VOX Windykacja SKOK: Informacje o Sytuacji Finansowej i Ryzykach
W obliczu rosnących rat kredytów hipotecznych, Polacy coraz częściej sięgają po pożyczki krótkoterminowe, tzw. chwilówki. Choć nie jest to jeszcze zjawisko masowe, liczba osób z kredytem mieszkaniowym wśród klientów firm pożyczkowych stale rośnie. Firmy takie jak Vivus, należący do Soonly, odnotowują zwiększone zainteresowanie swoimi usługami.
Ewa Wernerowicz, prezeska Soonly, wyjaśnia, że posiadacze kredytów mieszkaniowych za pomocą pożyczek krótkoterminowych poprawiają sobie płynność finansową, która jest nadwyrężana przez rosnące raty, będące skutkiem podwyżek stóp procentowych. Prognozuje się dalszy wzrost zapotrzebowania na tego typu finansowanie, zwłaszcza w kontekście zbliżających się wakacji kredytowych oraz potencjalnych trudności związanych z opłatami za ogrzewanie. Dostępność drobnych pożyczek w trudnych czasach jest postrzegana jako niezbędna.
Jednocześnie los pożyczek pozabankowych waży się za sprawą działań Ministerstwa Sprawiedliwości, które od lat dąży do zaostrzenia przepisów Ustawy o kredycie konsumenckim z 2015 roku. Celem jest walka z lichwą. Mimo wcześniejszych niepowodzeń, pod koniec ubiegłego roku do Sejmu trafił kolejny projekt rządowy w tej sprawie, który utknął w komisjach. Jak donoszą źródła, boom na rynku pożyczek zmobilizował wiceministra sprawiedliwości Marcina Warchoła do przyspieszenia prac nad ustawą.
Analizy BIK a Sytuacja Rynku Pożyczkowego
Impulsem do działania dla wiceministra były analizy Biura Informacji Kredytowej (BIK). Dane za maj bieżącego roku wskazują na wzrost liczby i wartości udzielonych pożyczek w porównaniu do maja roku poprzedniego - odpowiednio o 34,3% i 41,9%. Te wyniki pobudziły dyskusje o powrocie branży pożyczkowej do formy.
Ewa Wernerowicz tłumaczy tę dynamikę jako efekt niskiej bazy odniesienia. W okresie pandemii, od kwietnia 2020 r. do czerwca 2021 r., obowiązywały obniżone limity kosztów pozaodsetkowych, co skłoniło wiele firm do ograniczenia sprzedaży pożyczek, zwłaszcza długoterminowych, ze względu na ich nieopłacalność. Podkreśla, że pełny obraz sytuacji poznamy po publikacji danych za lipiec, który będzie pierwszym miesiącem działania branży w normalnych warunkach prawnych, po tym jak tymczasowe zmiany w Ustawie o kredycie konsumenckim, wprowadzone w ramach tarcz antycovidowych, zostały wycofane.
Inicjatorem tych pandemicznych zmian był Tomasz Chróstny, prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK), który chciał w ten sposób zabezpieczyć konsumentów przed spiralą zadłużenia.
Polityka Rządowa a Sektor Finansowy
Obecnie obserwuje się zaostrzenie relacji między politykami obozu rządzącego a sektorem finansowym, przy czym słowo "lichwa" pojawia się coraz częściej również w kontekście banków. Projekt ustawy antylichwiarskiej, który trafił do Komitetu Stabilności Finansowej, może zyskać wysoki priorytet, jeśli wiceministrowi Warchołowi uda się zdobyć odpowiednie poparcie polityczne. Według nieoficjalnych informacji, dokument ma szansę trafić pod obrady Sejmu jeszcze w tym miesiącu.
Prezeska Soonly ostrzega, że w obecnym kształcie ustawa może znacząco ograniczyć rynek pożyczek pozabankowych do 5 lat. W jej ocenie, po jej wejściu w życie, na rynku pozostaną jedynie oferty banków i SKOK-ów, co odetnie od legalnego finansowania około 3 milionów Polaków, którzy obecnie korzystają z usług firm pożyczkowych.
Ryzyka związane z Ustawą Antylichwiarską
Wprowadzenie ustawy antylichwiarskiej w okresie potencjalnego kryzysu jest postrzegane jako ryzykowne. Przytaczane są przykłady innych krajów. W Danii, zaostrzenie regulacji doprowadziło do przeniesienia działalności do szarej strefy i mediów społecznościowych, gdzie koszty pożyczek stały się jeszcze wyższe. Na Słowacji problem okazał się na tyle duży, że rząd rozważał powrót firm pożyczkowych na rynek, jednak bez poluzowania regulacji, co spotkało się z odmową.
Zmiany na Rynku Pożyczkowym
Branża pożyczkowa od kilku lat przechodzi restrukturyzację. Spośród ponad 500 firm wpisanych do rejestru, aktywnie działa zaledwie około setka, a największe zyski generują tylko najwięksi gracze. Firmy pożyczkowe mają trudności ze zdobyciem kapitału na udzielanie pożyczek. Finansują się głównie z własnych zysków, emisji obligacji (na które po aferze GetBack trudno znaleźć chętnych, a ustawa antylichwiarska ma je zakazać) oraz kapitału od inwestorów, którzy obecnie preferują bezpieczne lokaty bankowe.
Prognozuje się, że sytuacja będzie się pogarszać, a pożyczkobiorcy zaczną mieć problemy ze spłatą zobowiązań. Obecnie średnia strata na portfelu pożyczek krótkoterminowych wynosi 11%, a długoterminowych 28%. Ewa Wernerowicz, opierając się na swoim doświadczeniu z poprzedniego kryzysu, podkreśla konieczność przygotowania się na ten scenariusz i opracowania produktów dla klientów, które pomogą im przejść przez trudny okres, takich jak odroczenie spłaty czy indywidualne podejście do sytuacji klienta.
Profil Klienta i Produkty Pozabankowe
Na rynku pożyczkowym dominują dwa główne produkty: chwilówki (pożyczki online na około 30 dni) oraz ratalki (pożyczki ratalne obsługiwane w placówkach lub w domu klienta, na okres od sześciu tygodni do 5 lat). Klienci internetowi oczekują szybkiego finansowania "na jeden klik", często wykorzystywanego w e-commerce. W przypadku obsługi domowej, proces oceny ryzyka jest dłuższy, ale bardziej dokładny.
Najczęściej po pożyczki pozabankowe sięgają osoby młode, około 30. roku życia, oraz przedsiębiorcy, w tym przedstawiciele wolnych zawodów, takich jak kosmetyczki, fryzjerzy czy influencerzy, którzy potrzebują środków na bieżące zobowiązania. Pożyczki pozabankowe przestały być stygmatyzujące i stały się powszechnym produktem finansowym.
Przyszłość bankowości i regulacji finansowych
Tabela: Porównanie produktów pożyczkowych
| Rodzaj pożyczki | Okres spłaty | Sposób obsługi | Typowy klient |
|---|---|---|---|
| Chwilówka | Około 30 dni | Online (na "jeden klik") | Osoby potrzebujące szybkiego finansowania |
| Ratalna (Ratalka) | Od 6 tygodni do 5 lat | Obsługa domowa, placówki | Przedsiębiorcy, osoby młode, potrzebujące większych kwot |
tags: #vox #windykacja #skok