Tytuł wykonawczy: klucz do egzekucji i jego losy po zakończeniu postępowania
Tytuł wykonawczy jest dokumentem urzędowym, który stwierdza uprawnienie wierzyciela do prowadzenia przeciwko dłużnikowi egzekucji. Bez niego komornik nie może działać, a wierzyciel nie może rozpocząć przymusowego odzyskiwania należności. Zrozumienie jego roli i procedur związanych z jego wydawaniem i obsługą jest kluczowe dla obu stron postępowania.
Tytuł wykonawczy składa się z dwóch zasadniczych elementów: tytułu egzekucyjnego oraz klauzuli wykonalności. Tytuł egzekucyjny to dokument zawierający określenie dłużnika i wierzyciela oraz wskazujący na świadczenie, które może dochodzić wierzyciel. Tytuły egzekucyjne mogą być sądowe, wydane przez Sąd (np. wyroki, nakazy zapłaty, ugody sądowe, postanowienia), lub pozasądowe, wydane przez inne podmioty, którym prawo nadaje taką możliwość (np. banki). Klauzula wykonalności jest nadawana tytułowi egzekucyjnemu przez Sąd i zawiera stwierdzenie, że uprawnia do wszczęcia egzekucji. Co do zasady, klauzula wykonalności jest nadawana na wniosek wierzyciela.
Tytuł egzekucyjny po nadaniu mu klauzuli wykonalności staje się tytułem wykonawczym i stanowi podstawę do wszczęcia egzekucji. Tytuły wykonawcze, w zależności od źródła pochodzenia tytułu egzekucyjnego, dzielą się na sądowe (wydane przez sąd) i pozasądowe (wydane przez inny podmiot niż sąd).
Tytułowi egzekucyjnemu pochodzącemu od sądu klauzulę wykonalności nadaje sąd pierwszej instancji, w którym sprawa się toczy. Sąd drugiej instancji nadaje klauzulę, dopóki akta sprawy w sądzie tym się znajdują, z wyjątkiem Sądu Najwyższego. Wniosek o nadanie klauzuli wykonalności sąd rozpoznaje niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 3 dni od dnia jego złożenia. Klauzulę wykonalności nadaje sąd jednoosobowo na wniosek wierzyciela. Tytułowi wydanemu w postępowaniu, które zostało lub mogło być wszczęte z urzędu, sąd nadaje klauzulę wykonalności z urzędu. Nakazowi zapłaty wydanemu w elektronicznym postępowaniu upominawczym nadaje się klauzulę wykonalności z urzędu niezwłocznie po jego uprawomocnieniu się.
Tytuł wykonawczy jest nierozłącznym załącznikiem wniosku egzekucyjnego. Do wniosku egzekucyjnego wierzyciel powinien załączyć oryginalny tytuł wykonawczy. Kopia tytułu wykonawczego nie stanowi podstawy wszczęcia egzekucji.
Tytuł wykonawczy należy do wierzyciela, który jest jego właścicielem. To wierzycielowi przysługuje prawo złożenia wniosku egzekucyjnego wraz z tytułem wykonawczym. Po złożeniu wniosku do komornika sądowego, ten po zweryfikowaniu formalnym wniosku, wezwie wierzyciela o stosowną zaliczkę. Po wpływie zaliczki, komornik dokonuje stosownych zapytań celem ustalenia majątku dłużnika, a następnie wszczyna egzekucję dokonując zajęć.
Wniosek egzekucyjny to pismo, w którym wierzyciel żąda wszczęcia i przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego przez komornika sądowego. We wniosku można wskazać z jakich składników majątku dłużnika chce się, aby postępowanie egzekucyjne było prowadzone, np. ruchomości, nieruchomości, wynagrodzenie za pracę, emerytura lub renta, wierzytelności podatkowe, rachunki bankowe dłużnika, prawa majątkowe takie jak prawo do spadku czy podziału majątku, wierzytelności dłużnika przysługujące mu od osoby trzeciej. Wierzyciel nie musi we wniosku o wszczęcie egzekucji wskazywać majątku, do którego kieruje egzekucję. W takim przypadku komornik prowadzi egzekucję wszystkimi dopuszczalnymi sposobami, prócz egzekucji z nieruchomości. Jeżeli wierzyciel chce skierować egzekucję do nieruchomości, powinien złożyć stosowny wniosek o egzekucję z nieruchomości, w którym wskaże numer księgi wieczystej dłużnika.
Po zakończeniu postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny wydaje postanowienie, w którym zaznacza wynik egzekucji. Jeżeli egzekucja świadczenia okazała się skuteczna w całości, wówczas po ukończeniu postępowania egzekucyjnego należy na tytule wykonawczym zaznaczyć wynik egzekucji i tytuł wykonawczy zatrzymać w aktach sprawy. Adnotacja o egzekucji zaznaczana jest na tytule wykonawczym pod treścią klauzuli wykonalności lub w przypadku braku miejsca na tytule wykonawczym, na tzw. przedłużku - trwale złączonym z tytułem. Adnotacja zawiera informację o umorzeniu postępowania, przyczynach umorzenia, wysokości świadczenia przekazanego wierzycielowi oraz wysokości kosztów egzekucyjnych poniesionych przez dłużnika. Tytuł wykonawczy dla bezpieczeństwa obrotu zatrzymuje się w aktach sprawy jako wykorzystany.
