Dochodzenie wierzytelności to skomplikowany proces, który wymaga od wierzyciela zaangażowania czasu, środków i energii. Aby ułatwić wierzycielom odzyskiwanie należności, wprowadzono szereg udogodnień, między innymi w ramach ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu dochodzenia wierzytelności. Jednym z podstawowych mechanizmów jest postępowanie uproszczone, które ma na celu przyspieszenie rozpoznania spraw i odzyskiwanie zadłużeń. Może ono być stosowane w sprawach o roszczenia wynikające z umów, których wartość nie przekracza 20 000 zł, a także w sprawach o zapłatę czynszu najmu lokali mieszkalnych i opłat z nimi związanych.
W ramach postępowania uproszczonego pisma, w tym pozew i odpowiedź na pozew, składane są na urzędowych formularzach. Pozwala to na usprawnienie procesu i ograniczenie formalności. Warto również pamiętać o możliwości zabezpieczenia roszczenia, które może utracić ważność po upływie dwóch miesięcy od daty uprawomocnienia orzeczenia. Wydłużenie tego terminu pozwala na lepsze zabezpieczenie zaspokojenia roszczenia.
Jeśli wierzyciel prowadzi postępowanie egzekucyjne za pomocą komornika, a zajęty majątek dłużnika nie rokuje zaspokojenia należności, wierzyciel ma prawo żądać od dłużnika złożenia wykazu majątku. Wykaz ten powinien zawierać informacje o własności dłużnika, jego wierzytelnościach, prawach majątkowych oraz odpłatnych i nieodpłatnych czynnościach prawnych, których przedmiotem jest rzecz lub prawo o wartości przekraczającej minimalne wynagrodzenie. Wykaz musi obejmować majątek dłużnika z pięcioletniego okresu poprzedzającego wszczęcie egzekucji.
Biura Informacji Gospodarczej (BIG) również stanowią cenne narzędzie w procesie odzyskiwania należności. Wpisanie nieuczciwego kontrahenta do rejestru dłużników prowadzonego przez BIG może być skutecznym sposobem na przyspieszenie odzyskania należności, ponieważ większość podmiotów obawia się negatywnej antyreklamy. Aby dokonać wpisu, wierzyciel musi spełnić określone warunki:
BIG-i mają obowiązek wymiany informacji między sobą, co oznacza, że wpis dłużnika w jednym biurze jest ujawniany we wszystkich rejestrach. Ponadto, BIG-i dysponują informacjami zgromadzonymi w państwowych rejestrach.

Krajowy Rejestr Dłużników (KRD) to biuro informacji gospodarczej, które od 2003 roku gromadzi i udostępnia informacje o zadłużeniach firm i osób fizycznych. Jego celem jest zapewnienie bezpieczeństwa w transakcjach finansowych i ograniczenie ryzyka związanego z niesolidnymi dłużnikami. W przeciwieństwie do Biura Informacji Kredytowej (BIK), które rejestruje wszystkie zobowiązania, KRD gromadzi informacje tylko o osobach i podmiotach gospodarczych mających problemy ze spłatą długów. Konsument może zostać wpisany do KRD, jeśli jego dług wynosi minimum 200 zł. Wierzyciel w pierwszej kolejności wzywa dłużnika do zapłaty, a dopiero gdy pismo zostanie odebrane, a dłużnik nie ureguluje zobowiązania, informacja o zadłużeniu trafia do rejestru.
Nieuzasadniony wpis do KRD może zostać usunięty, jeśli dług został uregulowany, wierzytelność jest sporna lub wierzyciel na skutek pomyłki umieścił wpis po upływie 6 lat od dnia wymagalności zobowiązania. Osoba, której dotyczy negatywny wpis, powinna skonfrontować się z wierzycielem. Jeśli działanie to okaże się bezskuteczne, konieczne jest złożenie sprzeciwu do KRD. Po otrzymaniu sprzeciwu biuro wstrzyma ujawnianie informacji objętych sprzeciwem na 30 dni.
W przypadku, gdy wierzyciel uparcie twierdzi, iż przysługuje mu wierzytelność, mimo że dług nie istnieje, a dokonał negatywnego wpisu do KRD, osoba poszkodowana może ubiegać się o zadośćuczynienie. Może ona złożyć pozew o naruszenie dóbr osobistych, gdyż przedstawiona sytuacja narusza dobre imię pokrzywdzonego. Wpis może zostać wykreślony, gdy dłużnik spłaci zaległe zobowiązanie. W ciągu 14 dni od spłaty wierzyciel powinien złożyć do KRD wniosek o wykreślenie negatywnej informacji z bazy danych.
Wgląd do informacji z bazy Krajowego Rejestru Dłużników jest płatny. Należy wypełnić formularz rejestracyjny, a następnie przejść do sekcji raportów i pobrać raport.
Rejestr Należności Publicznoprawnych (RNP) to instytucja powołana do życia w celu ochrony przedsiębiorców-potencjalnych wierzycieli. Gromadzi on informacje o podmiotach będących dłużnikami budżetu państwa i jednostek samorządu terytorialnego. Znajdą się w nim dane podmiotów, które zalegają z zapłatą co najmniej 5000,00 zł (łącznie z odsetkami) w sprawach, w których wierzycielem jest naczelnik urzędu skarbowego. Podstawą zadłużenia dłużnika może być dowolny dokument zobowiązujący do zapłaty, np. mandat karny czy decyzja ZUS-u.
Celem RNP jest ochrona przedsiębiorców przed zawieraniem transakcji z nieuczciwymi kontrahentami. Przedsiębiorca powinien sprawdzić, czy jego potencjalny partner biznesowy nie zalega z zapłatą zobowiązań, aby uniknąć ryzyka poniesienia strat.

Jeśli masz zaległości, których nie regulujesz na bieżąco, Twój wierzyciel może skierować sprawę do sądu, a po uzyskaniu nakazu i opatrzeniu go klauzulą wykonalności, oddać wyegzekwowanie długu do komornika. W takiej sytuacji należy dokładnie przejrzeć skrzynkę pocztową (lub e-doręczenia), gdyż każde postępowanie egzekucyjne poprzedza doręczenie dokumentów - nakazu zapłaty, tytułu wykonawczego albo wezwania do zapłaty. Jeśli przeoczysz awizo lub nie odbierzesz listu poleconego, korespondencja trafi na stary adres, a po 14 dniach zostanie uznana za doręczoną.
Pomocne w sprawdzeniu, czy Twoje zadłużenie mogło zostać skierowane dalej, mogą być rejestry i bazy informacji gospodarczej:
Jeśli otrzymasz z banku informację o blokadzie środków na rachunku lub zauważysz, że Twoja wypłata jest niższa niż zwykle, może to oznaczać rozpoczęcie działań egzekucyjnych. Najpewniejszym rozwiązaniem jest zapytanie wierzyciela lub firmy windykacyjnej, czy skierowano sprawę do komornika i czy istnieje tytuł wykonawczy.
Co zrobić, gdy dowiesz się o egzekucji?
Nie ma jednej publicznej listy komorniczej. BIG-i pokazują zgłoszone zaległości, ale nie potwierdzają egzekucji komorniczej. KRZ ujawnia wybrane postępowania. Śledzenie statusu prawnego dłużnika jest ważne z punktu widzenia wierzycieli, ponieważ ogłoszenie upadłości przez dłużnika może utrudnić lub uniemożliwić odzyskanie pieniędzy.
Kancelarie komornicze powinny posiadać aktualne informacje na temat tego, czy dany dłużnik rozpoczął postępowanie upadłościowe lub restrukturyzacyjne. Od tej wiedzy zależy, czy egzekucja długu okaże się skuteczna, a nawet możliwa. Sprawdzenie aktualnego statusu dłużnika powinno być jednym z pierwszych kroków po przyjęciu nowej sprawy. Jeżeli dłużnik ogłosił upadłość lub rozpoczął restrukturyzację, wszczęcie wobec niego postępowania egzekucyjnego w większości przypadków nie będzie możliwe. Sytuację dłużnika należy monitorować na bieżąco, aby dowiedzieć się o ewentualnych zmianach jego statusu. Monitorowania nie należy kończyć, gdy dłużnik ogłosi upadłość lub rozpocznie restrukturyzację, ponieważ procesy te mogą się zakończyć, co pozwoli na wznowienie postępowań egzekucyjnych.
Lista upadłości MGBI jest narzędziem do śledzenia ogłoszeń na temat upadłości i restrukturyzacji, które jest poręczniejsze w obsłudze niż Krajowy Rejestr Zadłużonych i Monitor Sądowy i Gospodarczy. Oferuje możliwość wyszukiwania informacji w jednym miejscu, generowania raportów w różnych formatach, a także monitorowania przebiegu postępowania upadłościowego lub restrukturyzacyjnego. Lista upadłości MGBI posiada własne API, co pozwala na uzyskanie dostępu do informacji z Efektivo, narzędzia dedykowanego dla kancelarii komorniczych. Umożliwia również pobieranie listy wszystkich nowych ogłoszeń upadłościowych i restrukturyzacyjnych publikowanych codziennie w MSiG i KRZ.
tags: #jak #sprawdzic #czy #wierzyciel #wzial #odszkpdowanie