Przedawnienie zobowiązania podatkowego: co to jest i kiedy następuje?


Przedawnienie zobowiązania podatkowego oznacza jego wygaśnięcie po upływie określonego okresu, bez konieczności wydania potwierdzającej to decyzji. Organ podatkowy nie ma prawa po tym czasie domagać się uiszczenia podatku. Zasadą jest, że po upływie terminu przedawnienia wierzyciel nie może skutecznie domagać się od dłużnika zachowania wynikającego z treści zobowiązania. Przedawnienie występuje w wielu działach prawa, np. w prawie cywilnym. Służy ono pewności obrotu - sporne roszczenia z uwagi na upływ czasu „znikają” albo mają ograniczone możliwości dochodzenia przed sądem. Wynika to m.in. z tego, że upływ czasu odbiera możliwość uznania za wiarygodne zeznań świadków bądź giną dokumenty niezbędne do rozstrzygnięcia sporu.

Prawo podatkowe przewiduje kilkanaście sposobów wygaśnięcia zobowiązania podatkowego. Jedną z ważniejszych instytucji prawa podatkowego jest właśnie przedawnienie. Jej doniosłość wynika z tego, że reguluje zakończenie stanu bycia zobowiązanym przez podatnika wobec organu podatkowego.

Wygaśnięcie zobowiązania podatkowego

Zgodnie z art. 59 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. z 2021 r. DzU poz. 1540, z późn. zm.; dalej: op), zobowiązanie podatkowe podatnika wygasa w całości lub w części wskutek:

  • zapłaty;
  • pobrania podatku przez płatnika lub inkasenta;
  • potrącenia;
  • zaliczenia nadpłaty lub zaliczenia zwrotu podatku;
  • zaniechania poboru;
  • przeniesienia własności rzeczy lub praw majątkowych;
  • przejęcia własności nieruchomości lub prawa majątkowego w postępowaniu egzekucyjnym;
  • umorzenia zaległości;
  • przedawnienia;
  • zwolnienia z obowiązku zapłaty;
  • nabycia spadku w całości przez Skarb Państwa albo jednostkę samorządu terytorialnego stwierdzonego przez prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku - ze skutkiem na dzień otwarcia spadku.
Schemat sposobów wygaśnięcia zobowiązania podatkowego

Czym jest przedawnienie?

Przedawnienie to zdarzenie wywołujące określone skutki prawne w wyniku upływu czasu. Na gruncie ordynacji podatkowej skutki te mogą polegać albo na tym, że zobowiązanie podatkowe w ogóle nie powstaje (art. 68 op), albo na tym, że zobowiązanie podatkowe wygasa (art. 70 w zw. z art. 59 § 1 pkt 9). W art. 68 mowa o sytuacji, w której - wskutek upływu czasu - zobowiązanie podatkowe w ogóle nie powstaje. Skutek ten, zwany przedawnieniem prawa do wydania decyzji, jest pierwszym z dwóch skutków przedawnienia w szerokim tego słowa znaczeniu. Przedawnienie prawa do wydania decyzji jest możliwe jedynie w odniesieniu do zobowiązań, które nie powstają z mocy prawa, lecz do których powstania niezbędne jest doręczenie podatnikowi decyzji organu podatkowego ustalającej wysokość tego zobowiązania (art. 21 § 1 pkt 2). Przykładem tego typu zobowiązań są zobowiązania osób fizycznych z tytułu podatku od nieruchomości. Żeby zobowiązanie mogło powstać, decyzja konstytutywna, zwana też ustalającą, powinna zostać doręczona w ciągu 3 lat od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.

Zasada ta nie odnosi się do przedawnienia, o którym mowa w art. 70, powodującego wygaśnięcie zobowiązania istniejącego bez względu na to, na w jakim momencie postępowania znajduje się dana sprawa. Dodatkowo odnosi się do wygaśnięcia każdego zobowiązania podatkowego, bez względu na sposób jego powstania (art. 21 § 1 pkt 1 i 2). Art. 70 op reguluje zagadnienia związane z przedawnieniem w wąskim tego słowa znaczeniu, a zatem z przedawnieniem, którego upływ powoduje wygaśnięcie zobowiązania na podstawie art. 59 § 1 pkt 9. Jest to więc sytuacja diametralnie odmienna od przedawnienia przewidzianego w art. 68, powodującego niemożność powstania zobowiązania podatkowego. Zobowiązanie, które nie powstało, nie może oczywiście wygasnąć.

W zakresie rozumienia tego przepisu, a w szczególności skutków upływu 5-letniego terminu przedawnienia, Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział się w uchwale Izby Finansowej z 29 września 2014 r. (sygn. akt II FPS 4/13). Potwierdził w niej wcześniejszy pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Izba Finansowa z 28 czerwca 2010 r. (sygn. akt I FPS 5/09). Teza uchwały brzmi: „W świetle art. 70 § 1 i art. 208 § 1 oraz art. 233 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (...) w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 września 2005 r. po upływie terminu przedawnienia nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania podatkowego i orzekanie o wysokości zobowiązania podatkowego, które wygasło przez zapłatę (art. 59 § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej)”.

Poglady zawarte w obu tych uchwałach w istocie opierają się na tezie, że zaistnienie jednego ze zdarzeń przewidzianych w art. 59 § 1 pkt 1-9 wyklucza możliwość wygaśnięcia zobowiązania podatkowego z pozostałych przyczyn. Jeżeli zobowiązanie wygasło wskutek zapłaty podatku, to nie biegnie dalej termin przedawnienia. Nie może bowiem wygasnąć zobowiązanie podatkowe, które już nie istnieje. Taki pogląd był już wcześniej utrwalony w orzecznictwie (wyrok Sądu Najwyższego Izba Finansowa z 21 maja 2002 r., sygn. akt III RN 76/01; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Izba Finansowa z 12 kwietnia 2006 r., sygn. akt FSK 2365/04).

Kolejną kwestią, którą wskazano w uzasadnieniach uchwał, jest ta, że zobowiązanie podatkowe w sytuacji opisanej w art. 59 § 1 pkt 1 wygaśnie w całości tylko wówczas, gdy podatnik wpłaci podatek w takiej samej wysokości jak wynikająca ze zobowiązania podatkowego powstałego z mocy prawa lub wyższej. Odmienna natomiast jest sytuacja, gdy podatnik wpłaca kwotę podatku mniejszą niż rzeczywista wysokość zobowiązania podatkowego. W takiej sytuacji następuje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego w części. Natomiast w pozostałym zakresie zobowiązanie podatkowe w dalszym ciągu istnieje i dalej biegnie termin przedawnienia w stosunku do pozostałej części zobowiązania podatkowego. To oznacza, że w takiej sytuacji organ jest uprawniony do weryfikacji samoobliczenia podatku dokonanego przez podatnika. Sytuacja zmienia się wraz z upływem terminu przedawnienia określonego w art. 70 § 1, bowiem nie ma już żadnych wątpliwości, że zobowiązanie podatkowe wygasło w całości. W części na skutek zapłaty, a w części na skutek przedawnienia. Organ podatkowy nie może już wydać decyzji, która określałaby zobowiązanie podatkowe w kwocie wyższej niż zapłacona. Dlatego w konsekwencji stwierdzono, że zarówno decyzja obniżająca wysokość zobowiązania podatkowego w stosunku do kwoty zapłaconej, jak i podwyższająca go w stosunku do tej kwoty, a wydana po upływie terminu przedawnienia, byłaby niekorzystna dla podatnika, gdyż nie może on odzyskać już zapłaconego podatku. To stawia go w sytuacji gorszej niż takiego podatnika, który nie wpłacił na poczet zobowiązania żadnej kwoty i którego zobowiązanie wygasło na skutek przedawnienia. Podkreślono też, że przedawnienie daje podatnikom gwarancję stabilności ich sytuacji prawnej, a więc że ich sytuacja prawna nie ulegnie zmianie.

Dodatkowo wskazać należy, że odsetki od zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych zapłaconych w zaniżonej wysokości i odsetki od zaliczek niewniesionych w terminie przedawniają się z upływem 5 lat licząc od końca roku podatkowego, w którym powstał obowiązek zapłaty zaliczek (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego Izby Finansowej z 7 grudnia 2009 r., sygn. akt II FPS 5/09).

W orzecznictwie NSA jako niebudzącą wątpliwości przyjęto wykładnię, zgodnie z którą nadwyżka podatku naliczonego nad należnym przeniesiona z okresu wcześniejszego na następny (tzw. kwota zwrotu pośredniego), ulega przedawnieniu na podstawie art. 70 § 1 (wyrok Naczelnego sądu Administracyjnego Izba Finansowa z 26 marca 2013 r., sygn. akt I FSK 744/12). Pięcioletni termin przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1, w odniesieniu do nadwyżki podatku naliczonego do przeniesienia, powinien być liczony od końca roku z uwzględnieniem miesiąca, w którym nadwyżka ta została rozliczona, niezależnie od wyniku tego rozliczenia, a więc również w ramach kolejnego wykazania takiej nadwyżki do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy, co ma charakter tzw. zwrotu pośredniego VAT. O tym, jaką formę przybierze zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, o którym mowa w art. 87 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. z 2022 r. DzU poz. 931, z późn. zm., dalej: ustawa o VAT) - zwrotu bezpośredniego czy pośredniego (do przeniesienia) - decyduje jedynie podatnik w ramach składanej deklaracji.

Dodatkowo przesłanki takiej wykładni zostały jednoznacznie przedstawione w doktrynie wskazującej, że przedawnienie, o którym mowa w art. 70 § 1, ma zastosowanie również do rozliczeń w podatku od towarów i usług, rezultatem których jest kwota zwrotu różnicy podatku, kwota zwrotu podatku naliczonego lub różnicy podatku, o jakiej mowa w art. 87 ust. 1 ustawy o VAT. Jak stwierdzono, jeżeli przyjąć, że zwrot podatku nie ulega przedawnieniu, to organ podatkowy mógłby dokonywać w nieograniczonym czasie weryfikacji rozliczenia za dany okres w zakresie określenia innej kwoty zwrotu podatku, lecz nie mógłby dokonać weryfikacji polegającej na dokonaniu wymiaru zobowiązania podatkowego w miejsce deklarowanego zwrotu podatku, gdyż takowe zobowiązanie musiałoby być uznane za przedawnione na podstawie art. 70 § 1. Prowadziłoby to do wykładni ad absurdum art. 70 § 1, gdyż z jednej strony umożliwiałoby nieograniczoną czasowo ingerencję organu w sytuacjach stwierdzenia uchybień skutkujących jedynie np. zawyżeniem wykazanej w deklaracji kwoty zwrotu podatku, z drugiej ograniczałoby czasowo taką ingerencję, jeżeli uchybienia te były na tyle poważne, że w miejsce deklarowanego zwrotu podatku winno być określone zobowiązanie podatkowe.

Grafika przedstawiająca upływ czasu i jego wpływ na zobowiązania

Skutki materialnoprawne przedawnienia

Skutkiem materialnoprawnym przedawnienia zobowiązania podatkowego jest jego wygaśnięcie (art. 59 § 1 pkt 9 op). Więź zobowiązaniowa przestaje istnieć. Konsekwencją jest to, że zarówno podatnik, jak i przede wszystkim organ podatkowy, nie może ingerować w treść takiego zobowiązania podatkowego. Tego stosunku prawnego nie można bowiem reaktywować i odtworzyć. Działa to na obie strony stosunku zobowiązaniowego. Zatem nie można przyjąć tezy, że upływ terminu przedawnienia powoduje jedynie to, że organ podatkowy nie może dążyć do zmiany treści nieistniejącego zobowiązania, zaś tego ograniczenia nie ma w stosunku do podatnika, który w określonych warunkach może skutecznie zmieniać zobowiązanie podatkowe. Instytucja przedawnienia zatem ma na celu stabilizację stosunków prawnych, przy czym owa stabilizacja działa w obie strony.

W konsekwencji wniosek o zwrot nadpłaty w podatku od towarów i usług, złożony po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego (art. 70 § 1 op), jest bezskuteczny nawet w sytuacji, gdy ta nadpłata powstała w wyniku orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (art. 74 pkt 1 op). Regulacja ta jest zgodna z zasadą równoważności i nie narusza zasady skuteczności prawa unijnego. Podatnik ma taką samą sytuację prawną, gdy nadpłata w podatku jest wynikiem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego czy też Trybunału Sprawiedliwości. Zasady równoważności i skuteczności należy w świetle art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (DzU 2004.90.864/30) interpretować w ten sposób, że nie stoją one na przeszkodzie przepisom krajowym tego rodzaju co przepisy w postępowaniu głównym, umożliwiającym oddalenie wniosku o zwrot nadpłaty podatku od wartości dodanej (VAT), gdy wniosek ów został złożony przez podatnika po upływie 5-letniego terminu przedawnienia, pomimo że z wyroku Trybunału Sprawiedliwości wydanego po upływie owego terminu wynika, że zapłata VAT stanowiąca przedmiot owego wniosku o zwrot nie była należna (wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 20 grudnia 2017 r., sygn. akr C 500/16).

Zawieszenie i przerwanie biegu przedawnienia

Kolejne paragrafy art. 70 op regulują kwestie zawieszenia i przerwania biegu przedawnienia. O ile po przerwaniu biegu przedawnienie biegnie na nowo (art. 70 § 3 i 4), a zatem do okresu przedawnienia nie wlicza się czasu, który upłynął do chwili jego przerwania, o tyle po zakończeniu okresu zawieszenia przedawnienie biegnie dalej (art. 70 § 7), co oznacza, że na poczet okresu przedawnienia zalicza się także okres, jaki upłynął do chwili zawieszenia jego biegu.

Przerywa bieg przedawnienia:

  • ogłoszenie upadłości (na czas do dnia uprawomocnienia się postanowienia o zakończeniu lub umorzeniu postępowania upadłościowego);
  • zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony (na czas do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego).

W noweli z 2015 r. wprowadzono w art. 70 § 3 op zmiany dotyczące przerwania biegu przedawnienia w związku z ogłoszeniem upadłości. Zmiany te miały charakter dostosowawczy do ustawy z 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (t.j. z 2022 r. DzU poz. 1520, dalej: pr. upadł.). Ustawa ta nie posługuje się określeniem „ukończenie postępowania upadłościowego”, które występowało w zdaniu drugim art. 70 § 3 op. Z tych względów w tym przepisie zamiast określenia „postanowień o ukończeniu postępowania upadłościowego” wprowadzono określenia „postanowienia o zakończeniu postępowania upadłościowego” i „postanowienia o umorzeniu postępowania upadłościowego”. Te dwie kategorie postanowień funkcjonalnie należą do postanowień kończących postępowanie upadłościowe. W art. 361 ust. 1 pr. upadł. wskazano przesłanki umorzenia postępowania upadłościowego, a w kolejnych art. 362-364 pr. upadł. skutki wydania tego postanowienia przez sąd. Z kolei zgodnie z art. 368 ust. 1 pr. upadł. w sprawach, w których postępowanie upadłościowe obejmowało likwidację majątku, sąd po wykonaniu ostatecznego planu podziału stwierdzi zakończenie postępowania upadłościowego. Sąd stwierdza zakończenie postępowania upadłościowego postanowieniem. Na to postanowienie, jako kończące postępowanie, przysługuje zażalenie (art. 394 § 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego, t.j. z 2021 r. DzU poz. 1805, z późn. zm.; dalej: kpc, w zw. z art. 229 pr. upadł.). Skutek dla biegu terminu przedawnienia wywołuje dopiero prawomocne postanowienie sądu w tym przedmiocie.

Druga zmiana jest związana z dodaniem w art. 70 op nowego § 3a w brzmieniu: „Jeżeli ogłoszenie upadłości, o którym mowa w § 3, nastąpiło przed rozpoczęciem biegu terminu przedawnienia, bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się od dnia następującego po dniu uprawomocnienia się postanowienia o zakończeniu lub umorzeniu postępowania upadłościowego”. W stanie prawnym obowiązującym do 31 grudnia 2015 r. istniały wątpliwości czy ogłoszenie upadłości przed rozpoczęciem biegu terminu przedawnienia powoduje skutek w postaci przerwania biegu tego terminu. Skoro termin przedawnienia w tym czasie nie biegnie, to nie może dojść do ...

Przerwanie biegu zasiedzenia

Przedawnienie wykonalności tytułu wykonawczego

Przedawnienie wykonalności jest określeniem potocznym, bowiem tytuł wykonawczy pozbawia się wykonalności ze względu na przedawnienie roszczenia objętego tytułem wykonawczym. Tytułem wykonawczym będzie m. in. orzeczenie Sądu (wyrok albo nakaz zapłaty) po nadaniu klauzuli wykonalności. Wniesienie pozwu do Sądu zmienia sytuację prawną roszczenia wierzyciela. Wydanie przez Sąd nakazu zapłaty (albo wyroku) sprawia, że inaczej liczymy przedawnienie. Nie ma już znaczenia czy dług powstał z umowy o dzieło (2 lata), czy z umowy pożyczki (3 lata). Od momentu wydania przez Sąd wyroku/nakazu zapłaty, przedawnić może się tylko to orzeczenie, w całości, albo tylko w zakresie odsetek. Od 21 sierpnia 2019 roku komornik sądowy ma ustawowy obowiązek odmowy wszczęcia egzekucji w zakresie roszczenia które uległo przedawnieniu, przy jednoczesnym zweryfikowaniu czy zaistniały przewidzianej przepisami czynności prawne przerywające bieg przedawnienia. Urzędowy obowiązek nie dotyczy roszczenia w zakresie odsetek od kwoty głównej.

Art. 125 kodeksu cywilnego: Roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu powołanego do rozpoznawania spraw danego rodzaju albo orzeczeniem sądu polubownego, jak również roszczenie stwierdzone ugodą zawartą przed sądem albo sądem polubownym albo ugodą zawartą przed mediatorem i zatwierdzoną przez sąd przedawnia się z upływem sześciu lat.

Do 9 lipca 2018 roku obowiązywał 10 letni termin przedawnienia tytułu wykonawczego. Do wyroków wydanych przed 9 lipca 2018 roku mają zastosowanie przepisy przejściowe. W ustawie która zmieniła art. 125 k.c. z dniem 9 lipca 2018 r. tj. w ustawie z dnia 13 kwietnia 2018 r. „Art. 5. 1. Do roszczeń powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i w tym dniu jeszcze nieprzedawnionych stosuje się od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. 2. Jeżeli zgodnie z ustawą zmienianą w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, termin przedawnienia jest krótszy niż według przepisów dotychczasowych, bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.

Przedawnienie odsetek wynosi 3 lata, a przedawnienie kwoty głównej to 6 lat (liczone na dzień 31 grudnia) albo ewentualnie 10 lat. Precyzując. Od 9 lipca 2018 r. obowiązuje termin 6 lat, ale termin 6 lat możemy liczy dopiero od 9 lipca 2018 roku. Zatem wyrok prawomocny z dniem 2 maja 2016 roku przedawni się 31 grudnia 2024 r. zamiast 2 maja 2026 r., czyli po około 8 latach, ale dług z 1 kwietnia 2013 r. przedawni się po 10 latach, czyli 1 kwietnia 2023 roku. Skrócenie do 6 lat działa dopiero od 9 lipca 2018 r. Jednak przed złożeniem pozwu o pozbawienie wykonalności (albo zwrot pieniędzy) warto ustalić, czy zaskarżany wyrok (albo nakaz zapłaty) oparty jest na przedawnionym długu, i czy pozwany dłużnik został prawidłowo zawiadomiony o sprawie sądowej (gdyż wierzyciele często wskazywali Sądowi nieaktualny adres zamieszkania pozwanego dłużnika).

Porównanie terminów przedawnienia roszczeń stwierdzonych prawomocnym orzeczeniem sądu
Okres Termin przedawnienia
Przed 9 lipca 2018 r. 10 lat (roszczenie główne), 3 lata (odsetki)
Po 9 lipca 2018 r. 6 lat (roszczenie główne), 3 lata (odsetki)

Zgodnie z art. 117 k.c. z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu. Po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia. Przedawnienie jest jedną z kilku instytucji prawa cywilnego, których działanie polega na zmianie treści stosunków prawnych ze względu na upływ czasu. Skutek przedawnienia następuje po upływie określonego terminu i polega na tym, że wprawdzie roszczenie istnieje nadal, ale ten, przeciwko komu ono jest skierowane, może uchylić się od jego zaspokojenia. Osoba, przeciwko której przysługuje roszczenie może zatem bez ujemnych konsekwencji prawnych odmówić podjęcia zachowania, do którego jest zobowiązana.

Powództwo przeciwegzekucyjne - o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, stanowi środek ochrony merytorycznej przeciwko niezgodnej z prawem egzekucji, pozwalającym na pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, jeżeli prowadzenie egzekucji na podstawie tego tytułu narusza prawa podmiotowe dłużnika wynikające z prawa materialnego. Zmierza ono do odmiennego, niż to wynika z tytułu wykonawczego, ukształtowania prawa. Jest to zatem powództwo niezależne od podstawy roszczenia i rozstrzygnięcia objętego tytułem wykonawczym, zmierza, bowiem do pozbawienia wykonalności tego tytułu nie dlatego, że tytuł egzekucyjny nie odpowiadał prawu w dacie jego powstania (wydania orzeczenia), lecz dlatego, że bądź nie było podstaw do nadania klauzuli wykonalności, bądź też nastąpiły - po powstaniu tytułu - zdarzenia, które wyłączają dopuszczalność egzekucji.

Natychmiastowa wykonalność nieostatecznej decyzji podatkowej

Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji podatkowej jest uzasadnione, gdy do przedawnienia zobowiązania podatkowego pozostaje mniej niż 3 miesiące, a okoliczności sprawy uprawdopodobniają niewykonanie zobowiązania. Samorządowe kolegium odwoławcze utrzymało w mocy decyzję. Organ II instancji motywował swoje rozstrzygnięcie treścią art. 239a i art. 239b Ordynacji podatkowej, z których wynika, że decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż trzy miesiące i jeżeli organ uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.

Jednak samorządowe kolegium odwoławcze utrzymało w mocy decyzję. Organ II instancji motywował swoje rozstrzygnięcie treścią art. 239a i art. 239b Ordynacji podatkowej, z których wynika, że decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż trzy miesiące i jeżeli organ uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.

Spółka wniosła skargę do wojewódzkiego sądu. Jej zdaniem przesłanki z art. 239b O.p. muszą być spełnione kumulatywnie. Wojewódzki Sąd Administracyjny (I SA/Gd 1266/15, I SA/Gd 1174/15) poparł stanowisko organu. WSA stwierdził, że rzeczywiście muszą być spełnione przesłanki łącznie z art. 239b O.p. i zdaniem sądu obie przesłanki zaistniały: był krótszy okres niż trzy miesiące a organy uprawdopodobniły obawę o wywiązanie się podatnika z zobowiązania.

15 marca br. Naczelny Sąd Administracyjny (II FSK 511/16, II FSK 544/16) utrzymał w mocy wyrok WSA. Sąd przyznał, że w art. 239b O.p. jest mowa o dwóch przesłankach: okresie krótszym niż trzy miesiące i uprawdopodobnieniu sytuacji majątkowej podatnika. Nie ma wątpliwości, że zaistniała pierwsza przesłanka o krótszym okresie i w tej sytuacji sytuacja majątkowa pozostaje bez znaczenia - podkreślił NSA. Istotny jest ten krótszy okres niż trzy miesiące i to jest okoliczność najważniejsza.

Schemat przedstawiający warunki nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji podatkowej

Postępowanie podatkowe jest dwuinstancyjne. Oznacza, że decyzja wydana przez organ pierwszej instancji nie jest ostateczna. Podatnik może się od niej odwołać i wtedy sprawę rozpatruje organ odwoławczy. Ostateczność decyzji organu pierwszej instancji zależy więc od tego, czy podatnik zrezygnuje z prawa do odwołania się. Stąd przez cały ustawowy czas na wniesienie odwołania od decyzji oraz wskutek jego wniesienia przez czas trwania postępowania odwoławczego decyzja organu pierwszej instancji pozostaje nieostateczna.

tags: #wykonalnosc #ena #ze #wzgledu #na #uplyw

Popularne posty: