Ile komornik skarbowy może zabrać z pensji?

Wiele osób zadłużonych zastanawia się, jak dużą część ich wynagrodzenia może zająć komornik. Kwestia ta jest niezwykle ważna, zwłaszcza w kontekście egzekucji komorniczej, która może dotyczyć nie tylko pensji, ale także zwrotu podatku czy środków na koncie bankowym.

Zacznijmy od tego, dlaczego ta kwestia jest bardzo ważna dla wielu osób zadłużonych. Głównie ze względu na to, że wielu z nich jest uprawnionych do zwrotu z podatku, czyli świadczenia wypłacanego przez Urząd Skarbowy, po dopełnieniu odpowiednich formalności czyli rozliczenia się z podatku za poprzedni rok. Jednak istnieją sytuacje, w których podatnicy pomimo tego, że zwrot im się należy, nie otrzymają go. Wszystko przez zajęcie komornicze.

Jeszcze do niedawna zwrot podatku był traktowany jako świadczenie wypłacane co roku, którego zajęcie było ważne przez rok. Dlaczego to tak istotne? Dłużnicy mogli liczyć na to, że wierzyciel czy komornik nie dotrzymają terminu, procedura się wydłuży czy Urząd Skarbowy nie wyda decyzji o zajęciu wystarczająco szybko. Czasami ze względu na formalności, pomimo zajęcia komorniczego, udawało się otrzymać zwrot z podatku. Jednak nowa ustawa przewiduje nieco inne rozwiązanie, a mianowicie zajęcie skuteczne aż do momentu jego uchylenia przez komornika. Oznacza to, że zajęcie komornicze w Urzędzie Skarbowym obejmuje także wierzytelności przyszłe.

Co więcej, do tej pory zajęcie obejmowało wyłącznie jeden konkretny Urząd Skarbowy, do którego składany był wniosek. Oznacza to, że komornik musiał przed jego wysłaniem zorientować się czy w międzyczasie dłużnik nie zmienił miejsca zamieszkania. W takim przypadku zmienia się także właściwość miejscowa co do urzędu skarbowego, który obsługuje danego podatnika. Poza zmianami w przepisach prawa, zostały także wprowadzone dodatkowe udogodnienia, które znacznie usprawniają komunikację na drodze komornicy - urzędy. Dzięki temu złożenie wniosku o zajęcie nadpłaty jest prostsze i zajmuje zdecydowanie mniej czasu. Chodzi oczywiście o system e-Urząd za pomocą którego komornicy sądowi mogą wysyłać dokumenty i otrzymywać odpowiedzi tą samą drogą.

Zbieg egzekucji był dość problematyczny dla Urzędów Skarbowych, szczególnie jeśli dotyczyły one stosunkowo niewielkich kwot nadpłat. Wierzyciele i tak dostawali niewiele, a związana z tym podziałem praca urzędów była dość obciążająca. Obecnie wygląda to nieco inaczej, a mianowicie jeśli nadpłata wynosi nie więcej niż 100 złotych to stosuje się uproszczoną procedurę, zgodnie z którą wierzytelność przekazywana jest organowi, który jako pierwszy dokonał zajęcia. Jeśli natomiast nie jest możliwe ustalenie pierwszeństwa, to środki zostają przekazane organowi, który dokonał zajęcia należności w wyższej kwocie.

Jakie kwoty może zająć komornik z pensji?

Wszczęcie postępowania egzekucyjnego może wiązać się z zajęciem pensji. Ile zatem komornik może zabrać z pensji, zważając na wzrost minimalnego wynagrodzenia?

Zgodnie z prawem pracy potrąceń i egzekucji dokonuje się z wynagrodzenia za pracę netto (po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne, zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz wpłat dokonywanych do pracowniczego planu kapitałowego, jeżeli pracownik nie zrezygnował z ich dokonywania). Po potrąceniach zaś musi zostać kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę.

W przypadku zatrudnienia na umowę o pracę na pełen etat komornik ma prawo zająć maksymalnie 50% wynagrodzenia pracownika. Przy czym zajęciu podlega nie tylko samo wynagrodzenie za pracę (czyli tzw. podstawa) ale także przysługujące pracownikowi premie i dodatki, odprawy pieniężne, wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy i nagród jubileuszowych.

Przykładowo: Jeśli pensja netto wynosi 4 300 zł, to pracownikowi musi pozostać ta kwota. W przypadku, gdy zarobki przekraczają ten pułap, to zajęte zostaje wszystko powyżej kwoty minimalnego wynagrodzenia netto. A gdy pensja netto przekracza dwukrotność minimalnego wynagrodzenia, to potrącane jest 50%.

Warto jednak pamiętać, że w przypadku długów alimentacyjnych ochrona działa inaczej i jest słabsza. Od 2023 r. komornik może zabrać z wynagrodzenia za pracę maksymalnie 60% wynagrodzenia, niezależnie od jego wysokości.

W przypadku zatrudnienia na umowę zlecenie lub umowę o dzieło (czyli tzw. umowy cywilnoprawne) komornik ma prawo zająć całe wynagrodzenie dłużnika. Wyjątkiem w tym przypadku jest trudna sytuacja majątkowa dłużnika, w której wynagrodzenie stanowi jedyne źródło utrzymania. Wtedy komornik może zająć jedynie 50% wynagrodzenia z tytułu umowy.

Kwota wolna od zajęcia komorniczego:

Od 1 stycznia 2025 r. kwota wolna od zajęcia komorniczego na koncie bankowym wynosi 3 499,50 złotych.
Zgodnie z prawem, wolne od zajęcia przez komornika na koncie bankowym są środki w wysokości 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Minimalne wynagrodzenie jest wolne od zajęcia komorniczego, zatem jeżeli dana osoba zarabia najniższą krajową to komornik, z wyjątkiem zajęć alimentacyjnych, nie może potrącić ani złotówki z tego minimalnego wynagrodzenia. Pozostawienie takiego minimum ma zapewnić dłużnikowi możliwość zaspokojenia podstawowych potrzeb.

