Komornik a Fundusz Alimentacyjny: Kto pierwszy otrzyma pieniądze od dłużnika?
Egzekucja alimentów od dłużnika stanowi kluczowy element systemu prawnego, zapewniający wsparcie osobom uprawnionym do alimentów. Problematykę tę reguluje ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, która precyzyjnie określa kolejność zaspokajania należności.
Alimenty to obligatoryjne kwoty wypłacane przez jednych członków rodziny na rzecz innych. Najczęściej obowiązkiem alimentacyjnym objęci są rodzice niepełnoletnich dzieci. Rozciąga się on jednak również na pełnoletnie, kontynuujące naukę potomstwo. Także dorosłe dzieci mogą być zobowiązane do płacenia na rzecz rodziców. W niektórych sytuacjach obowiązek ten dotyczy również małżonków pozostających w separacji lub rozwiedzionych. Alimenty to świadczenie przymusowe, które jest stwierdzone wyrokiem sądu lub ugodą. Oznacza to, że jeśli nie są one wypłacane do rąk osoby uprawnionej, może interweniować komornik alimentacyjny.
W przypadku śmierci dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu świadczeń alimentacyjnych obciążają spadek po nim. Świadczenia wymagalne do dnia śmierci dłużnika obciążają spadek po nim. Natomiast obowiązek alimentacyjny w zakresie płacenia bieżących alimentów nie przechodzi automatycznie na spadkobierców. Niezależnie od tego, osoba uprawniona do alimentów lub opiekun działający w jej imieniu - może zwrócić się do sądu o ustalenie obowiązku alimentacyjnego od innych krewnych.
Zasady egzekucji i podziału wyegzekwowanych kwot
Ustawa z dnia 7 września 2007 roku wprowadza szczegółowe zasady dotyczące podziału kwot uzyskanych z egzekucji od dłużnika alimentacyjnego. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, w okresie otrzymywania przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego, wszelkie kwoty alimentów uzyskane od dłużnika alimentacyjnego w pierwszej kolejności powinny trafiać do organu właściwego wierzyciela (gminy) na poczet zwrotu należności dłużnika z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, aż do ich całkowitego zaspokojenia.
Jeżeli dłużnik ma również zobowiązania z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych, to w dalszej kolejności zaspokajane są właśnie te należności, aż do ich całkowitego zaspokojenia. Zgodnie z art. 4) należności likwidatora funduszu alimentacyjnego powstałe z tytułu świadczeń alimentacyjnych wypłaconych na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. - po należnościach określonych w art. 1025 § 1 pkt 1 K.p.c, a przed należnościami określonymi w art. 3) należności powstałe z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. 5) należności likwidatora funduszu alimentacyjnego powstałe z tytułu świadczeń alimentacyjnych wypłaconych na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. - po należnościach określonych w art. 1025 § 1 pkt 1 K.p.c, a przed należnościami określonymi w art. 3.
Świadczenie z funduszu alimentacyjnego jest świadczeniem zwrotnym finansowanym z budżetu państwa. Taka regulacja jest konsekwencją istnienia zakazu jednoczesnego pobierania świadczeń z budżetu państwa i alimentów bezpośrednio od dłużnika alimentacyjnego. Jeżeli w okresie otrzymywania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, niezgodnie z kolejnością określoną w ww. art. 28 ust. 1, wierzyciel otrzyma alimenty od dłużnika (bez znaczenia pozostaje, czy są to alimenty na poczet zaległości, czy też bieżące zobowiązania, gdyż ustawa takiego zastrzeżenia nie zawiera), to narazi się na obowiązek zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego w kwocie odpowiadającej otrzymanym od dłużnika alimentom (wraz z ustawowymi odsetkami).
Rola komornika w egzekucji alimentów
Komornik sądowy jest funkcjonariuszem publicznym działającym przy Sądzie Rejonowym. W sytuacji, gdy wierzyciel żąda wszczęcia postępowania egzekucyjnego, nie ma on prawa odmówić. W sprawie alimentacyjnej komornik jest uprawniony do egzekwowania od dłużnika zarówno alimentów bieżących, jak i zaległych. Warto zaznaczyć, iż w przypadku świadczeń zaległych, już jeden dzień opóźnienia w płatności uprawnia wierzyciela do złożenia wniosku o wszczęcie egzekucji. W związku z tym w sytuacji nieuiszczenia alimentów przez zobowiązanego, reakcja drugiej strony może być natychmiastowa.
Do obowiązków komornika należy ustalenie źródła dochodu dłużnika, stanu posiadanego przez niego majątku oraz miejsca zamieszkania. W przypadku niepowodzenia w działaniu, komornik może wystąpić z wnioskiem do Policji o przeprowadzenie czynności prowadzących do zdobycia informacji na temat miejsca pracy i zamieszkania dłużnika. Dochodzenie w tym celu powinno być przeprowadzane okresowo, ale nie rzadziej niż raz na 6 miesięcy.
Jeżeli dojdzie do powstania zaległości za okres dłuższy niż 6 miesięcy, wówczas komornik z urzędu składa wniosek do Krajowego Rejestru Sądowego o wpis dłużnika do rejestru dłużników niewypłacalnych.
Alimenty niepłacone terminowo to te najczęściej egzekwowane, osoba uprawniona do świadczeń może jednak złożyć wniosek o egzekucję komorniczą również bieżących świadczeń. Ma taką możliwość także wtedy, gdy nie istnieją żadne zaległości. Komornik alimentacyjny może egzekwować 60 proc. wynagrodzenia. Nie istnieje kwota wolna od potrąceń. Nawet w przypadku pensji minimalnej 60 proc. wynagrodzenia może zostać potrącone. Komornik alimentacyjny może przyspieszyć uzyskanie należnych alimentów. Pomaga ściągnąć zaległe świadczenia, ale również te bieżące. Komornik działa, dopóki zobowiązany nie wywiązuje się ze swoich obowiązków.
W przypadku egzekucji alimentów wierzyciel nie jest obciążony kosztami postępowania. W związku z tym w momencie wszczęcia sprawy nie wzywa się go do uiszczenia zaliczki na wydatki gotówkowe poniesione przez komornika. Przepisy jasno stanowią, iż wszystkie koszty ponosi dłużnik alimentacyjny.
Co w sytuacji, gdy egzekucja jest bezskuteczna?
Pomimo rzetelnych działań komornika sądowego może dojść do sytuacji, w której brak jest składnika majątku dłużnika umożliwiającego skuteczną egzekucję. W takim przypadku po upływie dwóch miesięcy postępowania należy złożyć do komornika wniosek o wydanie zaświadczenia o bezskuteczności egzekucji oraz o dokonywanych przez dłużnika wpłatach (bądź ich braku). Dokumenty te umożliwią ubieganie się o świadczenie z funduszu alimentacyjnego.
Egzekucja jest bezskuteczna, jeżeli w okresie dwóch miesięcy przed złożeniem wniosku o świadczenie z FA komornik nie wyegzekwował pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych. Bezskuteczność egzekucji potwierdza komornik sądowy odpowiednim zaświadczeniem. Można je od komornika uzyskać samemu lub wystąpić o ich uzyskanie przez organ właściwy wierzyciela.
W przypadku bezskuteczności egzekucji osoba uprawniona do alimentów (dziecko za pośrednictwem swego przedstawiciela ustawowego) może złożyć do organu właściwego wierzyciela (oznacza to urząd gminy lub ośrodek pomocy społecznej właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej do alimentów) wniosek o przyznanie funduszu alimentacyjnego. Do wniosku należy dołączyć zaświadczenie od komornika prowadzącego postępowanie egzekucyjne o bezskuteczności egzekucji, zawierające informację o stanie egzekucji, przyczynach jej bezskuteczności oraz o działaniach podejmowanych w celu wyegzekwowania zasądzonych alimentów.
W przypadku złożenia wniosku bez w/w zaświadczenia, organ właściwy wierzyciela wzywa organ prowadzący postępowanie egzekucyjne do przesłania zaświadczenia. Komornik prowadzący postępowanie egzekucyjne jest obowiązany do przesłania zaświadczenia w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania.
Przykładowe sytuacje
Pani Katarzyna, samotna matka dwojga dzieci, od lat nie otrzymywała alimentów od swojego byłego męża. Zwróciła się o pomoc do gminy, która zdecydowała o wypłacie świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Kiedy w końcu udało się wyegzekwować zaległe alimenty od byłego męża, najpierw uregulowano należności z tytułu wypłaconych przez gminę świadczeń.
Pan Michał znalazł się w trudnej sytuacji. Samotnie wychowywał syna, a matka dziecka nie płaciła regularnie alimentów. W związku z tym postanowił złożyć wniosek o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Gdy komornik wyegzekwował część zaległych alimentów, w pierwszej kolejności przekazał je na poczet zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Pani Anna przez kilka lat nie otrzymywała alimentów od swojego byłego partnera. Gmina przyznała jej świadczenia z funduszu alimentacyjnego, aby wspomóc ją w utrzymaniu córki. W momencie, gdy komornik wyegzekwował należności od dłużnika, zgodnie z ustawą, pierwszeństwo miały świadczenia z funduszu.
Informacja ministra ... o funkcjonowaniu Krajowego Systemu eFaktur ... #ksef - część 1 (12.3.2026)
Siostra pana Marcina otrzymuje pieniądze z funduszu alimentacyjnego. Ostatnio komornikowi udało się ściągnąć pieniądze za zaległe alimenty jeszcze sprzed rozpoczęcia pobierania ich z funduszu alimentacyjnego. Niestety siostra pana Marcina w tym czasie była za granicą i nie mogła odebrać wezwań od komornika i otrzymać należności, a on, po dwukrotnym wezwaniu, przekazał pieniądze na zaspokojenie roszczeń do funduszu alimentacyjnego. W związku z tym pan Marcin zapytał nas, co można zrobić w tej sytuacji.
W przypadku przyznania osobie uprawnionej świadczenia z funduszu alimentacyjnego organ właściwy wierzyciela "z urzędu" występuje z wnioskiem do organu właściwego dłużnika (oznacza to urząd gminy lub ośrodek pomocy społecznej właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dłużnika alimentacyjnego) o podjęcie działań wobec dłużnika alimentacyjnego.
| Aspekt | Komornik | Fundusz Alimentacyjny |
|---|---|---|
| Cel | Egzekucja zasądzonych alimentów bezpośrednio od dłużnika | Wypłata świadczeń osobie uprawnionej w przypadku bezskuteczności egzekucji komorniczej |
| Źródło środków | Zobowiązany dłużnik | Budżet państwa |
| Kolejność zaspokajania | Zależna od wniosku wierzyciela i przepisów KPC | Pierwszeństwo przed innymi należnościami, jeśli świadczenie jest pobierane z funduszu |
| Podstawa prawna | Tytuł wykonawczy (np. wyrok sądu) | Ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów |
| Działania | Zajęcie wynagrodzenia, rachunków bankowych, ruchomości itp. | Wypłata świadczenia po potwierdzeniu bezskuteczności egzekucji |
tags: #czym #sie #rozni #komornik #od #funduszu