Windykacja w pomocy społecznej: Zasady i Procedury

Prawo do danego świadczenia ustala się na okres świadczeniowy. Jeśli jednak w trakcie trwania tego okresu wydarzy się coś, przez co wnioskodawca utraci prawo do świadczenia, zostaje ono odebrane. Za nienależnie pobrane świadczenia uznaje się najczęściej te świadczenia, które zostały wypłacone pomimo utraty prawa do świadczenia. Zmiany sytuacji dochodowej i inne zmiany, które mogą mieć wpływ na prawo do świadczenia, należy zgłosić natychmiast, nie później niż w ciągu miesiąca od podjęcia zatrudnienia. Wskazane jest przy informowaniu o podjęciu zatrudnienia, by przedłożyć w Organie kopię umowy, na podstawie której podjęto zatrudnienie, lub oświadczenie o podjęciu zatrudnienia.

Osoba, która pobrała nienależnie świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu. Od kwot nienależnie pobranego świadczenia, o którym mowa w art. 2 pkt 7 lit. g) wypłacone w związku z zastosowaniem przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu - po ustaleniu, że wystąpiły okoliczności, o których mowa w art. 9 ust. 1a) świadczenia rodzinne wypłacone w związku z zastosowaniem przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu - po ustaleniu, że wystąpiły okoliczności, o których mowa w art. 5 ust. 3) świadczenia rodzinne wypłacone w przypadku, o którym mowa w art. 23a ust. 1a) świadczenie wychowawcze wypłacone w związku z zastosowaniem przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu - po ustaleniu, że wystąpiły okoliczności, o których mowa w art. 7 ust. 3) świadczenie wychowawcze wypłacone w przypadku, o którym mowa w art. 16 ust. Od kwot nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, o których mowa w ust. 2 pkt 1-3 i 5, naliczane są odsetki ustawowe za opóźnienie. Od kwot nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, 3, 5 i 6, naliczane są odsetki ustawowe za opóźnienie, chyba że przyznanie świadczenia wychowawczego było następstwem błędu podmiotu realizującego zadania w zakresie świadczenia wychowawczego. Od kwot nienależnie pobranego świadczenia dobry start naliczane są odsetki ustawowe za opóźnienie.

Decyzja o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranych świadczeń nie jest wydawana, jeżeli od terminu ich pobrania upłynęło więcej niż 10 lat. Decyzja o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego nie jest wydawana, jeżeli od terminu jego pobrania upłynęło więcej niż 10 lat. Decyzja o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranego świadczenia dobry start nie jest wydawana, jeżeli od terminu jego pobrania upłynęło więcej niż 10 lat.

Kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych ustalone ostateczną decyzją podlegają potrąceniu z wypłacanych świadczeń rodzinnych, wypłacanych zasiłków dla opiekunów, o których mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. Kwoty nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie ustalone ostateczną decyzją podlegają potrąceniu z wypłacanego świadczenia wychowawczego, wypłacanych świadczeń rodzinnych oraz wypłacanych zasiłków dla opiekunów, o których mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. Kwoty nienależnie pobranego świadczenia dobry start łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie ustalone ostateczną decyzją podlegają potrąceniu z wypłacanego świadczenia wychowawczego, wypłacanych świadczeń rodzinnych oraz wypłacanych zasiłków dla opiekunów, o których mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2017 r. poz. 1590).

Kwoty świadczeń rodzinnych, o których mowa w ust. 2, podlegają zwrotowi łącznie z ustawowymi odsetkami na rachunek bankowy wskazany przez organ właściwy. Kwoty nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego podlegają zwrotowi łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie na rachunek bankowy wskazany przez organ właściwy. Kwoty nienależnie pobranego świadczenia dobry start podlegają zwrotowi łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie na rachunek bankowy wskazany przez organ właściwy.

Wpłatę uiść można również w okienku kasowym MOPS (przy ulicy J. Słowackiego 74) od poniedziałku do piątku w godzinach od 11:00 do 13:00. Przy wypełnianiu dowodu wpłaty należy podać właściwy tytuł wpłaty określony w decyzji ustalającej świadczenia nienależnie pobrane. Dodatkowo prosimy przed ostatecznym uregulowaniem należności głównej i ustawowych odsetek za opóźnienie o kontakt z pracownikiem tut. MOPS Malbork.

Nienależnie pobrane świadczenia z pomocy społecznej

Nienależnie pobrane świadczenia z pomocy społecznej to świadczenie pieniężne uzyskane na podstawie przedstawionych przez stronę nieprawdziwych informacji lub niepoinformowania przez zasiłkobiorcę Ośrodka Pomocy Społecznej o zmianie sytuacji materialnej lub osobistej (art. 6 pkt 16 u.p.s.). Aby Ośrodek Pomocy Społecznej uznał, że dane świadczenie jest nienależnie pobrane, wystarczy, że wystąpi jeden z powyższych warunków. Może on uznać za nienależnie pobrane tylko świadczenia pieniężne, tym samym przepis nie ma zastosowania do świadczeń niepieniężnych, jak posiłek, niezbędne ubranie czy usługi opiekuńcze.

