Jak komornik szuka pracodawcy i egzekwuje długi?
Wszczęcie egzekucji komorniczej następuje, jeśli wierzyciel zwróci się o pomoc w odzyskaniu niespłaconego długu do odpowiedniego organu. Musi złożyć do sądu pozew przeciwko dłużnikowi, a następnie w przypadku uwzględniania powództwa uzyskać tytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę wykonalności, który staje się tytułem wykonawczym. Gdy wierzyciel posiada tytuł wykonawczy, składa go wraz z wnioskiem o wszczęcie egzekucji do komornika.
Urzędnik rozpoczyna postępowanie, które ma na celu odzyskanie należności. Komornik w pierwszej kolejności sprawdza, czy i jakie zarobki oraz oszczędności posiada osoba zadłużona. Komornik szuka pracodawcy, składając zapytanie do ZUS, a zakład ma obowiązek udzielić mu informacji na temat wysokości dochodów oraz miejsca zatrudnienia dłużnika.
Jeśli zajęta pensja i/lub oszczędności nie wystarczą do pokrycia długu, komornik może zająć ruchomości i nieruchomości należące do dłużnika. Zajęcie komornicze na koncie oznacza, że pracodawca będzie przelewał dłużnikowi tylko część pensji, ponieważ jej określona wysokość musi trafić do komornika.
Egzekucja komornicza z wynagrodzenia
Podstawowym sposobem prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez komornika przeciwko osobie fizycznej jest skierowanie zajęcia do wynagrodzenia za pracę dłużnika, czyli osoby, od której organ egzekucyjny domaga się zapłaty. W chwili dokonania zajęcia powstają liczne obowiązki faktyczne i formalne, z których przedsiębiorca zatrudniający dłużnika musi się wywiązać.
Zajęcie wywołuje skutek od chwili jego doręczenia w siedzibie lub w placówce, a także co wymaga podkreślenia w chwili zwrotu do kancelarii komornika nie podjętej a dwukrotnie awizowanej przesyłki zawierającej odpis zajęcia wynagrodzenia za pracę; kierowanej na adres przedsiębiorstwa czyli na adres ujawniony w KRS lub CEIDG. Pracodawca mimo faktycznej nie znajomości treści korespondencji ponosi pełną odpowiedzialność zarówno karną jak i odszkodowawczą za wykonanie zajęcia.
Ograniczenia egzekucji z wynagrodzenia
W przypadku osób pracujących na umowę o pracę komornik może zająć 50% pensji, ale musi pozostawić na koncie wysokość minimalnego wynagrodzenia. Warto wskazać, że w przypadku dłużników alimentacyjnych komornik może zająć 60% wynagrodzenia miesięcznego (do dyspozycji dłużnika powinna pozostać równowartość 40% minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w danym roku).
Osoby pracujące na umowę zlecenie są w gorszej sytuacji - komornik może zająć im 100%. Komornik może jednak odstąpić od zajęcia 100% wynagrodzenia i pozostawić dłużnikowi kwotę wolną od potrąceń, tak jak w przypadku osoby zatrudnionej na podstawie umowy o pracę. W tym celu dłużnik powinien wykazać komornikowi, że otrzymywane wynagrodzenie ma charakter powtarzający się (nie jest to praca dorywcza) oraz jest jedynym źródłem jego dochodu.
Komornik może zweryfikować te informacje, np. poprzez ustalenie w ZUS, czy umowa zlecenia stanowi jedyne źródło dochodu tego dłużnika. Pracownikowi zatrudnionemu na umowie o pracę, nie uwzględniając wyjątków, należy pozostawić kwotę odpowiadającą minimalnemu wynagrodzeniu, a każdą kwotę powyżej przelać do komornika, lecz maksymalnie 50% całej kwoty podlegającej wypłacie.
Przy pracownikach zatrudnionych na ułamek etatu należy zastosować powyższy wzór stosunkowo. Do podstawy obliczenia potrącenia należy doliczyć wszystkie kwoty podlegające wypłacie a wynikające z umowy o pracę np. zysk, premie, nagrody kwoty przyznane z funduszy zakładowych. Zarobek nie wynikający z umowy o pracę nie podlega potrąceniu na podstawie zajęcia wynagrodzenia, organ egzekwujący musi zastosować inny środek egzekucji.
