Środki egzekucyjne w przypadku grzywien niepieniężnych


Marszałek Województwa Łódzkiego, jako organ ochrony środowiska, prowadzi postępowania administracyjne dotyczące cofnięcia, wygaszenia lub uchylenia decyzji w zakresie gospodarowania odpadami. Zgodnie z przepisami, posiadacz odpadów, któremu cofnięto, wygaszono lub uchylono zezwolenie, jest obowiązany do usunięcia odpadów i negatywnych skutków w środowisku. W przypadku braku realizacji tego obowiązku, Marszałek Województwa Łódzkiego, jako organ egzekucyjny, jest zobowiązany do prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Samorząd ma prawo egzekwować nie tylko należności pieniężne, ale także obowiązki o innym charakterze, które wynikają m.in. z decyzji administracyjnych. W takich przypadkach do wyboru jest kilka środków egzekucji. Do obowiązków o charakterze niepieniężnym należy przede wszystkim realizacja czynności określonych w decyzjach administracyjnych, jak np. wydanie określonej nieruchomości bądź rzeczy ruchomej, zaniechanie lub realizacja czynności. W sytuacji, gdy osoba zobowiązana do ich realizacji nie wywiąże się z takiego obowiązku w określonym terminie, możliwe jest wszczęcie egzekucji i zastosowanie któregoś z przewidzianych dla takich przypadków środków.

Rodzaje środków egzekucyjnych

Egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym może polegać na nałożeniu grzywny, wykonaniu zastępczym, odebraniu ruchomości albo nieruchomości oraz zastosowaniu przymusu bezpośredniego. Organami egzekucyjnymi obowiązków o charakterze niepieniężnym są m.in. wójt, burmistrz, prezydent miasta, starosta oraz marszałek województwa.

Schemat organów egzekucyjnych w Polsce

Grzywna w celu przymuszenia

Grzywna w celu przymuszenia uregulowana została w przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Stosowana jest wtedy, gdy obowiązkiem zobowiązanego jest znoszenie lub zaniechanie albo jest to obowiązek o charakterze osobistym, czyli taki, który nie może być zrealizowany w zastępstwie przez inny podmiot. Znajduje więc ona zastosowanie do wszystkich obowiązków o charakterze niepieniężnym polegających na braku działania (czyli zaniechaniu, znoszeniu) lub pewnym działaniu. Grzywnę w celu przymuszenia stosuje się ponadto, gdy zastosowanie innego środka nie jest celowe.

Stanowi ona środek wyjątkowy i ostateczny, stosowany po wyczerpaniu pozostałych środków egzekucyjnych. Ma ona na celu, poprzez dolegliwość w postaci obciążenia zobowiązanego kwotą pieniężną, spowodować, że dany podmiot wykona swoją powinność. Jeżeli zobowiązanym jest osoba fizyczna niemająca zdolności do czynności prawnych, to grzywnę nakłada się na jej przedstawiciela ustawowego. Grzywna w celu przymuszenia może być nakładana wielokrotnie w takiej samej lub wyższej kwocie. Grzywny w celu przymuszenia nałożone, a nieuiszczone, podlegają ściągnięciu w trybie egzekucji należności pieniężnych. Jeśli jednak obowiązek określony w tytule wykonawczym został spełniony, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny podlegają umorzeniu na wniosek zobowiązanego. Środek ten ma charakter osobisty i stanowi jedyny przewidziany w ustawie środek przymuszający.

Co do zasady każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 5 tys. zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 25 tys. zł. Natomiast grzywny nakładane wielokrotnie nie mogą łącznie przekroczyć kwoty 10 tys. zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej - 100 tys. zł. Zasada ta nie dotyczy jednak egzekucji spełnienia obowiązków wynikających z prawa budowlanego oraz z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, w których grzywna jest jednorazowa.

Wykonanie zastępcze

Ten środek egzekucyjny jest realizowany poprzez zlecenie innej osobie do wykonania za zobowiązanego określonej czynności, ale na koszt i odpowiedzialność zobowiązanego. Zobowiązany odpowiada więc za szkody powstałe przy realizacji obowiązku. Wykonanie zastępcze jest środkiem egzekucyjnym zaspokajającym, czyli prowadzącym wprost do osiągnięcia celu egzekucji, którym jest wykonanie obowiązku.

Organ egzekucyjny wydaje postanowienie o zastosowaniu wykonania zastępczego. Może w nim umieścić wezwanie o wpłacenie zaliczki koniecznej do realizacji wykonania zastępczego, a także nakazać zobowiązanemu dostarczenie posiadanej dokumentacji, materiałów i środków przewozowych niezbędnych do zastępczego wykonania egzekwowanej czynności. Jeżeli w postanowieniu nie wskazano osoby, której zostało zlecone zastępcze wykonanie obowiązku, organ egzekucyjny zleci wykonanie określonej czynności w terminie nie dłuższym niż miesiąc i zawiadomi o tym zobowiązanego.

Wykonawca odpowiada wobec zobowiązanego za rzetelne wykonanie robót, celowe zużycie materiałów dostarczonych przez zobowiązanego oraz prawidłowe korzystanie z jego środków przewozowych. Zobowiązany może dochodzić swoich roszczeń bezpośrednio od wykonawcy. Wykonanie zastępcze stosuje się w zasadzie tylko, gdy mowa o egzekucji obowiązku wykonania czynności, którą można zlecić innej osobie do wykonania za zobowiązanego i na jego koszt. Nie jest możliwe w przypadku, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania.

Infografika przedstawiająca proces wykonania zastępczego

Odebranie rzeczy ruchomej

Ten środek egzekucyjny polega na odebraniu rzeczy ruchomej zobowiązanemu, który uchyla się od jej wydania, w celu późniejszego jej przekazania wierzycielowi. Ma on zastosowanie również w przypadku, gdy istnieje konieczność zniszczenia rzeczy z przyczyn sanitarnych lub społecznych, a także gdy egzekwowany obowiązek polega na ujawnieniu posiadania oznaczonej rzeczy ruchomej. Odebrania rzeczy dokonuje egzekutor wyznaczony przez organ egzekucyjny. Środek ten ma zastosowanie w egzekucji obowiązku wydania rzeczy tylko na określony czas. Odebranie rzeczy ruchomej jest co do zasady stosowane wobec rzeczy zindywidualizowanej, oznaczonej co do tożsamości.

Odebranie nieruchomości, opróżnienie lokalu i innych pomieszczeń

Środek ten polega na usunięciu zobowiązanego, członków jego rodziny i domowników oraz innych osób zajmujących nieruchomość, lokal lub pomieszczenie, które mają zostać opróżnione. Egzekutor usuwa z nieruchomości lub lokalu wszystkie nieruchomości oprócz tych, które łącznie z nieruchomością, lokalem lub pomieszczeniem podlegają wydaniu. Egzekutor uprzednio wzywa przebywające w nich osoby do opuszczenia nieruchomości, lokalu lub pomieszczenia z zagrożeniem zastosowania przymusu bezpośredniego, a w razie oporu podejmuje odpowiednie kroki w celu zastosowania przymusu bezpośredniego.

Ilustracja przedstawiająca eksmisję

Przymus bezpośredni

Przymus bezpośredni polega na doprowadzeniu do wykonania obowiązku podlegającego egzekucji drogą zagrożenia zastosowania lub drogą zastosowania bezpośrednio skutecznych środków, nie wyłączając siły fizycznej, w celu usunięcia oporu zobowiązanego i oporu innych osób, które stoją na przeszkodzie wykonaniu obowiązku. Najczęściej ten środek stosowany jest w celu zmuszenia zobowiązanego do opuszczenia nieruchomości, lokalu (pomieszczenia), wydania rzeczy, zaniechania czynności lub nieprzeszkadzania innej osobie w wykonywaniu jej praw.

Jeden z osadzonych zaatakował funkcjonariusza podczas wypiski! #Służba_Więzienna

Suma przymusowa a grzywna w postępowaniu cywilnym

W postępowaniu cywilnym istnieją środki podobne do grzywny, takie jak "suma przymusowa". Suma przymusowa przypada wierzycielowi, podczas gdy grzywna stanowi przychód Skarbu Państwa. W przypadku niezapłacenia przez dłużnika grzywny, orzeka się w stosunku do niego areszt, natomiast niezapłaconą dobrowolnie sumę przymusową egzekwuje się według przepisów o egzekucji świadczeń pieniężnych.

Wysokość grzywny jest ograniczona, podczas gdy takie ograniczenia co do wysokości sumy przymusowej nie istnieją. W razie wykonania czynności przez dłużnika lub umorzenia postępowania grzywny niezapłacone do tego czasu ulegają umorzeniu. W analogicznej sytuacji obowiązek zapłaty sumy przymusowej nie podlega umorzeniu i nadal może być ona egzekwowana. Ustawodawca zakładał, że "współistnienie" tych środków będzie miało przejściowy charakter, jednak do dziś oba środki istnieją obok siebie, co wymaga ingerencji ustawodawcy.

Porównanie grzywny i sumy przymusowej

tags: #srodek #egzekucyjny #grzywny #niepieniezne

Popularne posty: