Zastaw na wierzytelnościach a umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej


System finansowania opieki zdrowotnej ze środków publicznych opiera się na umowach zawieranych przez świadczeniodawców, czyli szpitale i przychodnie, z Narodowym Funduszem Zdrowia. Ta umowa funkcjonuje pod nazwą umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Z jednej strony świadczeniodawca zobowiązuje się do udzielania świadczeń osobom uprawnionym do korzystania z opieki medycznej finansowanej ze środków publicznych, a płatnik zobowiązuje się do zapłaty za udzielenie tych świadczeń osobom uprawnionym.

Nazwa umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej

Umowa zawierana z Narodowym Funduszem Zdrowia jest umową nazwaną. Jej ustawa nazwa to umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. W praktyce używa się wielu innych nazw na określenie tej umowy, takich jak: umowa o udzielanie świadczeń zdrowotnych, umowa NFZ, kontrakt NFZ.

Strony umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej

Umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawierane są przez Narodowy Fundusz Zdrowia i świadczeniodawców. Świadczeniodawcami są cztery kategorie podmiotów:

  • podmioty wykonujące działalność leczniczą;
  • osoby fizyczne, inne niż wykonujące działalność leczniczą, które uzyskały fachowe uprawnienia do udzielania świadczeń zdrowotnych i tych świadczeń udzielają w ramach działalności gospodarczej;
  • podmioty realizujące czynności z zakresu zaopatrzenia w wyroby medyczne;
  • podmioty udzielające opieki farmaceutycznej.

Druga stroną umowy jest Narodowy Fundusz Zdrowia, państwowa jednostka organizacyjna posiadająca osobowość prawną, podzielona na centralę NFZ i oddziały wojewódzkie NFZ.

Przedmiot umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej

Przez przedmiot umowy rozumiemy to, czego umowa dotyczy, czyli główny rodzaj świadczenia stron umowy. Przedmiotem umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej jest uregulowanie przez strony zasad udzielania przez świadczeniodawcę świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz zasad rozliczania tych świadczeń i zapłaty przez NFZ.

Przez świadczenie opieki zdrowotnej ustawodawca rozumie trzy zakresy:

  1. świadczenia zdrowotne - służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia i inne działania medyczne wynikające z procesu leczenia;
  2. świadczenia zdrowotne rzeczowe - leki, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego i wyroby medyczne związane z procesem leczenia;
  3. świadczenia towarzyszące - zakwaterowanie i wyżywienie w szpitalu lub innym zakładzie leczniczym, usługi transportu sanitarnego, a także zakwaterowanie poza zakładem leczniczym, jeżeli konieczność jego zapewnienia wynika z warunków określonych dla danego świadczenia gwarantowanego.

Rodzaje świadczeń opieki zdrowotnej objętych umowami

Ustawodawca uregulował, jakie rodzaje świadczeń zdrowotnych są udzielane w ramach umów o finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej ze środków publicznych:

  • podstawowa opieka zdrowotna,
  • ambulatoryjna opieka zdrowotna,
  • leczenie szpitalne,
  • leczenie szpitalne - świadczenia wysokospecjalistyczne,
  • opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień,
  • rehabilitacja lecznicza,
  • świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze w ramach opieki długoterminowej,
  • leczenie stomatologiczne,
  • leczenie uzdrowiskowe,
  • zaopatrzenie w wyroby medyczne,
  • ratownictwo medyczne,
  • opieki paliatywna i hospicyjna,
  • programy zdrowotne,
  • świadczenia zdrowotne kontraktowane odrębnie,
  • pomoc doraźna i transport sanitarny.

Schemat organizacji finansowania opieki zdrowotnej w Polsce

Umowy o udzielanie świadczeń zdrowotnych - uregulowania prawne

Wierzytelności pieniężne mogą odgrywać ważną rolę w strukturze zabezpieczeń. W przypadku transakcji związanej z udzieleniem finansowania, ustanowienie polskiego zastawu na wierzytelnościach lub przelewu wierzytelności na zabezpieczenie będzie jedną z typowych czynności mających na celu zabezpieczenie praw wierzyciela.

Zgodnie z artykułem 41 ustawy Prawo prywatne międzynarodowe, prawem właściwym dla ustanowienia prawa rzeczowego jest prawo miejsca położenia danej rzeczy. W odniesieniu do ustanowienia zastawu na wierzytelności, doktryna wskazuje, że prawem właściwym dla takiego zastawu powinno być prawo właściwe dla stosunku prawnego, z którego dana wierzytelność wynika.

Rozporządzenie Rzym I, regulujące wybór prawa właściwego dla stosunków umownych, w artykule 14 pozwala na wybranie prawa przez strony w odniesieniu do przelewu wierzytelności, co obejmuje również ustanowienie zastawu na wierzytelności. Strony mają swobodę w wyborze prawa właściwego dla ustanawianego zastawu, ale z pewnymi ograniczeniami.

Prawo wybrane przez strony decydować będzie o wymogach dotyczących ustanowienia tego rodzaju zabezpieczenia oraz o przesłankach, które powinny być spełnione, aby zabezpieczenie było skuteczne. Prawo wybrane będzie również rozstrzygać o kwestii zakresu zabezpieczenia oraz o akcesoryjności zabezpieczenia.

Jednakże, o zbywalności, czyli również o możliwości zastawienia danej wierzytelności, decydować będzie polskie prawo. Wyłączone będą więc wierzytelności niezbywalne pod prawem polskim. Istotne jest również spełnienie warunków wynikających z polskiego prawa dotyczących skutecznego ustanowienia zastawu, w tym konieczność pisemnego zawiadomienia dłużnika wierzytelności o ustanowionym zastawie.

Kara umowna w umowach o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej

W umowach o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawieranych pomiędzy NFZ-em a podmiotami wykonującymi działalność leczniczą można zastrzec karę umowną.

Zgodnie z przepisem art. 483 § 1 Kodeksu cywilnego, można zastrzec w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy (kara umowna). Dłużnik nie może bez zgody wierzyciela zwolnić się z zobowiązania przez zapłatę kary umownej.

W przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania umowy z przyczyn leżących po stronie świadczeniodawcy, oddział wojewódzki NFZ może nałożyć na świadczeniodawcę karę umowną. Podobnie w przypadku wystawienia recept lub zleceń na wyroby medyczne osobom nieuprawnionym lub w przypadkach nieuzasadnionych.

Wysokość kary umownej ustala się z uwzględnieniem kwoty zobowiązania określonej w umowie oraz rodzaju i wagi stwierdzonych nieprawidłowości. W przypadku stwierdzenia podczas kontroli naruszeń, które zostały stwierdzone również w kontrolach przeprowadzonych uprzednio, wysokość kary umownej w przypadku powtarzającego się naruszenia ustala się jako kwotę wyższą od ustalonej uprzednio.

Dyrektor oddziału wojewódzkiego NFZ określa w wezwaniu do zapłaty wysokość kary umownej oraz termin zapłaty, który nie może być krótszy niż 14 dni od dnia wezwania. W przypadku bezskutecznego upływu terminu, dyrektor oddziału wojewódzkiego NFZ ma prawo potrącania kar umownych z przysługujących świadczeniodawcy należności.

Infografika przedstawiająca rodzaje świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych z NFZ

Zabezpieczenia umów. Jak zabezpieczyć wykonanie umowy.

tags: #zastaw #wierzytelnosc #umowa #o #udzielanie #swisdczen

Popularne posty: