Skarga na czynności komornika po 8 września 2016 r. – zmiany w prawie
Zmiany w procedurach dotyczących skarg na czynności komornika, wprowadzone nowelizacją przepisów kodeksu postępowania cywilnego, weszły w życie 8 września 2016 r. Nowe przepisy mają na celu uproszczenie i przyspieszenie postępowania w sprawach dotyczących działań komorniczych.
Dotychczas skarga na czynności komornika powinna być złożona do sądu przy którym działał komornik właściwy miejscowo dla miejsca zamieszkania/siedziby dłużnika, nawet jeśli egzekucję prowadził komornik spoza właściwości ogólnej. Sąd przesyłał skargę komornikowi, który w terminie 3 dni zobowiązany był na nią sądowi odpowiedzieć i ewentualnie ją uwzględnić.
Natomiast zgodnie z brzmieniem art. 767 § 5 KPC dodanym w drodze powyższej nowelizacji, od dnia 8 września 2016 r. skargę na czynności komornika wnosi się bezpośrednio do komornika, który dokonał zaskarżonej czynności lub zaniechał jej dokonania. Niezmieniony pozostał 7-dniowy termin do jej wniesienia. Jeżeli komornik oceni ją jako zasadną, to uwzględni ją w całości bez przekazywania do sądu.
Przyjęto także, że komornik w terminie 3 dni od dnia otrzymania skargi będzie zobligowany do sporządzenia uzasadnienia zaskarżonej czynności, o ile nie zostało ono sporządzone wcześniej, albo wskazania przyczyn jej zaniechania i przekazania ich wraz ze skargą i aktami sprawy do właściwego sądu, chyba że skargę w całości uwzględnia. O uwzględnieniu skargi komornik zawiadamia skarżącego oraz zainteresowanych, których uwzględnienie skargi dotyczy.
Warto zauważyć, że przeprowadzona nowelizacja upraszcza procedury przesyłania dokumentacji poprzez ograniczenie czasochłonnego i kosztownego przekazywania korespondencji między sądem a komornikiem, a tym samym w sposób znaczący skraca czas rozpatrywania wniesionych skarg.
Nowe zasady składania skargi na czynności komornika
Po pierwsze, zmieniono zasady składania skargi na czynności komornika. Skarga taka będzie bowiem składana za jego pośrednictwem. Jeżeli komornik oceni ją jako zasadną, to uwzględni ją w całości bez przekazywania do sądu.
W swoim założeniu skarga na czynności komornika ma być instytucją chroniącą, przede wszystkim dłużnika, przed czynnościami komornika, które nie są zgodne z prawem. Instytucja ta została uregulowana w art. 767 i nast. KPC. Zgodnie z art. 767 § 1 k.p.c. na czynności komornika przysługuje skarga do sądu rejonowego, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Dotyczy to także zaniechania przez komornika dokonania czynności.
Do rozpoznania skargi na czynności komornika właściwy jest sąd, przy którym działa komornik. Nie wszystkie czynności komornika w toku egzekucji podlegają jednak zaskarżeniu.
Warto przy tym pamiętać, że środek odwoławczy, jakim jest skarga na czynności komornika przysługuje nie tylko stronie, czyli dłużnikowi lub wierzycielowi. Pomimo, że najczęściej osobą składającą skargi na czynności komornika jest dłużnik, należy mieć na uwadze, że art. 767§ 2 Kodeksu postępowania cywilnego jasno wskazuje, że skarga na czynności komornika może być wniesiona także przez stronę, czyli wierzyciela.
Termin na wniesienie skargi
Termin na wniesienie skargi wynosi tydzień, licząc od dnia dokonania czynności, jeśli strona była przy czynności obecna, a jeśli nie, od dnia zawiadomienia jej o dokonaniu czynności, natomiast w braku zawiadomienia - od dnia, w którym strona dowiedziała się o dokonaniu czynności.
Komornik ma 3 dni na rozpoznanie skargi, licząc od dnia jej otrzymania. Jeśli komornik uwzględni skargę, zawiadamia o tym skarżącego oraz osoby, których skarga dotyczy.
Koszty i elementy formalne skargi
Rozpoznanie skargi na czynności komornika przez Sąd podlega opłacie, która obecnie wynosi 100,00 zł. Skargę do komornika wysyłamy zwykle bez opłaty, ponieważ trudne do przewidzenia jest, czy skarga zostanie uwzględniona czy też nie. Dopiero, gdy komornik przekazuje skargę do Sądu, Sąd bada ją pod względem formalnym. W przypadku braków sąd wzywa do ich uzupełnienia w terminie tygodniowym. Przy czym brakiem formalnym, podlegającym uzupełnieniu w trybie naprawczym jest również brak opłaty.
Zasadą jest formułowanie skargi na piśmie. Oczywiście skarga musi spełniać wymagania przewidziane dla każdego pisma procesowego.
Wniesienie skargi nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego ani wykonania zaskarżonej czynności, chyba że Sąd zawiesi postępowanie lub wstrzyma wykonanie czynności. Skarga wniesiona po upływie przepisanego terminu, nieopłacona lub z innych przyczyn niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Podobnie skarga, której braków nie uzupełniono w terminie.
Zmiany w przepisach intertemporalnych - skarga a postępowania wszczęte przed nowelizacją
Kwestia stosowania nowych przepisów do postępowań egzekucyjnych wszczętych przed wejściem w życie nowelizacji budziła wątpliwości. Ustawą z 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny, ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw dodano do art. 767 KPC § 5, zgodnie z którym skargę wnosi się do komornika. Przepisy przejściowe (art. 21 ust. 1) stanowiły, że nowelizacja ma zastosowanie wyłącznie do postępowań wszczętych po 8 września 2016 r.
Jednakże ustawą z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych dodano przepis przejściowy - art. 298 ust. 4, zgodnie z którym do skarg na czynności komornika składanych po dniu wejścia w życie tej ustawy stosuje się przepis art. 767 § 5 KPC. Z tym że skargi dotyczące postępowań egzekucyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, komornik, w przypadku braku podstaw do ich uwzględnienia, przekazuje sądowi właściwemu zgodnie z przepisami dotychczasowymi.
Sąd Okręgowy w jednym z orzeczeń stanął na stanowisku, że przepis art. 298 ust. 4 ustawy z 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych ma pierwszeństwo przed art. 21 ust. 1 nowelizacji z 2015 roku. Skoro skarga została wniesiona po dniu wejścia w życie ustawy z 22 marca 2018 r. (po 1 stycznia 2019 r.), to do jej wniesienia znajduje zastosowanie art. 298 ust. 4. Wniesienie skargi bezpośrednio do komornika było działaniem prawidłowym, nawet w postępowaniach egzekucyjnych wszczętych przed zmianami z 2015 roku. Przepis ten nie ogranicza bowiem zakresu postępowań egzekucyjnych, jakich dotyczy.
Argumentacja ta koreluje z ogólnym zamysłem ustawodawcy, który w art. 298 ust. 1 ustanowił zasadę bezpośredniego zastosowania nowych przepisów, tj. ich zastosowania do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, nakazując stosowanie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego w brzmieniu nadanym ustawą o komornikach sądowych. Obecnie w prawie procesowym cywilnym obowiązuje zasada bezzwłocznego działania prawa procesowego.
Kiedy można złożyć skargę na czynności komornika? - Co powinna zawierać skarga?
Podstawy złożenia skargi
Podstawą złożenia skargi na czynności komornika jest naruszenie praw strony lub innej osoby. Poprzez naruszenie praw należy rozumieć sytuację, w której komornik poprzez dokonywanie swoich czynności lub zaniechanie dokonywania czynności doprowadził do naruszenia bądź zagrożenia praw skarżącego. Kodeks nie formułuje żadnego katalogu podstaw do złożenia skargi, a więc należy przyjąć, że skargę można uzasadnić każdą proceduralną wadliwością czynności zaniechanej bądź dokonanej przez organ.
Skarga na czynności komornika a skarga na bezczynność komornika
Bardzo ważną kwestią jest niemylenie tych dwóch pojęć. Często głównym błędem popełnianym jest składanie skargi na czynność komornika w przypadku opieszałości czy niepodejmowania jakichkolwiek kroków ze strony tego organu. Należy bezspornie podkreślić, że tutaj ten rodzaj skargi jest niewłaściwy, gdyż skargę na bezczynność komornika wierzyciel powinien złożyć do prezesa sądu, przy którym działa komornik lub organu samorządu komorniczego.
tags: #skarga #na #czynnosc #komornika #po #8