Koszty postępowania egzekucyjnego w Polsce: szczegółowy przewodnik

Postępowanie egzekucyjne to proces, który ma na celu odzyskanie należności od dłużnika na rzecz wierzyciela. Niestety, wiąże się ono z różnego rodzaju kosztami, które mogą znacząco wpłynąć na ostateczny wynik finansowy zarówno dla wierzyciela, jak i dłużnika. Koszty komornicze to dodatkowe opłaty generowane w toku postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z ustawą z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych, zasady ich naliczania są regulowane przez przepisy prawa. Na pytanie o to, ile wynoszą opłaty komornicze, nie ma jednej odpowiedzi, gdyż opłaty w sprawach o egzekucję świadczeń pieniężnych są różne i zależą od wielu czynników.

Co składa się na koszty postępowania egzekucyjnego?

Koszty postępowania egzekucyjnego obejmują przede wszystkim opłaty egzekucyjne oraz wydatki poniesione przez komornika w związku z prowadzonym postępowaniem. Opłaty egzekucyjne stanowią podstawowy element kosztów komorniczych. Są to kwoty naliczane przez komornika za prowadzenie postępowania egzekucyjnego i podejmowane czynności. Koszty komornicze to wydatki komornika sądowego z tytułu podejmowanych przez niego czynności egzekucyjnych w ramach postępowania komorniczego oraz opłaty administracyjne.

Do wydatków komorniczych zalicza się m.in.:

Należności biegłych i tłumaczy.
Koszty działania komornika poza rewirem komorniczym.
Koszty doręczenia korespondencji.
Koszty uzyskania informacji lub dokumentów koniecznych do prowadzenia postępowania (np. zapytania do ZUS, Urzędu Skarbowego, Centralnej Bazy Ksiąg Wieczystych).
Koszty przechowywania zajętych rzeczy.
Koszty sporządzenia protokołu stanu faktycznego.
Koszty wysłania listów poleconych.

Kto ponosi koszty postępowania egzekucyjnego?

Zasadą generalną jest, że koszty postępowania egzekucyjnego obciążają dłużnika. Wynika to wprost z przepisów prawa, które stanowią, że dłużnik zwraca wierzycielowi koszty niezbędne do celowego przeprowadzenia egzekucji, a ustala je komornik. Taki porządek ma swoje praktyczne uzasadnienie - służy on ochronie interesu publicznego w sprawnym funkcjonowaniu systemu egzekucji.

Jednak istnieją sytuacje, w których to wierzyciel musi ponieść część kosztów:

Gdy egzekucja okaże się bezskuteczna: Jeśli okaże się, że dłużnik nie posiada majątku wystarczającego do zaspokojenia wierzyciela, a postępowanie zostaje umorzone z powodu jego bezskuteczności, koszty mogą obciążyć wierzyciela.
Na wniosek wierzyciela: W przypadku umorzenia postępowania na wniosek wierzyciela, wierzyciela obciąża opłata stosunkowa w wysokości 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania. Jeżeli jednak wierzyciel wykaże, że przyczyna umorzenia postępowania egzekucyjnego wiąże się ze spełnieniem świadczenia przez dłużnika w terminie miesiąca od dnia doręczenia mu zawiadomienia o wszczęciu egzekucji albo z zawarciem w tym terminie porozumienia, opłata ta obciąża dłużnika.
Bezzasadny wniosek wierzyciela: Jeśli wniosek złożony przez wierzyciela był bezzasadny (np. gdy dłużnik spełnił świadczenie jeszcze przed złożeniem tego wniosku), wierzyciel może zostać obciążony kosztami w wysokości 10% wartości egzekwowanego świadczenia.
Zlecenie czynności poza rewirem: Jeśli wierzyciel wynajmuje komornika do prowadzenia postępowania egzekucyjnego poza jego rewirem, to koszty diet, dojazdów czy noclegów ponoszone przez kancelarię nie są wliczane do kosztów stricte komorniczych ponoszonych przez dłużnika.

Rodzaje opłat egzekucyjnych

Opłaty egzekucyjne dzielą się na dwa główne rodzaje:

Opłata stosunkowa

Jest to podstawowa opłata w egzekucji świadczeń pieniężnych, naliczana procentowo od wartości wyegzekwowanego świadczenia. Zgodnie z Ustawą o kosztach komorniczych, opłata ujednolicona obowiązująca w większości przypadków wynosi 10% wartości wyegzekwowanego świadczenia. Opłata stosunkowa jest pobierana od wartości wyegzekwowanego świadczenia, a nie od wartości należności objętej tytułem wykonawczym. Opłaty stosunkowe w sprawie nie mogą być niższe niż 150 złotych i wyższe niż 50 000 złotych.

Stawka podstawowa: Podstawowa stawka opłaty egzekucyjnej wynosi 10% wartości egzekwowanego świadczenia.

Stawka preferencyjna: Jeżeli dłużnik w terminie miesiąca od dnia doręczenia mu zawiadomienia o wszczęciu egzekucji, wpłaci do rąk komornika lub na jego rachunek bankowy całość albo część egzekwowanego świadczenia, komornik ściąga od dłużnika opłatę stosunkową w wysokości 3% wartości wyegzekwowanego świadczenia.

Opłata stała

Jest to opłata pobierana za konkretne czynności komornika, niezależnie od wartości egzekwowanego świadczenia. Opłaty stałe są pobierane m.in. za:

Wniosek o wpis w księdze wieczystej nieruchomości.
Zlecenie sądu albo wniosek powoda o bezpośrednie i osobiste doręczenie pism.
Wniosek o podjęcie czynności zmierzających do ustalenia aktualnego adresu zamieszkania adresata.
Poszukiwanie majątku dłużnika na zlecenie wierzyciela.
Wniosek o wszczęcie egzekucji wprowadzenia w posiadanie nieruchomości służącej do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych dłużnika albo opróżnienia lokalu lub pomieszczenia służącego do zaspokojenia takich potrzeb.

Koszty w przypadku umorzenia postępowania

W przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego, koszty mogą się różnić w zależności od przyczyny umorzenia:

Umorzenie na wniosek wierzyciela: Wierzyciela obciąża opłata stosunkowa w wysokości 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy wierzyciel wykaże, że przyczyna umorzenia wiąże się ze spełnieniem świadczenia przez dłużnika w terminie miesiąca od dnia doręczenia zawiadomienia o wszczęciu egzekucji lub z zawarciem w tym terminie porozumienia. Wtedy opłata obciąża dłużnika.
Umorzenie z innych przyczyn: W razie umorzenia postępowania egzekucyjnego z innych przyczyn niż wskazane powyżej, komornik pobiera od wierzyciela opłatę w wysokości 150 złotych (z pewnymi wyjątkami).
Umorzenie z powodu oczywiście niecelowego wszczęcia postępowania: W razie oczywiście niecelowego wszczęcia postępowania egzekucyjnego lub wskazania we wniosku osoby niebędącej dłużnikiem, komornik pobiera od wierzyciela opłatę stosunkową w wysokości 10% egzekwowanego świadczenia.

Tabela porównująca koszty umorzenia postępowania

Jak dłużnik może obniżyć koszty postępowania egzekucyjnego?

Dłużnik może podjąć działania mające na celu obniżenie kosztów postępowania egzekucyjnego:

Dobrowolna spłata długu: Najlepszym sposobem na uniknięcie kosztów jest dobrowolna spłata długu jeszcze przed wszczęciem egzekucji.
Negocjacje z wierzycielem: Warto podjąć próbę negocjacji z wierzycielem w celu ustalenia dogodnego harmonogramu spłaty.
Wniosek o umorzenie kosztów: W niektórych sytuacjach dłużnik może złożyć wniosek o umorzenie kosztów egzekucyjnych, np. gdy nie jest w stanie ich uiścić bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny.

Jak (legalnie) pozbyć się KOMORNIKA?

Koszty komornicze to złożona kwestia, która wymaga zrozumienia przepisów prawa i zasad naliczania opłat. Zarówno wierzyciel, jak i dłużnik powinni być świadomi swoich praw i obowiązków, aby uniknąć niepotrzebnych kosztów i efektywnie zarządzać procesem egzekucji. W przypadku wątpliwości warto skonsultować się z prawnikiem lub doradcą finansowym.

tags: #ile #komornik #pobiera #za #znalezienie #majatku