Dłużnicy i windykacja: Jak postępować w postępowaniu egzekucyjnym
Nieunikaj komornika! Nieodbieranie korespondencji i brak kontaktu z komornikiem nie jest żadnym rozwiązaniem. Komornik sądowy o dokonaniu kolejnych czynności egzekucyjnych zawiadamia dłużnika pismami wysyłanymi listami poleconymi za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. W przypadku nieodbierania dalszej korespondencji, dłużnik sam pozbawia się dostępu do informacji co dzieje się w prowadzonym przeciwko niemu postępowaniu egzekucyjnym. Ponadto, w zawiadomieniu o wszczęciu egzekucji zawarte są istotne informacje dotyczące tego na czyj wniosek wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne czy też na podstawie jakiego dokumentu jest prowadzona egzekucja.
Warto rozmawiać z komornikiem, nie należy go unikać, chować się przed nim. Należy skupić się nad rozwiązaniem problemu ciążącego długu, zaproponować sposób i terminy spłaty, wskazać majątek, bo za jego poszukiwanie dłużnik zostanie obciążony dodatkowymi kosztami, a komornik może wymierzyć grzywnę z art. 801¹ § 2 w zw. z art. 917 oraz 163 § 1 i art. 13 § 2.
Celem postępowania egzekucyjnego nie jest ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sporu, lecz jedynie wykonanie tytułu wykonawczego. W związku z tym komornik działający jako organ egzekucyjny nie może badać zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Zgodnie z art. 776 k.p.c. podstawą egzekucji jest tytuł wykonawczy. Natomiast art. 804 k.p.c. stanowi, że organ egzekucyjny nie może badać tytułu wykonawczego.
Komornik jest uprawniony do udzielenia grzywny dłużnikowi w wysokości do 5000 zł, gdy nie udzieli odpowiedzi na zadane mu pytanie, oraz za złożenie niekompletnego wykazu majątku (art. 801¹ § 1 w zw. z art. 916 § 1 k.p.c.). W wezwaniu do złożenia wykazu majątku poucza się dłużnika, że w razie niezłożenia wykazu majątku wierzyciel może zlecić komornikowi poszukiwanie majątku dłużnika w trybie art. 801¹ § 1, co powoduje dla dłużnika negatywne konsekwencje w postaci wzrostu kosztów postępowania egzekucyjnego, które będą musiały znaleźć pokrycie w jego majątku.
Kto składając zeznanie mające służyć za dowód w postępowaniu sądowym lub w innym postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy, zeznaje nieprawdę lub zataja prawdę podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat (art. 233 § 1 Kodeksu karnego).
W dniu 8 września 2016 r. weszła w życie nowelizacja art. 801 kodeksu postępowania cywilnego wprowadzona ustawą z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny, ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 1318). Jedną z tych zmian jest nowa instytucja wyjawienia majątku dłużnika przed komornikiem. Zgodnie z art. 801 k.p.c. po nowelizacji, jeżeli wierzyciel we wniosku egzekucyjnym nie wskaże majątku pozwalającego na zaspokojenie świadczenia, komornik zobowiązany będzie wezwać dłużnika do złożenia wykazu majątku lub innych wyjaśnień niezbędnych do przeprowadzenia egzekucji. Wykaz majątku będzie składany przez dłużnika pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, o czym dłużnik będzie uprzedzany przez komornika.
Dłużnik składa wówczas wykaz majątku przed komornikiem, pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Zgodnie z art. 801¹ kpc dłużnik składa wykaz majątku przed komornikiem pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.
W razie niezłożenia wykazu majątku komornik będzie mógł nałożyć na dłużnika grzywnę lub złożyć do sądu wniosek o orzeczenie wobec dłużnika nakazu przymusowego doprowadzenia lub zastosowania aresztu na okres nieprzekraczający miesiąca (art. 801¹ kpc w zw. z art. 917 oraz 163 § 1 k.p.c.).
Pamiętać jednak należy, iż ww. art. 761 § 1 k.p.c., podobnie jak art. 801 k.p.c. w brzmieniu sprzed 8 września 2016 r., nie nakładał na dłużnika obowiązku składania wykazu majątku. Odmiennie natomiast art. 801 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym obecnie. W wypadku wyczerpania dyspozycji tegoż przepisu komornik ma obowiązek wezwania dłużnika do złożenia wykazu majątku lub innych wyjaśnień niezbędnych do przeprowadzenia egzekucji, co przesądza użycie w ww. art. 801 sformułowania „komornik wzywa dłużnika”. Stąd też, „jeżeli wierzyciel albo sąd zarządzający z urzędu przeprowadzenie egzekucji albo uprawniony organ żądający przeprowadzenia egzekucji nie wskaże majątku pozwalającego na zaspokojenie świadczenia, komornik wzywa dłużnika do złożenia wykazu majątku lub innych wyjaśnień niezbędnych do przeprowadzenia egzekucji”. Komornik w takiej sytuacji nie może odstąpić od zastosowania art. 801 k.p.c. w aktualnym brzmieniu, ze wszelkimi konsekwencjami dla dłużnika wynikającymi z art. 801(1) oraz art. 916 § 1 k.p.c.
Niezależnie od powyższego, wierzyciel w dalszym ciągu uprawniony jest do wystąpienia do sądu z wnioskiem o wyjawienie majątku dłużnika w trybie art. 913 i nast. k.p.c.
Ponadto informuję, że o obowiązku komornika, pouczenia dłużnika o konsekwencjach odmowy złożenia wyjaśnień bądź wykazu majątku, lub złożenia wyjaśnień lub wykazu niezgodnych z prawdą, czy też niezupełnych przesądza art. 801(1) § 1 k.p.c. wprost oraz art. 801(1) § 2 k.p.c. odsyłając do art. 916 § 1 zd. 2 k.p.c.
Organ stosujący środki przymusu musi mieć jasność, iż brak podania przez dłużnika pełnych danych jest zachowaniem celowym, świadomym, a nie wynikiem braku doinformowania dłużnika bądź też wynikiem błędnej interpretacji zakresu wezwania. Z tych względów, choć żaden przepis nie nakłada na organy egzekucyjne obowiązku stosowania formularzy w postępowaniu o wyjawienie majątku, tak w trybie art. 913 i nast. k.p.c. jak też w trybie art. 801 k.p.c. i nast. Z tych samych względów, należałoby uznać za celowe, kierowanie do dłużników wezwań do złożenia wyjaśnień i wykazu majątku w trybie art. 801 k.p.c. w sposób jednoznaczny i czytelny, tak by czynności te nie nasuwały żadnych wątpliwości. Nie można jednak uznać za właściwą praktykę, zamieszczanie takich wezwań pośród pouczeń napisanych małą czcionką. Za wątpliwą w takich okolicznościach należałoby bowiem uznać możliwość stosowania środków przymusu o jakich mowa w art. 916 § 1 k.p.c. do którego odsyła art. 801¹ § 2 k.p.c.
Tak organy sądowe jak i egzekucyjne w swym postępowaniu powinny się kierować zasadą lojalności w stosunku do stron postępowania, wyrażającą się obowiązkiem kierowania do nich czytelnych i nie budzących wątpliwości żądań oraz pouczeń, gdy przepisy taki obowiązek na organ nakładają.
Jeżeli dłużnik bez usprawiedliwionej przyczyny nie stawi się celem złożenia wykazu lub przyrzeczenia albo stawiwszy się wykazu nie złoży lub odmówi odpowiedzi na zadane mu pytanie albo odmówi złożenia przyrzeczenia komornik może skazać go na grzywnę w wysokości do 3.000,00 złotych lub sąd na wniosek komornika może nakazać przymusowe doprowadzenie oraz może zastosować areszt nieprzekraczający miesiąca (art. 801¹ kpc w zw. z art. 917 oraz 163 § 1 k.p.c.).
Kto składając zeznanie mające służyć za dowód w postępowaniu sądowym lub innym postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy zeznaje nieprawdę lub zataja prawdę podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat (art. 233 § 1 Kodeksu karnego).
Zgodnie z art. 353 § 1 KC, zgodnie z którego treścią zobowiązanie polega na tym, że wierzyciel może żądać od dłużnika świadczenia, a dłużnik powinien świadczenie spełnić. Świadczenie to, co doprecyzowano w § 2, może polegać na działaniu albo na zaniechaniu.
Odwołując się do przepisu przywołanego powyżej, podstawowym uprawnieniem każdego wierzyciela jest prawo do żądania od dłużnika, by ten spełnił swoje świadczenie. Świadczeniem jest takie zachowanie dłużnika, które czyni zadość interesom wierzyciela oraz pozostaje zgodne z treścią zobowiązania. Jeżeli dłużnik spóźnia się przykładowo z zapłatą za wykonaną usługę transportową, wierzyciel może domagać się zapłaty faktury VAT. Tego rodzaju świadczenie będzie polegać więc na podjęciu określonego działania.