Jeśli żądana kwota jest niższa niż możliwe potrącenie, zaspokajamy żądaną należność w całości, po czym należy uznać, że zajęcie wygasło. W polskim prawie egzekucyjnym uregulowanym w kodeksie postępowania cywilnego działa instytucja ciągłości zajęcia, krytycznie ważna przy olbrzymiej roszadzie pracowników. Wskazana, nakłada obowiązki zarówno na dotychczasowego jak i przyszłego pracodawcę dłużnika. Zajęcie obowiązuje mimo zmiany przez dłużnika pracodawcy, zmiany właściciela przedsiębiorstwa lub przekształcenia.
Dotychczasowy pracodawca ma obowiązek dokonania adnotacji o zajęciu na świadectwie pracy informacji, oraz przekazania otrzymanego odpisu zajęcia do nowego pracodawcy dłużnika. Nowy pracodawca, pod rygorem odpowiedzialności karnej i cywilnej, realizuje zajęcie od chwili otrzymania zawiadomienia lub świadectwa pracy. Jeśli pracownik nie okaże świadectwa pracy, a nowy pracodawca dowie się, gdzie pracownik wcześniej był zatrudniony ma obowiązek zawiadomienia poprzedniego zakładu pracy o zawarciu umowy z dłużnikiem, chyba że ten okaże zaświadczenie, iż jego wynagrodzenie było wolne od wszelkich zajęć.
Zajęcie rachunku bankowego pracodawcy
Gdy firmowe konto zostaje zajęte przez komornika, pilną sprawą jest odblokowanie części środków na wypłatę wynagrodzenia pracownikom. Pracodawca po zablokowaniu mu konta powinien ustalić, czy dokonał tego komornik sądowy, egzekwujący np. kwoty należne kontrahentom, czy też egzekucja jest prowadzona przez komornika skarbowego, ściągającego np. zaległości podatkowe.
W pierwszym przypadku wypłata środków na pensję pracowników odbędzie się na zasadach przewidzianych w art. 890 § 2 i 21 Kodeksu postępowania cywilnego. W drugim przypadku nastąpi to na podstawie art. 81 § 4 i 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dla pracowników korzystniejsza jest sytuacja, gdy konto pracodawcy zostało zablokowane w trybie egzekucji administracyjnej.
Obowiązuje wtedy zasada, że wynikający z zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zakaz wypłat z tego rachunku bez zgody organu egzekucyjnego nie dotyczy wypłat na bieżące wynagrodzenia za pracę. Odnosi się to również do podatku dochodowego od osób fizycznych oraz składek na ubezpieczenia społeczne, należnych od dokonywanych wypłat na bieżące wynagrodzenia.
Jeśli egzekucja jest prowadzona przez komornika sądowego, w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, to wynikający z zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zakaz wypłat z tego rachunku nie dotyczy bieżących wypłat na wynagrodzenie za pracę wraz z podatkami i innymi obciążeniami ustawowymi - ale z istotnym limitem. Wypłaty z zajętego rachunku bankowego są możliwe do wysokości przeciętnego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału ogłaszanego przez Prezesa GUS.
Należy też pamiętać o tym, że w obu przypadkach wypłaty z zajętego rachunku mogą dotyczyć tylko pensji bieżących (z limitami przy egzekucji sądowej). Pracodawca w celu odblokowania pieniędzy na rachunku bankowym na pobory pracowników musi dopełnić kilku formalności. Przy egzekucji sądowej odpis listy płac pracodawca powinien złożyć komornikowi. Na jej podstawie komornik wydaje zezwolenie na wypłacenie poborów, które następnie przekazywane jest do banku.
Komornik ma obowiązek wydać zezwolenie, jeśli spełnione są wszystkie przesłanki do zwolnienia środków na pensje. Inaczej jest przy egzekucji administracyjnej. Tu zezwolenie komornika nie jest potrzebne, a pracodawca załatwia formalności bezpośrednio z bankiem. Zakaz wypłat z rachunku bankowego zajętego przez komornika nie dotyczy kwot na bieżące pensje.
Problem może pojawić się wtedy, gdy pieniędzy na koncie jeszcze nie ma, ale mają zostać wpłacone przez kontrahentów zadłużonego pracodawcy. Komornik ma bowiem prawo również zająć wierzytelności przysługujące dłużnikowi wobec jego kontrahentów. Wystosowuje wówczas do nich wezwanie, aby zamiast płacić swojemu wierzycielowi (czyli podmiotowi, z którego majątku prowadzona jest egzekucja), uiścili je na rachunek bankowy komornika albo do depozytu sądowego. W takiej sytuacji pieniądze nie wpłyną na zajęty już rachunek bankowy dłużnika, ale na rachunek bankowy komornika.
