleceń
Najważniejsze to zorientować się, czy przysługuje lokal socjalny oraz jakie są terminy i wymagania gminy. W razie konieczności skorzystaj z bezpłatnej porady prawnej i wsparcia organizacji pozarządowych. Współpraca z gminą, szkołą oraz odpowiednimi organami administracyjnymi może znacznie usprawnić znalezienie bezpiecznego i stabilnego miejsca dla rodziny po eksmisji, zwłaszcza gdy w rodzinie są małe dzieci.
(POL) ECHR - Film o Europejskim Trybunale Praw Człowieka (Polish version)
tags: #gdzie #zamieszkac #z #dzieckiem #gdy #komornik