Świadczenie nienależnie pobrane jest podstawą zmiany lub uchylenia decyzji, która przyznaje to świadczenie (art. 106 ust. 5 u.p.s.). Przedmiotowe świadczenia podlegają zwrotowi od osoby lub rodziny korzystającej ze świadczeń z pomocy społecznej, niezależnie od dochodu rodziny (art. 98 u.p.s.). Niezwrócenie ich przez stronę wiąże się z podjęciem czynności w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 104 ust. 17 min.).

Zgodnie z treścią art. 104 ust. 4 u.p.s., wysokość należności podlegającej zwrotowi, w tym świadczenia nienależnie pobranego, oraz termin zwrotu ustala się w drodze decyzji administracyjnej. Warunkiem wydania decyzji o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia jest uprzednie uchylenie lub zmiana decyzji, na podstawie której to świadczenie zostało przyznane. Dopóki decyzja taka nie jest ostateczna, brak jest podstaw do przyjęcia, że pobrane świadczenie na podstawie decyzji przyznającej to świadczenie jest świadczeniem nienależnym. (Wyrok WSA w Warszawie z 18 stycznia 2007 r.; sygn. akt II SA/Wa 1756/06).

W każdej decyzji przyznającej prawo do świadczeń pouczenie zawiera - stosownie do treści art. 109 ustawy - informację zobowiązującą osoby i rodziny korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej do niezwłocznego poinformowania organu, który przyznał świadczenie, o każdej zmianie w ich sytuacji osobistej, dochodowej i majątkowej, która to zmiana może mieć wpływ na prawo do świadczeń.

Jednakże ocena świadomego działania strony, przeprowadzana dla celów postępowania w przedmiocie ustalenia i zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, wymaga stwierdzenia przez organ, czy stronie były znane odpowiednie przepisy prawa, a więc wymaga stwierdzenia ponad wszelką wątpliwość, czy była ona skutecznie powiadomiona przez organ pomocy społecznej o okolicznościach, których zaistnienie ma wpływ na istnienie uprawnienia do świadczeń wypłacanych przez ten organ (por.: wyrok WSA w Lublinie z dnia 4 grudnia 2019 r., sygn. akt: II SA/Lu 541/19). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, pouczenie spełnia wymogi prawidłowego tylko wtedy, gdy jest zredagowane w sposób zrozumiały dla konkretnej osoby i w taki sposób, aby mogła jego treść odnieść do swojej sytuacji, by następnie wiedzieć, że określona okoliczność w jej sytuacji ma znaczenie dla przyznania jej uprawnienia, a jej zaistnienie rodzi po jej stronie obowiązek poinformowania organu o tym fakcie (wyrok NSA z dnia 27 października 2010 r., sygn. akt: I OSK 981/10; wyrok NSA z dnia 21 marca 2019 r., sygn. akt: I OSK 3417/18, wyrok WSA w Lublinie z dnia 4 grudnia 2019 r., sygn. akt: II SA/Lu 541/19). Nie wystarczy zatem przytoczenie w pouczeniu jedynie przepisu art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Skuteczne pouczenie, o którym mowa w art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, to tylko takie pouczenie, które było sformułowane i przedstawione konkretnemu adresatowi w taki sposób, że - zgodnie z zasadami racjonalności i doświadczenia życiowego - można przyjąć, iż ów adresat miał świadomość pobierania przez pewien czas nienależnego świadczenia. (…) Ponieważ prawidłowe pouczenie stanowi warunek sine qua non żądania zwrotu nienależnie zrealizowanych kwot zasiłku, uznać należy, że brak prawidłowego pouczenia powoduje, że świadczeniobiorca nie ma obowiązku zwrotu pobranych kwot, choćby nawet z innych źródeł mógł powziąć wiadomość o tychże okolicznościach. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny, celem pouczenia nie jest bowiem tylko wyczerpujące wyjaśnienie sytuacji prawnej i faktycznej zainteresowanego, lecz pouczenie o konsekwencjach prawnych niezastosowania się świadczeniobiorcy do dyspozycji normy prawnej. Dlatego też pouczenie o okolicznościach, których wystąpienie w przyszłości spowoduje brak prawa do świadczeń musi odnosić się indywidualnie do pobierającego świadczenie, a nie zawierać jedynie normy ogólne, nie odnoszące się w danym momencie w ogóle do konkretnej sytuacji świadczeniobiorcy.

W przypadku ujawnienia pobrania nienależnego świadczenia organy administracyjne powinny zmierzać wyłącznie do "restytucji stanu zgodnego z prawem" naruszonego poprzez podanie nieprawdziwych danych lub niepoinformowanie o zmianie sytuacji osobistej lub materialnej, a nie do ukarania takiej osoby. (...) Żądanie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia jest obowiązkiem organu pomocy społecznej, przy czym organ ten podejmując stosowne rozstrzygnięcie w tym zakresie, winien mieć w polu widzenia okoliczności uzasadniające odstąpienie od żądania zwrotu takiego świadczenia, jak również rozłożenia na raty czy też odroczenia terminu płatności (...). (Wyrok WSA w Gliwicach z 17 kwietnia 2018 r.; sygn. akt: II SA/Gl 105/18).

W szczególnych przypadkach organ może odstąpić od żądania zwrotu wydatków na udzielone świadczenie, w tym świadczenie nienależnie pobrane, jak również umorzyć kwotę takiego świadczenia w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć należność na raty. Skorzystanie z tego uprawnienia pozostawiono swobodnej ocenie organu. Należy jednak pamiętać, że uprawnienie to dotyczy przypadków, gdy zwrot świadczeń stanowiłby dla osoby zobowiązanej nadmierne obciążenie lub też niweczyłby skutki otrzymanej pomocy (szerzej na ten temat w komentarzu do art. 104 u.p.s.).

Organ właściwy wierzyciela, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, może umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń wraz z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny. Organ właściwy, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego, może umorzyć kwoty nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny.

Przepisy umożliwiają wystąpienie z wnioskiem o umorzenie kwoty należności wraz z ustawowymi odsetkami w całości lub części, rozłożenie na raty lub odroczenie terminu płatności. Wnioskodawca powinien odpowiednio uzasadnić swój wniosek, powołując się na „szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny”. Przepisy ustawy nie określają katalogu przypadków uprawniających do ubiegania się o umorzenie długu. Może to być np. zdarzenie losowe lub trudna sytuacja materialna rodziny spowodowana chorobą w rodzinie i związanymi z tym zwiększonymi wydatkami na zakup leków. Decyzja administracyjna ma charakter uznaniowy. To oznacza, że organ może, ale nie musi przychylić się do wniosku dłużnika.

W przypadku śmierci osoby, która pobrała nienależnie świadczenia, należności, o których mowa w ust. 2b ustawy nie stosuje się tj. W przypadku śmierci osoby, która pobrała nienależnie świadczenie wychowawcze, wygasają należności, o których mowa w ust. 3. W przypadku śmierci osoby, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, należności, o których mowa w ust. 2b ustawy nie stosuje się tj.

Świadczenia te nie wchodzą w skład masy spadkowej w myśl art. 922 § 2 Kodeksu Cywilnego (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 1025), nie podlegają cesji, dziedziczeniu bądź innej formie następstwa prawnego. Nadto należy podać, że zgodnie z art. 105 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, co do zasady, świadczenia rodzinne nie podlegają egzekucji.

Nienależnie pobrane świadczenia wraz z odsetkami podlegają egzekucji w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze podlega egzekucji w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nienależnie pobrane świadczenie dobry start podlega egzekucji w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Jeśli zobowiązanie wynikające z decyzji o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranych świadczeń, która stała się ostateczna, nie zostało uregulowane lub zostało spłacone częściowo wystawia się upomnienie wzywające do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń (należności głównej oraz odsetek ustawowych za opóźnienie) w terminie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia. Jeśli zobowiązanie określone w upomnieniu, nie zostało uregulowane lub zostało spłacone częściowo do Naczelnika Urzędu Skarbowego kieruje się tytuł wykonawczy, co oznacza skierowanie sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego.

W przypadku gdy nie ma się pewności, jaka okoliczność ma wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego a jaka nie, należy skontaktować się z pracownikiem Sekcji Świadczeń Rodzinnych za pośrednictwem np. telefonu lub osobiście w siedzibie MOPS Malbork przy ul. J. Słowackiego 74.

W celu zapoznania się z przebiegiem postępowania w sprawach indywidualnych prosimy zwracać się do MOPS Malbork drogą pisemną (sekretariat Ośrodka ul. J. Słowackiego 74) lub osobiście.

Schemat postępowania windykacyjnego w pomocy społecznej

Konsumenci i sąsiedzi. Jak mądrze korzystać z zasobów, wzmacniając odporność społeczną na kryzysy.

Wnioskodawca powinien zaprezentować sytuację materialno-bytową rodziny i załączyć dokumenty potwierdzające wskazane informacje. Zgodnie z art. 77 § 1 KPA organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, toteż Sekcja Świadczeń Rodzinnych dodatkowo kieruje wniosek o udostępnienie danych osobowych ze zbioru danych osobowych do MOPS z prośbą o udzielenie informacji dot. rodziny wnioskodawcy.

Od decyzji w sprawie ustalenia nienależnie pobranych świadczeń, odmowy umorzenia długu odmowy odroczenia termin płatności czy rozłożenia zadłużenia na raty przysługuje prawo wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku w terminie 14 dni od daty jej otrzymania.

Rodzaj świadczenia Podstawa prawna Okres przedawnienia
Świadczenia rodzinne Ustawa o świadczeniach rodzinnych 3 lata od uprawomocnienia się decyzji nakazującej zwrot
Świadczenie wychowawcze Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci 10 lat od terminu pobrania świadczenia
Świadczenie dobry start Ustawa o świadczeniach rodzinnych 10 lat od terminu pobrania świadczenia
Zasiłki dla opiekunów Ustawa z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów Brak wskazania w tekście
Zaliczki alimentacyjne Ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów Brak wskazania w tekście

tags: #windykacja #w #pomocy #spolecznej

Popularne posty: