Czy komornik może podwójnie zająć pieniądze?
Zbieg egzekucji komorniczych to sytuacja, w której dłużnik posiada jednocześnie kilku komorników na pensji i rachunku bankowym. W przypadku zbiegu egzekucji dwóch lub więcej komorników sądowych, czyli zbiegu egzekucji sądowej, komornikiem właściwym będzie komornik sądowy właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dłużnika, który wszczął egzekucję z danego składnika majątku jako pierwszy.
Różni komornicy mogą niezależnie prowadzić postępowania egzekucyjne przeciwko temu samemu dłużnikowi tak długo, dopóki nie zajmą tego samego składnika majątku dłużnika, na przykład wynagrodzenia za pracę, środków na rachunku bankowym, emerytury lub ruchomości (np. samochód). Na przykład, jeśli jeden komornik zajął samochód dłużnika, a drugi wynagrodzenie za pracę - każdy z tych komorników prowadzi niezależną od siebie egzekucję i nie zachodzi potrzeba ustalenia komornika, który powinien dalej prowadzić sprawy przeciwko temu dłużnikowi.
A zatem rozstrzyganie, który komornik ma pierwszeństwo ma znaczenie tylko wtedy, kiedy zostanie zajęty ten sam składnik majątku dłużnika (np. wynagrodzenie za pracę) przez dwóch lub więcej komorników. W takiej sytuacji mamy do czynienia ze zbiegiem egzekucji komorniczych. Należy więc pamiętać, że zbieg egzekucji zachodzi nie do samej osoby dłużnika, lecz do jego składnika majątku.
Kiedy dochodzi do zbiegu egzekucji?
Zbieg egzekucji następuje w sytuacji, gdy do jednego wynagrodzenia rości sobie prawo kilka organów egzekucyjnych. Ze zbiegiem egzekucji mamy do czynienia, w sytuacji gdy kilka organów egzekucyjnych chce zająć jedno wynagrodzenie. Zbiegi egzekucji mogą być jednolite, czyli tego samego rodzaju - egzekucja sądowa z sądową lub egzekucja administracyjna z administracyjną; albo niejednolite - kiedy egzekucja sądowa jest prowadzona w tym samym czasie co egzekucja administracyjna.
Dlatego, jeżeli już jakiś komornik zajął podwładnemu wynagrodzenie za pracę, pracodawca musi powiadomić o tym kolejnego komornika. Wtedy komornicy między sobą powinni ustalić właściwy organ egzekucyjny, który połączy wszystkie zbiegi.
W przypadku zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej (innej niż prowadzona z tytułu alimentów, rent, innych świadczeń powtarzających się czy pieniężnych w walucie obcej), aby rozstrzygnąć, który organ jest właściwy dla dokonania zajęcia wynagrodzenia, należy się kierować przede wszystkim zasadą pierwszeństwa - czyli bierze się pod uwagę, który organ jako pierwszy dokonał zajęcia. Jeżeli nie można tego ustalić - który z organów dokonał zajęcia w kwocie wyższej. Ta kwestia uregulowana została w Kodeksie postępowania cywilnego.
Jednakże w sytuacji, gdy ma miejsce zbieg egzekucji administracyjnej i sądowej dotyczącej alimentów, rent, innych świadczeń powtarzających się czy pieniężnych w walucie obcej, to prowadzenie postępowania przejmie zawsze cywilny organ egzekucyjny, czyli komornik. Egzekucje z tej samej pensji, z których jedna ma charakter alimentacyjny, trafiają do komornika, a nie według zasady pierwszeństwa zajęcia.
W przypadku zbiegu egzekucji administracyjnych, kierować się należy zasadą pierwszeństwa - czyli właściwym do prowadzenia postępowania będzie organ, który jako pierwszy dokonał zajęcia.
Jak wygląda zajęcie wynagrodzenia i rachunku bankowego?
Zgodnie z art. 889 Kodeksu postępowania cywilnego - w celu dokonania egzekucji z wierzytelności z rachunku bankowego komornik przesyła do banku, w którym dłużnik posiada rachunek, zawiadomienie o zajęciu wierzytelności pieniężnej dłużnika pochodzącej z rachunku bankowego do wysokości należności będącej przedmiotem egzekucji wraz z kosztami egzekucyjnymi. Komornik wzywa bank, aby nie dokonywał wypłat z rachunku bez zgody komornika do wysokości zajętej wierzytelności albo zawiadomił komornika w terminie siedmiu dni o przeszkodzie do przekazania zajętej kwoty. Zawiadomienie jest skuteczne także w przypadku niewskazania rachunku bankowego.