Z art. 356 KC wynika natomiast, że wierzyciel może żądać osobistego świadczenia dłużnika tylko wtedy, gdy wynika to z treści czynności prawnej, z ustawy albo z właściwości świadczenia. Co do zasady nie wymaga się zatem tego, by dłużnik działał osobiście.
Jeżeli na skutek zwłoki dłużnika świadczenie utraciłoby jednak dla wierzyciela całkowicie lub w przeważającym stopniu znaczenie, może on nie przyjąć takiego świadczenia i żądać naprawienia szkody wynikłej z niewykonania zobowiązania (art. 477 § 2 KC).
Zgodnie z treścią art. 481 KC, w przypadku świadczeń pieniężnych, jeżeli dłużnik popada w zwłokę, uprawnieniem wierzyciela pozostaje prawo do żądania odsetek za czas opóźnienia.
Wierzyciel, który wywiązał się ze swojego świadczenia, jednak nie otrzymał płatności od dłużnika, może ubiegać się o rekompensatę za koszty odzyskiwania należności (koszty windykacji), w wysokości stanowiącej równowartość kwoty 40 euro, 70 euro lub 100 euro, w zależności od wartości świadczenia pieniężnego.
Wierzyciel, ubiegając się o prawo do minimum 40 euro rekompensaty, nie musi kierować sprawy do sądu, ani też wykazywać, że poniósł jakiekolwiek koszty związane z windykacją. Wystarczającym jest w tym przypadku sam fakt nabycia uprawnienia do odsetek.
Jeżeli wierzyciel wygra toczącą się przed sądem sprawę w postępowaniu rozpoznawczym, może wystąpić z żądaniem zwrotu kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw i celowej obrony, a więc zwrotu kosztów procesu (art. 98 KPC).
W postępowaniu egzekucyjnym, zgodnie z treścią art. 770 KPC, dłużnik ma natomiast obowiązek zwrócić wierzycielowi koszty niezbędne do celowego przeprowadzenia egzekucji, niezależnie od tego, jak zakończyło się postępowanie.
Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji, w art. 8 ust. 5 przyznaje wierzycielowi uprawnienie do wyboru komornika na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyjątkiem spraw o egzekucję z nieruchomości oraz spraw, w których przepisy o egzekucji z nieruchomości stosuje się odpowiednio.
Na mocy art. 7601 KPC, wierzyciel, którego roszczenie stwierdzone jest tytułem wykonawczym lub tytułem egzekucyjnym, może wystąpić z żądaniem udzielenia informacji przez organ egzekucyjny, czy przeciwko dłużnikowi prowadzone jest przez ten organ egzekucyjny postępowanie egzekucyjne.
Przepisy regulujące postępowanie egzekucyjne uprawniają wierzyciela (art. 799 § 1 KPC) do wskazania sposobu egzekucji. Wniosek o wszczęcie egzekucji lub żądanie przeprowadzenia egzekucji z urzędu umożliwia prowadzenie egzekucji według wszystkich dopuszczalnych sposobów (wyjątkiem pozostaje egzekucja z nieruchomości). Jak wynika z treści art. 799 § 1 KPC, wierzyciel może w dodatku wskazać wybrany przez siebie sposób albo sposoby egzekucji.
Wiele zmian wprowadziła nowelizacja Kodeksu cywilnego, Kodeksu postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie 8 września 2016 r. Jedną z tych zmian jest nowa instytucja wyjawienia majątku dłużnika przed komornikiem.
Zastosowanie formularzy usuwa wiele wątpliwości obowiązanego co do obowiązkowego zakresu i treści wyjaśnień oraz wykazu majątku, stanowią więc narzędzie usprawniające postępowanie, co z oczywistych względów jest pożądane.
Procedura UPADŁOŚCI krok po kroku — CO cię czeka? | Linfi
Windykowanie należności to jedna z tych sytuacji, w której z pewnością nie chce znaleźć się żadna firma. Niestety, nawet mimo dochowania najwyższej staranności przy wyborze kontrahenta, nie wszystkie zdarzenia da się przewidzieć, czy też im zapobiec. Jeżeli występują Państwo w roli wierzyciela i nie wiedzą, jak skutecznie windykować zaległe faktury, zapraszamy do niezwłocznego kontaktu z naszą kancelarią prawną.
tags: #801 #kpc #dluznicy #i #windykacja