Zadłużony pracodawca nie może też w takiej sytuacji zwrócić się bezpośrednio do kontrahenta i żądać, aby ten część pieniędzy wpłacał bezpośrednio jemu, z przeznaczeniem na pensje pracowników czy też bezpośrednio pracownikom dłużnika. Nie pomoże tu nawet posłużenie się odpisem listy płac. Kontrahent ma bowiem obowiązek przekazać całą zajętą wierzytelność komornikowi.
Jak działa KOMORNIK? Jak Rozłożyć DŁUG NA RATY u Komornika? Jak Dogadać się z Komornikiem?
Pracodawca, który zignoruje zawiadomienie komornika o zajęciu wynagrodzenia pracownika, może zostać ukarany grzywną w maksymalnej wysokości 2000 zł. Ponadto zatrudniający naraża się na odpowiedzialność odszkodowawczą wobec wierzyciela, która może być wyższa niż kwota zajętego wynagrodzenia.
Obowiązki pracodawcy, w przypadku zajęcia komorniczego wynagrodzenia za pracę pracownika, powstają w dniu, w którym pracodawca otrzyma od komornika pismo zawierające informację o zajęciu. Zawiadomienie od komornika jest jednocześnie wezwaniem pracodawcy do nieprzekazywania podwładnemu będącemu dłużnikiem żadnego wynagrodzenia za pracę, poza częścią wolną od zajęcia. Stanowi też dla pracodawcy informację, że nie wolno mu rozporządzać tym wynagrodzeniem w inny sposób.
Obowiązki te spoczywają na pracodawcy, co do zasady, do momentu pełnego pokrycia przez pracownika długu obejmującego wierzytelność główną, świadczenia uboczne oraz koszty postępowania. Zawiadamiając firmę o zajęciu wynagrodzenia pracownika i zakazując jego wypłaty, komornik określa granice potrącenia i kwoty wolne od potrąceń. Organ egzekucyjny ma bowiem obowiązek poinformowania pracodawcy o treści tytułu wykonawczego, a także wniosku wierzyciela dotyczącego wszczęcia egzekucji z wynagrodzenia za pracę.
Zwykle pracodawca otrzymuje pismo ze wskazaniem oznaczenia tytułu wykonawczego, którym z reguły będą zaopatrzone w klauzulę wykonalności orzeczenia sądu (wyroki, nakazy zapłaty, postanowienia) albo jeszcze przez pewien czas bankowe tytuły egzekucyjne, a także ugody zawarte przed sądem lub mediatorem. Najbardziej istotną dla pracodawcy informacją są wymienione w treści tego pisma: egzekwowana należność główna, odsetki i koszty postępowania.
W przypadku zatrudnienia pracownika w niepełnym wymiarze pracownik jest chroniony przed egzekucją wynagrodzenia w stopniu proporcjonalnym do wysokości swojego etatu. W przypadku ½ etatu kwota niepodlegająca zajęciu będzie wynosiła ½ minimalnego wynagrodzenia.
Dodatkowo prawo pracy ustala limity zajęcia wynagrodzenia, rozróżniając dłużników alimentacyjnych od pozostałych. Potrącenia mogą być dokonywane w następujący sposób: sumy egzekwowane na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych podlegają potrąceniu do wysokości 60% wynagrodzenia; sumy egzekwowane na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne podlegają potrąceniu do wysokości 50% wynagrodzenia.
W przypadku nagród z zakładowego funduszu nagród dodatkowe wynagrodzenie roczne oraz inne należności przysługujące pracownikom z tytułu udziału w zysku lub w nadwyżce bilansowej podlegają w 100% egzekucji na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych.
Zgodnie z art. 882 KPC pracodawca w ciągu tygodnia od dnia wezwania przez komornika ma obowiązek: przedstawienia za okres trzech miesięcy poprzedzających zajęcie, za każdy miesiąc oddzielnie, zestawienia wynagrodzenia dłużnika za pracę oraz oddzielnie jego dochodu z wszelkich innych tytułów; podania, w jakiej kwocie i w jakich terminach zajęte wynagrodzenie będzie przekazywane wierzycielowi; w razie istnienia przeszkód do wypłacenia wynagrodzenia za pracę złożenia oświadczenia o rodzaju tych przeszkód, a w szczególności podania, czy inne osoby roszczą sobie prawa, czy i w jakim sądzie toczy się sprawa o zajęte wynagrodzenie i czy oraz o jakie roszczenia została skierowana do zajętego wynagrodzenia egzekucja przez innych wierzycieli.