Zgodnie z art. 54 Ustawy Prawo bankowe środki pieniężne znajdujące się na rachunkach oszczędnościowych, rachunkach oszczędnościowo-rozliczeniowych oraz na rachunkach terminowych lokat oszczędnościowych jednej osoby, niezależnie od liczby zawartych umów, są wolne od zajęcia na podstawie sądowego lub administracyjnego tytułu wykonawczego, w każdym miesiącu kalendarzowym, w którym obowiązuje zajęcie, do wysokości 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Tak - zgodnie z treścią art. 891(1) Kodeksu postępowania cywilnego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przeciwko dłużnikowi można zająć wierzytelność z rachunku wspólnego prowadzonego dla dłużnika i osób trzecich. Dalsze czynności egzekucyjne będą prowadzone do udziału przypadającego dłużnikowi w rachunku wspólnym stosownie do treści umowy rachunku bankowego, którą dłużnik jest obowiązany przedłożyć komornikowi w terminie tygodnia od daty zajęcia. W przypadku gdy dłużnik nie przedłoży umowy rachunku bankowego, bądź nie wynika z tej umowy wysokość udziałów - przyjmuje się, że udziały te są równe.
W przypadku rachunku wspólnego dla małżonków zajęciu podlega całość kwot znajdujących się na nim. Odpowiedź na pytanie, czy komornik może zająć wspólne konto, jest jak najbardziej twierdząca. Podstawą prawną dla tego rodzaju działań są przede wszystkim art. 8911 oraz art. 8912 ustawy z dnia 17 listopada 1964 roku - Kodeks postępowania cywilnego.
Dalsze czynności egzekucyjne będą prowadzone do udziału przypadającego dłużnikowi w rachunku wspólnym stosownie do treści umowy rachunku bankowego, którą dłużnik jest obowiązany przedłożyć komornikowi w terminie tygodnia od daty zajęcia. Przepisy o wyjawieniu majątku stosuje się odpowiednio. Jeżeli umowa nie określa udziału w rachunku wspólnym albo gdy dłużnik nie przedłoży umowy, domniemywa się, że udziały są równe. Po ustaleniu udziału dłużnika zwalnia się pozostałe udziały od egzekucji.
Na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przeciwko dłużnikowi pozostającemu w związku małżeńskim można prowadzić egzekucję z rachunku wspólnego dłużnika i jego małżonka. Powyższe regulacje stanowią właściwie kompendium wiedzy na temat tego, czy komornik może zająć konto wspólne. Od razu warto zaznaczyć to, iż ogólnie rzecz ujmując, zajęcie konta wspólnego przez komornika jest dopuszczalne, nie oznacza jednak braku możliwości ochrony swoich praw przez pozostałych współwłaścicieli.
Zgodnie z art. 87 § 4 Kodeksu Pracy, maksymalne potrącenie na pokrycie należności innych niż alimentacyjne może wynieść 50% i jednocześnie w art. 871 wskazuje, że minimalne wynagrodzenie, przy egzekucji takich należności jest wolne od zajęcia. Dodatkowo ustawodawca w art. 833 k.p.c. doprecyzował, jak wyglądają ograniczenia egzekucji z innych świadczeń pieniężnych co do których stosuje się przywołane powyżej przepisy kodeksu cywilnego. W art. 833 k.p.c. wskazane są również te świadczenia, które są całkowicie wolne od zajęcia.
Podsumowując, jeżeli dłużnik otrzymuje świadczenia pieniężne z kilku źródeł, ale które podlegają przepisom jednej ustawy, to zgodnie z art. 835 k.p.c. wysokość zajęcia komornik będzie ustalał po zsumowaniu tych dochodów. Natomiast jeśli dłużnik otrzymuje świadczenia pieniężne, które regulują równe ustawy to nie ma podstawy, aby te dochody sumować.
Komornik może zająć konto bankowe, ale nie zawsze wszystkie środki. Osoba prywatna ma prawo do kwoty wolnej, a przedsiębiorca i dłużnik alimentacyjny nie. Dlatego warto uważać, na jakie konto wpływa twoja pensja czy świadczenia. Nie próbuj uciekać od egzekucji przez przelewanie pieniędzy na cudze konto, bo to może tylko zaszkodzić. Jeśli masz taki problem, dobrze jest porozmawiać z prawnikiem i poznać swoje prawa. Podstawowe informacje znajdziesz w Kodeksie postępowania cywilnego [art. 889-893 (4)] i w prawie bankowym (art. 54 i 54a).
Co w przypadku zbiegu egzekucji?
W sytuacji, gdy jeden komornik wszczął egzekucję z wynagrodzenia, a do pracodawcy trafiają kolejne pisma od innych komorników, sytuacja dla dłużnika pozostaje całkowicie bez zmian. Pracodawca na próby zajęcia pensji przez kolejnych komorników nie reaguje bowiem wysyłaniem im jakichkolwiek pieniędzy z wynagrodzenia swojego pracownika. Na tym rola pracodawcy się kończy. To komornicy muszą między sobą ustalić i rozstrzygnąć jak będzie wyglądała dalsza egzekucja.
W przypadku zbiegu egzekucji (czyli zajęcia tych samych środków, rzeczy, wierzytelności, praw) zawsze jeden komornik otrzymuje całe potrącenie, które musi każdorazowo podzielić na wszystkie sprawy dłużnika.
