Asesor komorniczy Patryk Ciastko: Nadzieja na reformę systemu egzekucyjnego
Wiceminister sprawiedliwości Patryk Jaki, znany ze swojego stanowczego podejścia do kwestii nadużyć w systemie komorniczym, podjął kroki mające na celu uporządkowanie tej dziedziny prawa. Jego działania skupiają się na eliminowaniu nieprawidłowości i zapewnieniu, że egzekucja komornicza odbywa się na cywilizowanych zasadach.
W obliczu bulwersujących opinii publicznej przypadków nadużyć komorniczych, resort sprawiedliwości podjął decyzję o systemowej reformie. W tym celu powołano specjalny zespół, którego zadaniem jest opracowanie kompleksowych zmian w systemie komorniczym w Polsce. Celem jest nie tylko eliminacja nadużyć, ale również zwiększenie skuteczności pracy komorników, która, zdaniem ministerstwa, jest niższa niż w większości krajów Unii Europejskiej. Zespół ten zajmie się problemem zarówno z perspektywy dłużnika, jak i wierzyciela.
Wiceminister Patryk Jaki podkreślił, że kluczowe jest wysłanie jasnego komunikatu do społeczeństwa: "zero tolerancji dla nadużyć komorniczych". Podkreślił, że mamy dość stosowania presji wobec rodzin osób niebędących dłużnikami i podobnych działań, które nie są zgodne z prawem. W tym kontekście, wiceminister skierował wnioski o usunięcie ze służby dwóch funkcjonariuszy: komornika z Wrocławia oraz asesora komorniczego z Bełchatowa. Media donosiły o sprawie asesora z Bełchatowa, który zajął sprzęt należący do córki dłużnika, mimo że kobieta tłumaczyła, iż ojciec mieszka w sąsiednim domu. Dotyczyło to również komornika z Wrocławia, z którego konta zniknęły pieniądze pochodzące z licytacji komorniczej nieruchomości.
Sprawy zawieszonych komorników z Wrocławia i Bełchatowa rozstrzygnie komisja dyscyplinarna przy Krajowej Radzie Komorniczej. Wiceminister Jaki zaznaczył, że zespół pracujący nad reformą dopiero rozpoczyna pracę, a proponowane zmiany zostaną szeroko skonsultowane z komornikami i samorządami komorniczymi.
Nowelizacja ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, która weszła w życie na początku stycznia, ma na celu usprawnienie postępowań dyscyplinarnych wobec komorników, asesorów i aplikantów. Kluczowym elementem jest wprowadzenie instytucji rzecznika dyscyplinarnego, który będzie prowadził dochodzenia, zbierał dowody i występował jako oskarżyciel w postępowaniach przed komisją dyscyplinarną i sądem okręgowym.
Temat odpowiedzialności dyscyplinarnej komorników stał się głośny w związku ze sprawą niesłusznego zajęcia ciągnika rolnika spod Mławy. Rolnik stracił pojazd wart około 100 tys. zł w ramach postępowania egzekucyjnego przeciwko swojemu sąsiadowi. Po zajęciu ciągnik został sprzedany za około 40 tys. zł.
Problem zadłużenia dotyka coraz większej liczby Polaków, a liczba postępowań egzekucyjnych rośnie z roku na rok. Ważne jest, aby pamiętać, że egzekucja komornicza nie jest działaniem całkowicie "bezbolesnym". W przypadku niespłacania długu przez dłużnika, wierzyciel, po uzyskaniu tytułu wykonawczego, kieruje sprawę do komornika sądowego w celu egzekucji należności.
Każdy, kto dobrowolnie nie spłacił swojego długu, może spodziewać się wizyty komornika. Czynności terenowe nie są karą, a jedynie procedurą egzekucyjną. Odbywają się one pod adresem wskazanym przez wierzyciela lub ustalonym na podstawie wywiadu środowiskowego. Na żądanie dłużnika, komornik i asesor komorniczy muszą się wylegitymować, okazując swoją legitymację.
Komornik zajmuje ruchomości znajdujące się we władaniu dłużnika. Dłużnik ma obowiązek wpuścić komornika do domu i nie może udawać, że go nie ma ani dyskutować z komornikiem o zasadności przeprowadzanych czynności. Ponadto dłużnik musi podjąć szczerą rozmowę z komornikiem, nie może kłamać ani ukrywać swojego majątku, mówiąc o posiadanych przedmiotach, że "nie są jego", tylko po to, by uniknąć ich zajęcia. Podobnie jest w przypadku bliskich - obowiązują te same zasady, co przy wpuszczaniu do domu.
Dobrowolna wpłata jest całkowicie możliwa, a często nawet mile widziana. Zarówno komornik, jak i dłużnik, podczas czynności terenowych nie powinni przejawiać silnych emocji. Jeżeli dłużnik będzie agresywny, czynności terenowe mogą się odbyć przy udziale Policji. Komornik nie ma obowiązku udzielania porad prawnych, choć może to wynikać z jego dobrej woli, gdyż jest wykształcony z zakresu przepisów prawnych. Z komornikiem nie można niczego negocjować, ponieważ jest on wykonawcą poleceń wierzyciela.
Aby porozumieć się z komornikiem, trzeba z nim rozmawiać, co obejmuje również odbieranie korespondencji. Jeżeli zajęcie jest pierwszą czynnością w postępowaniu egzekucyjnym, komornik powinien doręczyć dłużnikowi zawiadomienie o wszczęciu egzekucji. Dłużnik, po uzyskaniu informacji o egzekucji, będzie mógł podjąć stosowne kroki, aby ustalić, czy postępowanie dotyczy jego zobowiązania czy innej osoby. Zdarza się też czasem, że wierzyciel dochodzi należności, która została już w całości lub części uregulowana.
W rozmowie z komornikiem należy zachować spokój i opanowanie. Dłużnicy często próbują przekonać komornika, że to nie oni zaciągali kredyt albo że dług już został spłacony. Komornik nie może badać okoliczności stojących u podstaw wydania wyroku, jak i rozstrzygać o zgłoszonym przez dłużnika zarzucie spłaty należności. Dłużnikowi przysługuje prawo dochodzenia swoich praw w drodze powództwa przeciwegzekucyjnego w osobnym postępowaniu przed sądem.
Podejmowanie stosownych kroków i korzystanie z narzędzi obrony przed egzekucją, które daje kodeks postępowania cywilnego, ułatwia przebieg postępowania. Nie należy utrudniać komornikowi przeprowadzenia czynności egzekucyjnych, ponieważ może to narazić na dodatkową odpowiedzialność. W przypadku chęci szybkiego pozbycia się komornika, można skorzystać z pożyczek i spłacić zadłużenie.
Osoba, która zachowuje się niewłaściwie lub przeszkadza komornikowi w wykonywaniu obowiązków, może po bezskutecznym upomnieniu zostać wydalona z miejsca czynności. W przypadku niezastosowania się do wezwania do wydalenia, komornik może ukarać taką osobę grzywną w wysokości do tysiąca złotych. Należy się zastanowić, czy warto narażać się na dodatkowe koszty.
Komornikowi na jego żądanie należy udzielać niezbędnych informacji do prowadzenia egzekucji. Zgodnie z przepisami, komornik powinien udzielić stronom i uczestnikom postępowania, występującym bez adwokata, pouczeń co do czynności procesowych oraz pouczać o skutkach prawnych tych czynności i zaniedbań. Sposób i tryb prowadzenia egzekucji wynika ze złożonego przez wierzyciela wniosku i obowiązujących przepisów. Komornik nie posiada kompetencji do podejmowania decyzji o umorzeniu postępowania czy rozłożeniu spłaty na raty.
Jednym ze sposobów egzekucji należności pieniężnych jest egzekucja z ruchomości. Obecnie ten rodzaj egzekucji prowadzony jest stosunkowo rzadko. Ruchomościami są przedmioty, które nie są nieruchomościami ani ich częściami składowymi. Gazy, ciecze, źródła energii są rzeczami, jeśli zostały wyodrębnione i zamknięte we właściwych pojemnikach. Statki wodne i powietrzne również są ruchomościami.
Komornik może również dokonać zajęcia pieniędzy. Przedmiotem egzekucji może być ułamkowa część ruchomości. Jeżeli rzecz będąca współwłasnością kilku osób znajduje się we władaniu dłużnika, komornik może dokonać jej zajęcia bez zgody pozostałych współwłaścicieli, jednak powinni oni być powiadomieni o zajęciu. W takiej sytuacji komornik sprzedaje udział należący tylko do dłużnika.
Nie podlegają zajęciu przedmioty wyposażenia domowego o podstawowym standardzie, czyli urządzenia domowe, rzeczy codziennego użytku, pościel, bielizna i ubranie codzienne, niezbędne dla dłużnika i członków rodziny. Zajęciu nie podlegają również przedmioty niezbędne do nauki, papiery osobiste, odznaczenia i przedmioty służące do wykonywania praktyk religijnych. Nie można zająć przedmiotów kultu religijnego.
Zajęciu nie podlegają rzeczy niezbędne do osobistej pracy zarobkowej (według uznania komornika), z wyłączeniem pojazdów mechanicznych. W tym przypadku komornik kieruje się własną oceną. Ważne jest, aby przy zajęciu tego typu sprzętu informować komornika i składać oświadczenia do protokołu, iż dany sprzęt jest niezbędny do wykonywania osobistej pracy zarobkowej.
Egzekucja z ruchomości zaczyna się od zajęcia rzeczy. Zajęcie może być dokonane w dniu roboczym (w tym w sobotę), od godziny 7:00 do 21:00. Zajęcie polega na wpisaniu rzeczy do protokołu zajęcia, który jest sporządzany przez komornika. Zajęcie jest dokonane z chwilą podpisania protokołu. W trakcie zajęcia strony mogą zwrócić uwagę komornika na uchybienia przepisom postępowania, wnosząc o wpisanie zastrzeżenia do protokołu. Odpis protokołu należy doręczyć dłużnikowi oraz współwłaścicielom.
Zajęciu podlegają tylko ruchomości będące we władaniu dłużnika. Po zajęciu rzeczy komornik oznacza jej wartość, kierując się swoją wiedzą i doświadczeniem życiowym. W uzasadnionych przypadkach może powołać biegłego. Na każdej zajętej rzeczy komornik umieszcza tzw. pieczęć urzędową. Po zakończeniu zajęcia komornik przeważnie oddaje ruchomości pod dozór osoby, która nimi władała, lub powierza dozór innej osobie.
Kolejny etap egzekucji z ruchomości to jej sprzedaż, najczęściej na licytacji. Komornik wskazuje jej miejsce i czas, wydając obwieszczenie.
Reforma Edukacji w Polsce: Co się dzieje z naszą szkołą? Jolanta Dobrzyńska & Elżbieta Lachman
tags: #patryk #ciastko #asesor #komorniczy