Pracodawca obowiązany jest również do niezwłocznego zawiadomienia komornika oraz wierzyciela o każdej zmianie okoliczności wskazanych powyżej. Po spełnieniu zadość wezwaniu komornika co do zasady pracodawca ma obowiązek przekazywać kwoty należne pracownikowi z zajętego wynagrodzenia bezpośrednio do rąk wierzycieli. Obowiązek ten został wprowadzony w celu przyspieszenia momentu uzyskania przez wierzyciela zaspokojenia dochodzonego roszczenia.
Pracodawca jest również zobligowany zawiadomić komornika o pierwszej wypłacie środków na rzecz wierzyciela. Wyjątkiem od powyższego jest sytuacja, gdy do wynagrodzenia została skierowana więcej niż jedna egzekucja, a kwota wynagrodzenia pracownika nie wystarcza na zaspokojenie wszystkich wierzytelności. W takim przypadku zajęte wynagrodzenie powinno trafiać na rachunek komornika. Wynika to z faktu, że w razie mnogości egzekucji wymagane jest już sporządzenie planu podziału. Pracodawca nie może tego zrobić - KPC daje takie kompetencje wyłącznie komornikowi.
Zgodnie z art. 881 § 4 KPC komornik może także wezwać pracodawcę do przekazywania mu zajętego wynagrodzenia, jeśli przemawiają za tym szczególne okoliczności. Ustawodawca nie sprecyzował jednak, czym one są oraz w jakich sytuacjach komornik może skorzystać z tej możliwości. W orzecznictwie przyjęło się jednak, że powyższe wyjście jest zarezerwowane na wypadek gdyby pierwotny sposób egzekucji napotykał jakieś przeszkody, np. kwoty niepodlegające zajęciu a umowa o pracę.
Komornik rozpoczyna egzekucję należności pieniężnych zazwyczaj od zablokowania niewypłaconego jeszcze pracownikowi wynagrodzenia. Chodzi nie tylko o wynagrodzenie zasadnicze, ale także premie i nagrody, udział w zyskach, udział w funduszu zakładowym oraz wszelkich innych funduszach związanych ze stosunkiem pracy. Zajęte mogą być nie tylko kwoty otrzymywane z tytułu wykonywania umowy o pracę, ale także z tytułu umowy zlecenia, mianowania czy powołania.
Komornik przeprowadza postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego wydanego przez sąd, a złożonego przez wierzyciela wraz z wnioskiem o wszczęcie egzekucji. Komornik jest związany treścią tego wniosku, a to oznacza, że nie może przeprowadzić egzekucji ze składników majątku czy wobec osób niewymienionych we wniosku i tytule wykonawczym. Rozpoczynając egzekucję, komornik musi więc najpierw doręczyć wezwanie dłużnikowi zajętej wierzytelności. Zostaje on w nim poinformowany, że do czasu pokrycia długu nie wolno mu odbierać wynagrodzenia (obejmuje to również świadczenia związane ze stosunkiem pracy) poza częścią, która jest wolna od zajęcia. Zakaz ten obowiązuje do chwili pełnej spłaty zadłużenia (lub jej części, jeśli o to wnioskował dłużnik) wraz z odsetkami i kosztami postępowania.
Jednocześnie informacja o egzekucji dociera do zakładu pracy lub innego podmiotu, na rzecz którego dłużnik świadczy usługi albo wykonuje zlecenia. Komornik przesyła więc pracodawcy dłużnika zawiadomienie wzywające do wpłacania wynagrodzenia zatrudnionego (poza częścią wolną od zajęcia) bezpośrednio wierzycielowi lub wyjątkowo komornikowi. Z chwilą, gdy pracodawca otrzymuje zawiadomienie, może wypłacać pracownikowi tylko część wynagrodzenia wolną od zajęcia.
Jeśli nie wykona wniosku komornika, naraża się na karę grzywny nawet w wysokości 2 tysięcy złotych (na podstawie kodeksu cywilnego). Pracodawca musi również udzielić komornikowi wszystkich informacji dotyczących stanu majątkowego dłużnika - chodzi nie tylko o wysokość wynagrodzenia pracownika, ale także jego rachunki bankowe czy inne źródła dochodu znane pracodawcy. Pracodawca w razie potrzeby ma także obowiązek udzielić informacji na temat byłych pracowników.
Dokonując zajęcia wynagrodzenia za pracę, komornik wzywa ponadto pracodawcę, aby w ciągu tygodnia: przedstawił za okres trzech miesięcy poprzedzających zajęcie, za każdy miesiąc oddzielnie, zestawienie periodycznego wynagrodzenia dłużnika za pracę oraz oddzielnie jego dochodu z wszelkich innych tytułów; podał, w jakiej kwocie i w jakich terminach zajęte wynagrodzenie będzie przekazywane wierzycielowi; w razie istnienia przeszkód do wypłacenia wynagrodzenia za pracę złożył oświadczenie o rodzaju tych przeszkód, a w szczególności podał, czy inne osoby roszczą sobie prawa, czy i w jakim sądzie toczy się sprawa o zajęte wynagrodzenie i czy oraz o jakie roszczenia została skierowana do zajętego wynagrodzenia egzekucja przez innych wierzycieli.
Pracodawca nie musi przy tym informować pracownika, jakie informacje przekazał komornikowi. Ma prawo tak postąpić, bowiem - jak tłumaczy GIODO - komornik jest organem państwowym, a nie odbiorcą danych w rozumieniu ustawy o ochronie danych osobowych i dlatego pracodawca (administrator danych) nie ma obowiązku informowania pracownika (dłużnika) o udostępnieniu danych.
To pracodawca przy tym wylicza, jaka część wynagrodzenia ma być potrącona zadłużonemu pracownikowi. Komornik może potrącić maksymalnie 50% wynagrodzenia, a w przypadku świadczeń alimentacyjnych 60% wynagrodzenia. Kwota wolna od potrąceń ulega proporcjonalnemu zmniejszeniu.
Planujesz podjąć nowe zatrudnienie w oparciu o umowę o pracę albo zlecenie? Komornik szybko namierzy Twojego pracodawcę. Standardem jest, że komornicy wysyłają do ZUS zapytanie w zakresie takim, czy dana osoba wskazana z imienia i nazwiska oraz PESEL jest ubezpieczona. A jeśli tak, to u jakiego pracodawcy. Nic się nie ukryje. Kolejnym etapem egzekucji z wynagrodzenia za pracę będzie wysłanie przez komornika pisma do pracodawcy. Zawierać ono będzie żądanie zajęcia wynagrodzenia za pracę pracownika i wypłaty wynagrodzenia do rąk komornika.
Oczywiście podlega to stosownym ograniczeniom, a komornik nie może zająć dłużnikowi wszystkich pieniędzy, które zarabia w oparciu o umowę o pracę. Zasadniczo w przypadku zlecenia jest tak samo, chociaż tutaj pracownik będący dłużnikiem powinien poinformować komornika, że osiągane dochody ze zlecenia stanowią jego wyłączne źródło utrzymania.
Zmieniasz miejsce zatrudnienia. Jeśli jesteś w trakcie egzekucji i odchodzisz z pracy to pojawia się zwykle pytanie i wątpliwość: kiedy komornik dowie się o nowej pracy? Wszystko bowiem zależy od tego jak szybko komornik zwróci się do ZUS z ponownym zapytaniem dotyczącym Twojej osoby. Może to zrobić samodzielnie, a zwykle trochę to trwa. Jednak może zwrócić się z wnioskiem do ZUS także na prośbę wierzyciela.
Otóż odchodząc ze starego miejsca pracy (jeśli pracowałeś na umowę o pracę) otrzymujesz świadectwo pracy. W tym dokumencie zawierane są informacje między innymi o zajęciach komorniczych. Egzekucja z wynagrodzenia za pracę jest niezwykle uciążliwym zjawiskiem dla dłużnika. Właściwie nie ma on żadnych środków obrony, a może jedynie patrzeć jak jego ciężko zarobione pieniądze pracodawca odsyła do komornika.
A ten następnie inkasuje je jako opłatę egzekucyjną albo przesyła dalej do wierzyciela. Okazuje się, że istnieją sposoby na zablokowanie działań komorniczych i odzyskanie całości swoich dochodów, ale po spełnieniu określonych warunków. Możliwe jest zablokowanie komornika poprzez uchylenie tytułu wykonawczego, który stanowi podstawę całej egzekucji, zwłaszcza gdy zajęcie egzekucyjne jest dla dłużnika całkowitym zaskoczeniem.
tags: #windykacja #naleznosci #jak #komornik #szuka #pracodawcy