Dochodzenie roszczeń w postępowaniu nakazowym na podstawie art. 777 § 1 pkt 5 k.p.c.
Proces windykacji należności często bywa długotrwały i kosztowny. Wierzyciel, aby móc wszcząć postępowanie egzekucyjne, musi najpierw uzyskać tytuł wykonawczy, który zazwyczaj stanowi prawomocny wyrok sądu lub nakaz zapłaty. Czy istnieją jednak sposoby na przyspieszenie tego procesu i zabezpieczenie swojej wierzytelności bez konieczności prowadzenia żmudnego postępowania sądowego? Jedną z takich metod jest wykorzystanie instrumentów przewidzianych w artykule 777 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.), potocznie nazywanych "trzy siódemki". Szczególne zastosowanie w tym kontekście ma art. 777 § 1 pkt 5 k.p.c., który pozwala na dochodzenie roszczeń w postępowaniu nakazowym na podstawie aktu notarialnego.
Czym jest artykuł 777 k.p.c.?
Artykuł 777 § 1 k.p.c. wymienia katalog tytułów egzekucyjnych, czyli dokumentów, które stwierdzają istnienie i zakres roszczenia wierzyciela oraz obowiązku dłużnika. Po uzyskaniu klauzuli wykonalności, taki dokument staje się podstawą do wszczęcia egzekucji komorniczej. Tytułem egzekucyjnym może być orzeczenie sądowe, ugoda zawarta przed sądem, orzeczenie referendarza sądowego, a także akt notarialny, w którym dłużnik dobrowolnie poddał się egzekucji.
Oświadczenie dłużnika o poddaniu się egzekucji może zostać złożone w tym samym akcie notarialnym, z którego wynika zobowiązanie, lub w formie odrębnego dokumentu. W przypadku aktu notarialnego zastępującego wyrok sądowy, wierzyciel nie musi już składać pozwu i prowadzić długotrwałego sporu, a jedynie wystąpić o nadanie aktowi klauzuli wykonalności.
Art. 777 § 1 pkt 5 k.p.c. - szczegóły zastosowania
Zgodnie z art. 777 § 1 pkt 5 k.p.c., tytułem egzekucyjnym może być akt notarialny, w którym dłużnik poddał się egzekucji i który obejmuje obowiązek zapłaty sumy pieniężnej do wysokości w akcie wprost określonej albo oznaczonej za pomocą klauzuli waloryzacyjnej. Kluczowe dla tego przepisu jest to, że w akcie musi być wskazane zdarzenie, od którego uzależnione jest wykonanie obowiązku, a także termin, do którego wierzyciel może wystąpić o nadanie temu aktowi klauzuli wykonalności.
Ten wariant jest szczególnie przydatny, gdy strony nie znają jeszcze dokładnej kwoty zobowiązania, np. w przypadku umów współpracy, gdzie mogą powstać wierzytelności o różnej wysokości. Wystarczy wówczas określić górną granicę zobowiązania lub zastosować klauzulę waloryzacyjną.
Kluczowe elementy aktu notarialnego wg art. 777 § 1 pkt 5 k.p.c.:
- Określenie stron aktu (dłużnika i wierzyciela).
- Oświadczenie dłużnika o poddaniu się egzekucji.
- Wskazanie świadczenia pieniężnego (do określonej wysokości lub z klauzulą waloryzacyjną).
- Określenie zdarzenia, od którego uzależnione jest wykonanie obowiązku.
- Określenie terminu, do którego wierzyciel może wystąpić o nadanie klauzuli wykonalności.
Jeśli oświadczenie o poddaniu się egzekucji składane jest w odrębnym akcie notarialnym, należy w nim wskazać źródło zobowiązania dłużnika.
Zdarzenie uzależniające wykonanie obowiązku
Zdarzenie, od którego uzależnione jest wykonanie obowiązku, musi być szczegółowo opisane w akcie notarialnym. Dowód jego wystąpienia musi mieć formę dokumentu urzędowego lub prywatnego z podpisem urzędowo poświadczonym. W praktyce, jako takie zdarzenie można określić np. wezwanie dłużnika do spełnienia świadczenia lub oświadczenie wierzyciela o niespełnieniu przez dłużnika świadczenia w terminie.
Sąd bada w postępowaniu o nadanie klauzuli wykonalności, czy akt notarialny spełnia wymogi formalne, czy minął termin spełnienia świadczenia, czy nastąpiło zdarzenie uprawniające wierzyciela do wszczęcia egzekucji oraz czy nie minął termin na wystąpienie o nadanie klauzuli wykonalności. Spełnienie tych przesłanek musi wykazać wierzyciel.
Kiedy warto zastosować art. 777 § 1 pkt 5 k.p.c.?
Zabezpieczenie roszczenia na podstawie art. 777 § 1 pkt 5 k.p.c. jest szczególnie przydatne, gdy istnieje obawa niewypłacalności dłużnika, np. z powodu problemów finansowych lub planowanego zbycia majątku. Pozwala to na szybkie odzyskanie długu. Jest to również korzystne rozwiązanie dla stron, które chcą uniknąć postępowania sądowego w przypadku ewentualnego sporu.
Należy jednak pamiętać, że przepis ten dotyczy wyłącznie świadczeń pieniężnych.
Zalety zabezpieczenia roszczenia na podstawie art. 777 § 1 pkt 5 k.p.c.
Główną zaletą tego rozwiązania jest jego szybkość i prostota w porównaniu z tradycyjną ścieżką windykacji. Po uzyskaniu klauzuli wykonalności, wierzyciel może od razu udać się do komornika w celu wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
Co więcej, sporządzenie aktu notarialnego zazwyczaj wiąże się z niższymi kosztami niż prowadzenie sprawy sądowej. Jest to również sposób na uniknięcie ryzyka związanego z potencjalnym przegraniem sprawy w sądzie.
7 NIELEGALNYCH KLAUZULI UMOWY NAJMU, KTÓRE MOGĄ UNIEMOŻLIWIĆ WYKONANIE UMOWY NAJMU
Choć artykuł 777 k.p.c. może wydawać się skomplikowany, jego zastosowanie, zwłaszcza w wariancie opisanym w pkt 5, stanowi efektywny instrument prawny dla wierzycieli, umożliwiający szybsze i mniej kosztowne dochodzenie należności.
tags: #wierzyciel #moze #dochodzi #w #postepowaniu #nakazowym