W przypadku dłużników alimentacyjnych komornik może zająć wyższą kwotę, gdyż tutaj pierwszeństwo mają potrzeby uprawnionego w zakresie świadczeń alimentacyjnych. Wtedy komornik może zająć maksymalnie 60% wynagrodzenia miesięcznego.

Schemat przedstawiający zasady zajęcia komorniczego z wynagrodzenia

Zajęcie konta bankowego przez komornika

Zajęcie konta bankowego jest jedną z form egzekucji komorniczej, czego może dokonać również ZUS i Urząd Skarbowy. Zajęcie rachunku odbywa się elektronicznie i w czasie rzeczywistym. Dłużnik dowiaduje się o tym zwykle od banku, nim jeszcze zdąży do niego dotrzeć pisemne zawiadomienie.

Według aktualnych przepisów, bank przekazuje środki komornikowi nie później niż po upływie 7 dni od daty zajęcia konta dłużnika. Ponadto egzekucja może objąć też lokatę, konto oszczędnościowe lub walutowe.

Zgodnie z art. 889 Kodeksu postępowania cywilnego, najpierw komornik przesyła do banku, w którym dłużnik posiada rachunek, zawiadomienie o zajęciu wierzytelności pieniężnej dłużnika pochodzącej z rachunku bankowego do wysokości należności będącej przedmiotem egzekucji (wraz z kosztami egzekucyjnymi). Bank wzywa, by nie dokonywał wypłat z rachunku bez jego zgody - do wysokości zajętej wierzytelności. Nakazuje, by bank przekazał bezzwłocznie zajętą kwotę na pokrycie należności albo zawiadomił komornika w terminie siedmiu dni o przeszkodzie do przekazania zajętej kwoty.

Jednocześnie komornik zawiadamia dłużnika o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu przy tym odpis tytułu wykonawczego. Pieniądze, które udało się wyegzekwować wskutek zajęcia, komornik następnie przekazuje wierzycielowi lub wierzycielom.

Warto wiedzieć, że kwota wolna liczona jest łącznie dla wszystkich Twoich rachunków osobistych w jednym banku - nie przysługuje oddzielnie na każde konto. Odnawia się na początku każdego miesiąca. Jeśli masz rachunki w różnych bankach, każdy bank rozlicza limit osobno u siebie (banki nie sumują go między sobą).

Nie. Na rachunkach firmowych (np. JDG) kwota wolna od zajęcia nie obowiązuje. W praktyce oznacza to, że jednoosobowi przedsiębiorcy nie mają takiej ochrony jak osoby na etacie.

Co zrobić w sytuacji zajęcia komorniczego?

Jeśli już wiesz, że powodem braku wpływu na konto jest zajęcie komornicze, to przynajmniej masz jasną sytuację. Jednak nie warto zostawiać tej sprawy samej sobie, a potraktować to jako wezwanie do działania. W pierwszej kolejności ustal, czy całość zadłużenia została spłacona czy też nie. Znajdź stare wezwania do zapłaty czy też wezwania komornicze. Jeśli nie posiadasz takiej dokumentacji skontaktuj się z wierzycielem lub komornikiem, który prowadzi sprawę.

Pamiętaj, że zawsze warto spróbować negocjacji z wierzycielem i próby dojścia do ugody. Jemu także zależy na tym, żeby szybciej odzyskać swoje środki. Rozmowa z wierzycielem i próba ugody to jedyny, skuteczny sposób na to, aby więcej nie przejmować się długami i nie żyć w nieświadomości.

Najnowsze zmiany w przepisach tylko zaostrzyły możliwości komorników i zniwelowały praktycznie do zera szansę dłużników na ucieczkę przed odpowiedzialnością.

Dlaczego przychodzi do nas komornik?

Jakich świadczeń nie może zająć komornik?

Komornik nie może zająć następujących świadczeń:

świadczeń rodzinnych, pielęgnacyjnych, porodowych, świadczeń dla sierot, świadczeń uzyskanych z pomocy społecznej;
praw niezbywalnych, za wyjątkiem tych, których zbycie zostało wyłączone w drodze umowy;
świadczeń przyznanych przez Skarb Państwa na stypendia, wsparcia lub inne cele;
świadczeń w naturze przeznaczonych na sfinansowanie wyjazdów służbowych oraz innych wydatków związanych nimi związanych;
świadczeń wypłaconych z ubezpieczeń osobowych a także odszkodowań wypłacanych z ubezpieczeń majątkowych w wysokości ¾ (nie dotyczy to egzekucji mającej na celu zaspokojenie alimentów).

Jeśli masz zadłużenie i grozi Ci zajęcie komornicze, prawdopodobnie zastanawiasz się, ile pieniędzy komornik może zabrać z konta, a jaka kwota pozostaje nietykalna. To właśnie tzw. kwota wolna od zajęcia.

Kwota wolna od zajęcia to minimalna suma pieniędzy, jaka powinna pozostać do dyspozycji dłużnika, nawet jeśli jego rachunek bankowy został zajęty przez komornika. Prawo do tej kwoty przysługuje niezależnie od rodzaju długu - czy to zadłużenie z tytułu kredytu, pożyczki, czy niezapłaconych rachunków.

Świadczenia alimentacyjne są wyłączone spod egzekucji (art. 833 § 6 k.p.c.), a zajęcie rachunku bankowego nie obejmuje kwot pochodzących z tych świadczeń.

Infografika przedstawiająca kwotę wolną od zajęcia komorniczego