Jeżeli świadczenie objęte przez tytuł wykonawczy nie zostało zaspokojone całkowicie, tytuł wykonawczy należy zwrócić wierzycielowi. Wierzyciel otrzymuje tytuł wykonawczy z adnotacją o egzekucji, tzn. o jej wyniku, poniesionych przez dłużnika i wierzyciela kosztach egzekucyjnych, kosztach zastępstwa procesowego wierzyciela oraz wysokości wyegzekwowanego świadczenia, z zaznaczeniem, na jaką należność zostało ono zaliczone (koszty postępowania, odsetki czy na należność główną). Koszty poniesione przez wierzyciela w toku egzekucji, zaznaczone w adnotacji komornika na tytule wykonawczym, uprawniają go przy ponownym wszczęciu egzekucji do ich wyegzekwowania.
Adnotacja dokonana przez komornika ma także skutek w postaci przerwania biegu przedawnienia roszczenia objętego tytułem wykonawczym.
W przypadku utraty tytułu wykonawczego, możliwe jest jego ponowne wydanie zamiast utraconego na podstawie art. 794 kodeksu postępowania cywilnego. Ponowne wydanie tytułu następuje na mocy postanowienia wydanego przez sąd po przeprowadzeniu rozprawy. Na nowym tytule widnieje wzmianka, że został wydany zamiast tytułu pierwotnego. Podczas postępowania sądowego sąd ogranicza badanie do stwierdzenia faktu utraty pierwotnego tytułu wykonawczego. W przypadku ustalenia przez sąd utraty tytułu wykonawczego, wydawane jest przez niego postanowienie, w którym uwzględniony jest wniosek wierzyciela. W postępowaniu o ponowne wydanie tytułu wykonawczego zamiast utraconego, sąd nie może w zasadzie badać, czy dłużnik zaspokoił część należności po powstaniu tytułu egzekucyjnego.
Jak odzyskać pieniądze z wyroku
Warto wiedzieć, że rozpoczęcie postępowania restrukturyzacyjnego oznacza zazwyczaj zakaz kontynuowania dotychczasowych oraz wszczynania nowych egzekucji komorniczych. Wierzyciel, nawet ten, który posiada już tytuł wykonawczy, powinien wziąć udział w procedurze restrukturyzacyjnej.
W przypadku, gdy dłużnik nie spłaca należności, wierzyciel ma prawo do dochodzenia zaspokojenia swoich roszczeń. Podstawą toczenia egzekucji komorniczej jest zawsze tytuł wykonawczy, czyli tytuł egzekucyjny zaopatrzony przez sąd w klauzulę wykonalności. Dopiero taki dokument uprawnia wierzyciela do złożenia skutecznego wniosku o przeprowadzenie egzekucji komorniczej.
Klauzulę wykonalności nadaje sąd w zdecydowanej większości przypadków na posiedzeniu niejawnym, bez obecności żadnej ze stron, nie informując dodatkowo o tym fakcie dłużnika. Wiele osób dowiaduje się o istnieniu tytułu wykonawczego dopiero na etapie egzekucji komorniczej.
Tytułami egzekucyjnymi są najczęściej nakazy zapłaty, w tym również wydawane przez e-sąd, oraz wyroki, w tym również wyroki zaoczne. Inne możliwe tytuły wykonawcze to ugody sądowe, postanowienia sądu, akty notarialne, orzeczenia sądów zagranicznych, czy europejskie tytuły wykonawcze.
Istnieje również możliwość wszczęcia egzekucji elektronicznie, kiedy wszystkie formalności związane z inicjowaniem i prowadzeniem egzekucji są załatwiane za pomocą specjalnego systemu elektronicznego.
Dłużnik w postępowaniu egzekucyjnym ma szereg praw, w tym prawo do informacji o wszczęciu postępowania, prawo do informacji o stanie sprawy, prawo do złożenia wniosku o spłatę zadłużenia w ratach, prawo do złożenia zażalenia na postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności oraz prawo do złożenia powództwa o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności (powództwo opozycyjne). Dłużnik ma również prawo do złożenia skargi na czynności komornika do sądu rejonowego, jeśli jego prawa zostały naruszone przez działania lub zaniechania komornika.
Kluczem do rozpoczęcia postępowania egzekucyjnego jest tytuł wykonawczy. Po jego uzyskaniu należy sporządzić wniosek egzekucyjny i skierować go do komornika sądowego. Wierzyciel musi pamiętać o konieczności uiszczenia zaliczki na poczet kosztów egzekucyjnych.
tags: #co #jak #komornik #odedle #tytul #wykonawczy