Czy komornik może zająć zwrot podatku PIT? Wyjaśniamy wątpliwości
Wśród osób zagrożonych egzekucją komorniczą toczy się żywa dyskusja, jak uniknąć odebrania zwrotu podatku przez komornika. Brak majątku, który podlega egzekucji, nie oznacza, że komornik zupełnie zaniecha swoich czynności. W takiej sytuacji najczęściej zajęciu podlega zwrot podatku, a co gorsza, komornik może zająć nadpłatę z podatku kilkukrotnie.
Z punktu widzenia egzekucji komorniczej zwrot podatku PIT jest wierzytelnością pieniężną przysługującą podatnikowi wobec Skarbu Państwa. Egzekucja zwrotu podatku PIT odbywa się poprzez zajęcie wierzytelności u osoby trzeciej. Komornik kieruje do urzędu skarbowego zawiadomienie o zajęciu wierzytelności przysługującej podatnikowi z tytułu nadpłaty podatku. Zwrot podatku PIT nie korzysta z ochrony przewidzianej dla wynagrodzenia za pracę czy świadczeń emerytalno-rentowych.
Część podatników zakłada, że zwrot podatku wynikający z ulgi prorodzinnej jest chroniony przed egzekucją. Jednakże, jak stanowi artykuł 902 Kodeksu postępowania cywilnego, zajęcie wierzytelności z tytułu nadpłaty lub zwrotu podatku obejmuje wszelkie wierzytelności z tytułu nadpłaty lub zwrotu podatku istniejące w chwili zajęcia oraz powstałe po zajęciu. Nie ma znaczenia, że zwrot dotyczy ulgi prorodzinnej.
Komornik ma jednak prawo zająć tylko tę część zwrotu, która przekracza kwotę wolną od zajęcia, czyli taką, która nie podlega egzekucji. Kwota wolna od zajęcia zmienia się co roku i zależy od wysokości przeciętnego wynagrodzenia. Komornik ma prawo zająć cały zwrot podatku, jeśli całość nadpłaty zostanie przekazana na poczet zadłużenia. To, ile komornik może zabrać ze zwrotu podatku, jest zależne od kwoty zadłużenia.
W sytuacji zajęcia rachunku bankowego przez komornika podatnik staje przed wyzwaniem ochrony środków pochodzących z nadpłaty podatku PIT, gdyż w przeciwieństwie do wynagrodzenia za pracę, zwrot ten nie podlega kwotowej ochronie przed egzekucją i może zostać zajęty w całości bezpośrednio u źródła, czyli w urzędzie skarbowym.
Jeśli jednak organ egzekucyjny nie dokonał jeszcze zajęcia wierzytelności w samym urzędzie, a jedynie zablokował konto bankowe, jedynym skutecznym sposobem na fizyczne otrzymanie środków jest zmiana formy zwrotu na przekaz pocztowy (poprzez aktualizację danych w serwisie e-Urząd Skarbowy lub złożenie formularza ZAP-3), co pozwala na odebranie gotówki do rąk własnych, z pominięciem zajętego rachunku.
Informacja o tym, że zwrot podatku został przekazany komornikowi, będzie znajdowała się w e-Urzędzie Skarbowym. W usłudze znajduje się również informacja o sposobie dokonania zwrotu oraz kwocie naliczonej opłaty pocztowej.
Wspólne rozliczenie małżonków a zajęcie komornicze
Przed zajęciem komorniczym nie uchroni też podatników wspólne rozliczenie małżonków na jednym zeznaniu podatkowym. W sytuacji wspólnego rozliczenia cały zwrot może zostać przekazany komornikowi. Wynika to ze zmian przepisów wprowadzonych w 2022 r. Zgodnie z dodanym ustawą z dnia 8 czerwca 2022 r. przepisem art. 92 § 3b, istnienie solidarnej wierzytelności o zwrot nadpłaty podatku wynikającej z art. 92 § 3 Ordynacji podatkowej powoduje, że w przypadku zajęcia wierzytelności jednego z małżonków zajęciem zostanie objęta również wierzytelność wspólna małżonków.
Ustawodawca uznał, że istnienie solidarnej wierzytelności o zwrot nadpłaty podatku uzasadnia przyjęcie, że w przypadku zajęcia wierzytelności jednego z małżonków zajęciem objęta zostanie również wierzytelność wspólna małżonków. Z perspektywy organu egzekucyjnego zajęcie nadpłaty jest niejednokrotnie jedyną możliwością wyegzekwowania zaległości.
Co zrobić w przypadku zajęcia zwrotu podatku?
Wśród dłużników wątpliwości budzi kwestia, jak długo ważne jest zajęcie komornicze w Urzędzie Skarbowym. Od 1 września 2022 r. wystarczy tylko jedno wezwanie skierowane przez komornika do Urzędu Skarbowego, aby wierzyciel mógł prowadzić egzekucję długu praktycznie przez cały czas.
Oczywiście najlepszym sposobem na uniknięcie egzekucji jest regularna spłata zobowiązania. Niestety los nie zawsze układa się po naszej myśli. Bardzo ważne jest, by w momencie pogorszenia sytuacji finansowej reagować szybko. Warto spróbować negocjacji z wierzycielem, za sprawą których możliwe jest ustalenie spłaty zadłużenia na warunkach korzystniejszych dla dłużnika. Teoretycznie możliwe jest, by porozumieć się z komornikiem i nawet na etapie egzekucji zacząć regularnie spłacać zadłużenie.