W przypadku zaistnienia zbiegu egzekucji organ niewłaściwy musi przekazać swoje postępowanie egzekucyjne organowi właściwemu. W tym celu wydane zostaje postanowienie o uznaniu się niewłaściwym, a następnie po uprawomocnieniu ww. postanowienia przekazuje się akta sprawy.
Po przekazaniu akt komornik właściwy prowadzi w swojej kancelarii wszystkie postępowania egzekucyjne przeciwko dłużnikowi i dokonuje proporcjonalnego podziału uzyskanych środków pieniężnych pomiędzy wierzycieli.
Co może zrobić dłużnik w sytuacji zbiegu egzekucji?
Po pierwsze należy pamiętać, że podstawowym uprawnieniem dłużnika jest możliwość złożenia skargi do sądu rejonowego. Należy tutaj położyć nacisk na obowiązek prowadzenia przez komornika egzekucji w sposób jak najmniej uciążliwy. Mając na uwadze, że jednoczesne prowadzenie postępowania przez dwa organy egzekucyjne, ponad wszelką wątpliwość stanowi dla dłużnika dokuczliwość i w konsekwencji wymaga interwencji sądu.
Przy użyciu dobrej argumentacji sędzia może nakazać drugiemu komornikowi zwolnienie rachunku bądź przekazanie sprawy. Jeżeli jednak organ sądowy uzna, że obie egzekucje prowadzone są w sposób prawidłowy, najprostszym rozwiązaniem będzie likwidacja rachunku bankowego i złożenie wniosku do firmy o wypłatę wynagrodzenia w gotówce. W tej okoliczności znika całkowicie zagrożenie zajęcia naszych pieniędzy.
Problem pojawia się wtedy, gdy pracodawca w regulaminie pracy wymaga od zatrudnionego podania numeru rachunku bankowego. W tych okolicznościach można np. założyć nowy rachunek w innym banku i o tym fakcie bezzwłocznie poinformować komornika, który prowadzi egzekucję z wynagrodzenia za pracę, by to on jako pierwszy zajął konto. Wraz z podaniem takiej informacji należy złożyć wniosek o ograniczenie zajęcia rachunku bankowego o kwoty wpływające na to konto. Komornik, który co miesiąc otrzymuje z tytułu wynagrodzenia niemałą kwotę, zapewne zrozumie sytuację, w której znalazł się dłużnik i powinien przychylić się do powyższego wniosku.
Jednocześnie, gdy drugi z komorników poweźmie informację o nowym rachunku i również dokona jego zajęcia, to zgodnie z art. 7731 k.p.c.
Na koniec, gdy wszystkie wyżej wymienione rady zawiodą, sugerujemy kontakt z wierzycielem, celem opisania swojej sytuacji. W przypadku, gdy z wynagrodzenia egzekwowana jest znacznie większa kwota, to w interesie wierzyciela leży złożenie wniosku o przekazanie akt.
Najprostszym, acz powszechnie nieznanym sposobem uniknięcia kilku komorników na pensji i rachunku bankowym jest posiadanie konta bezpiecznego od komornika. Wbrew temu, co można usłyszeć, konto bezpieczne od komornika jest dostępne dla każdego dłużnika.
Jak zatrzymać KOMORNIKA? Sprawdź 4 SKUTECZNE kroki!
Dlatego wierzyciel będzie musiał wykazać pracodawcy winę, szkodę oraz udowodnić związek przyczynowo-skutkowy między tymi wydarzeniami, aby mógł otrzymać odszkodowanie. Jeżeli takie zawinienie zostanie wykazane, niezależnie czy będzie to wynikać z winy umyślnej, czy nieumyślnej, i powstanie szkoda u wierzyciela, a między tymi faktami będzie związek przyczynowo-skutkowy, pracodawca może być pociągnięty do odpowiedzialności materialnej.
Część prawników uważa, że przy zbiegu egzekucji sądowych do tych samych rzeczy, wierzytelności lub praw, komornik sądowy, który jest niewłaściwy, powinien przekazać do dalszego prowadzenia całą sprawę egzekucyjną, a nie tylko egzekucję z rzeczy, co do której nastąpił zbieg egzekucji. W praktyce nie zawsze tak jest. Komornicy niechętnie pozbywają się egzekucji, mimo że zmuszają ich do tego przepisy, ponieważ na egzekucji komornik zarabia. Krajowa Rada Komornicza potwierdziła jednak, że komornik musi przekazać egzekucję tylko w tej części, w której nastąpił zbieg.
Dlatego pracodawcy powinni dokładnie analizować treść zajęć sądowych doręczonych przez komorników. Część z nich na jednym zajęciu łączy kilka tytułów, wpisując to w nagłówku zajęcia. W tej sytuacji pracodawcy będzie się wydawać, że komornik zajął tylko wynagrodzenie, a z dokładnej analizy pisma może wynikać, że zajął też inne należności.
tags: #czy #komornik #moze #podwojnie #zabrac #pieniadze