Na pytanie, jak uniknąć odebrania zwrotu podatku przez komornika, niestety nie ma jednoznacznej odpowiedzi. Niestety nie ma co liczyć, że Urząd pójdzie w tej kwestii dłużnikowi na rękę, bo nie należy to do jego obowiązków. W tym celu najlepiej skontaktować się bezpośrednio z Urzędem Skarbowym. Alternatywnym sposobem jest zalogowanie się do e-Urzędu Skarbowego, w którym można samodzielnie kontrolować status zwrotu podatku.
W przypadku faktycznego zajęcia przez komornika zwrotu podatku, należy sprawdzić jego status w e-Urzędzie Skarbowym. W sytuacji, gdy zeznanie zostało wysłane drogą elektroniczną, zwrot powinien nastąpić w terminie do 45 dni. Termin na zwrot fiskus liczy od 15 lutego.
Nie każdy podatnik, który wykazał nadpłatę w zeznaniu PIT, może liczyć na zwrot pieniędzy z urzędu skarbowego. W niektórych przypadkach zwrot podatku może zostać pomniejszony lub całkowicie wstrzymany - na przykład, gdy podatnik ma zaległości wobec fiskusa, długi egzekwowane przez komornika lub zaległe zobowiązania wobec ZUS.
Dlatego warto na bieżąco monitorować swoje zobowiązania i stan konta, aby uniknąć nieprzyjemnych niespodzianek związanych z egzekucją komorniczą.
Czy komornik może wysłać PIT-8C?
Komornik jako jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej nie ma obowiązków płatnika w związku z wypłatą alimentów. Nie musi więc obliczać, pobierać i wpłacać do urzędu skarbowego zaliczki na podatek dochodowy od wypłaconych wierzytelności. Zgodnie z art. 42a ustawy o PIT ma natomiast obowiązek sporządzić informację na formularzu PIT-8C i wysłać ją osobie, której wypłacił świadczenia, a ona już sama powinna rozliczyć się z fiskusem w zeznaniu rocznym.
Ale komornik nie zawsze musi wystawiać PIT-8C. Na formularzu tym sporządza się informację m.in. o przychodach z tzw. innych źródeł. Zalicza się do nich również alimenty na rzecz dzieci, które nie ukończyły 25. roku życia. Tak wynika z art. 21 ust. 1 pkt 127 ustawy o PIT. W przypadku świadczenia należnego dziecku zwolnienie będzie zatem całkowite.
Sąd przyznał byłej żonie alimenty od byłego męża w kwocie 1200 zł miesięcznie. Nie ma znaczenia, czy wyrok sądowy mówił o świadczeniach, których miesięczna wysokość nie przekraczała 700 zł. Będą one wolne od podatku, choćby uprawniony dostał je wszystkie jednorazowo w skumulowanej kwocie albo w kilku częściach, z których każda przewyższa ustawowy limit. Zasady z art. 21 ust. 1 pkt 127 ustawy o PIT stosuje się bowiem także do zaległości z tytułu alimentów, wypłaconych np. przez komornika.
Inaczej jest z odsetkami naliczonymi i ściągniętymi przez komornika od zaległych alimentów. Organy podatkowe uważają, że odsetki za zwłokę w wykonaniu zobowiązania alimentacyjnego, które uprawniony do alimentów otrzymał od zobowiązanego do ich zapłaty, podlegają opodatkowaniu. Potwierdza to interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 31 grudnia 2013 r.
Warto przypomnieć, że opodatkowanie odsetek od zaległych alimentów skrytykował rzecznik praw obywatelskich. Jego zdaniem mają one jednak charakter rekompensaty za poniesioną stratę i dlatego powinny być wolne od podatku.
Z przepisów wynika, że jest jeszcze jedna okoliczność, gdy trzeba rozliczyć PIT od alimentów, nawet tych zapłaconych terminowo. Alimenty zasądzone na zabezpieczenie powództwa w czasie trwania rozprawy rozwodowej podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym, gdyż zostały przyznane na podstawie postanowienia, a nie wyroku sądu lub ugody sądowej. Potwierdza to interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 14 sierpnia 2012 r.
PRAWNIK ODPOWIADA. Czy komornik może zająć zwrot nadpłaty podatku z rozliczenia małżeńskiego? #prawo
Podsumowując:
- Komornik może zająć zwrot podatku PIT.
- Zwrot podatku nie jest chroniony kwotowo, jak wynagrodzenie za pracę.
- Wspólne rozliczenie małżonków nie chroni przed zajęciem całego zwrotu.
- Komornik ma obowiązek wystawić PIT-8C w przypadku wypłaty niektórych świadczeń, np. zaległych alimentów.
- Niektóre świadczenia alimentacyjne są zwolnione z podatku.
- Odsetki od zaległych alimentów zazwyczaj podlegają opodatkowaniu.
- Alimenty zasądzone na zabezpieczenie powództwa podlegają opodatkowaniu.
tags: #czy #komornik #ma #prawo #przyslac #pit