Komornik a alimenty w polskim prawie
Obowiązek alimentacyjny polega na dostarczaniu środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania. Oboje rodzice są zobowiązani do utrzymywania nieletniego potomstwa. Najczęstszym przypadkiem jest niepłacenie przez rodziców kwot przyznanych przez sąd dziecku. W przypadku powstania zaległości istnieje możliwość złożenia do komornika alimentacyjnego wniosku egzekucyjnego.
Często wiele osób zastanawia się, czy mając zasądzone od rodziców bądź małżonka winnego rozpadowi małżeństwa alimenty, podlegają one egzekucji komorniczej. Takie pytania nurtują także wierzycieli takich osób, którzy wiedzą, że często jedynym dochodem dłużnika są alimenty.
Alimenty to świadczenie o szczególnym charakterze - mają one na celu zabezpieczenie podstawowych potrzeb życiowych dziecka lub osoby uprawnionej. W polskim systemie prawnym alimenty nie podlegają egzekucji komorniczej, ponieważ nie stanowią majątku dłużnika, lecz są środkami przeznaczonymi na utrzymanie innej osoby.
Zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego oraz ustawami szczególnymi, istnieje katalog świadczeń, które są wyłączone spod egzekucji komorniczej. Komornik nie ma prawa ich zajmować, nawet jeśli dłużnik ma poważne zaległości wobec wierzycieli.
Art. 833 § 6 Kodeksu postępowania cywilnego stanowi, że „nie podlegają egzekucji świadczenia alimentacyjne”, co oznacza, że Kodeks jednoznacznie stwierdza o wyłączeniu spod egzekucji komorniczej alimentów. Komornik nie będzie mógł dokonać zajęcia alimentów.
Poza alimentami na mocy art. 833 § 6 Kodeksu postępowania cywilnego komornik nie może zająć także świadczeń pieniężnych wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów (zasady wypłacania tych świadczeń określa ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów); świadczeń rodzinnych, dodatków rodzinnych, pielęgnacyjnych, porodowych, dla sierot zupełnych, zasiłków dla opiekunów, świadczeń z pomocy społecznej, a także świadczeń integracyjnych.
Zwolnione z egzekucji są także świadczenia wychowawcze, które zostały wprowadzone na podstawie ustawy z dnia 11 lutego 2016r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci. Na podstawie ustawy, rodzinom wychowującym dzieci do 18 roku życia zostało przyznane świadczenie określone jako „świadczenie wychowawcze” (Program 500+, ). Ustawa ta stanowi, że matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka przysługuje po spełnieniu warunków określonych w ustawie świadczenie w wysokości 500 zł miesięcznie na dziecko w rodzinie do dnia ukończenia przez dziecko 18 roku życia. Komornik także nie może zająć pieniędzy przyznanych na mocy programu 500+.
Nie podlega także egzekucji świadczenie, o którym mowa w art. 10 ustawy z dnia 4 listopada o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem”. Stanowi on, że w przypadku urodzenia żywego dziecka, które posiada zaświadczenie od lekarza ubezpieczenia zdrowotnego o ciężkim i nieodwracalnym upośledzeniu albo nieuleczalnej chorobie, które zagraża życiu i które powstało w prenatalnym okresie rozwoju dziecka lub w czasie porodu przysługuje świadczenie w wysokości 4 000 zł.
Dodatki rodzinne i wychowawcze - świadczenia takie jak zasiłek rodzinny, dodatek wychowawczy oraz środki z programu „Rodzina 500+” również nie podlegają egzekucji komorniczej.
Egzekucja alimentów
Egzekucja alimentów rządzi się odrębnymi zasadami niż inne postępowania egzekucyjne. Wynika to z ich priorytetowego charakteru - alimenty mają pierwszeństwo przed innymi roszczeniami.
Tytułowi alimentacyjnemu zasądzającemu alimenty sąd nadaje klauzulę wykonalności z urzędu. W sprawach alimentacyjnych egzekucja może być wszczęta z urzędu na żądanie sądu pierwszej instancji, który rozpoznawał sprawę.
Komornik ma obowiązek z urzędu przeprowadzać dochodzenie w celu ustalenia zarobków i stanu majątkowego dłużnika oraz jego miejsca zamieszkania. Czynności w celu ustalenia miejsca zamieszkania i miejsca pracy dłużnika mogą przeprowadzić organy Policji na wniosek komornika, jeżeli środki zastosowane przez komornika okażą się bezskuteczne.
Komornik może zająć nawet do 60% wynagrodzenia netto - jeśli egzekucja dotyczy zaległych alimentów. Możliwa egzekucja innych składników majątku - jeśli wynagrodzenie nie wystarcza na pokrycie zadłużenia, komornik ma prawo prowadzić egzekucję z rachunku bankowego, świadczeń emerytalnych, a nawet z ruchomości (np. samochodu).
Warto pamiętać, że alimenty są długiem priorytetowym - oznacza to, że nie tylko podlegają szybszej i surowszej egzekucji, ale też mogą być ścigane w sposób bardziej dotkliwy.
Jeśli rodzic raz się spóźni z zapłatą świadczenia, drugi może wystąpić do komornika o wszczęcie postępowania egzekucyjnego. A to może oznaczać, że dłużnik nawet i przez kilkadziesiąt lat będzie musiał płacić za pośrednictwem komornika.
W dyskusjach na temat alimentów zazwyczaj na pierwszy plan wysuwają się osoba uprawniona oraz problem zabezpieczenia jej terminowych i pełnych świadczeń. Przemawia za tym zarówno cel alimentów, którym jest zapewnienie koniecznych kosztów utrzymania wierzycielom, jak i ciągle jeszcze niedoskonała ich ściągalność. Z tegorocznych danych Krajowego Rejestru Długów wynika bowiem, że zadłużenie osób uchylających się od obowiązku alimentacyjnego idzie w miliardy.
Film edukacyjny z zakresu odpowiedzialnośći dłużnika alimentacyjnego za długi alimentacyjne
Co zrobić, gdy komornik błędnie zajmie alimenty?
Choć alimenty jako świadczenie nie powinny podlegać egzekucji komorniczej, to w praktyce - szczególnie w przypadku wpływu środków na zwykły rachunek bankowy - może dojść do ich zajęcia. W polskim prawie komornik nie ma możliwości rozróżnienia, czy otrzymane środki są alimentami, czy też nie, jeśli przelew nie zawiera jasnego opisu lub wpływa na konto, na które trafiają również inne środki. Aby uniknąć sytuacji, w której alimenty zostaną niesłusznie zajęte, warto zadbać o kilka kwestii: przede wszystkim należy zadbać o właściwe oznaczenie przelewów oraz - jeżeli to możliwe - założyć osobny rachunek bankowy przeznaczony wyłącznie na wpływy z tytułu alimentów.
Jeśli już dojdzie do zajęcia alimentów, osoba uprawniona powinna działać szybko i zdecydowanie. Przede wszystkim należy złożyć do komornika wniosek o zwolnienie środków spod egzekucji, wskazując, że są to alimenty. Do pisma warto dołączyć dokumenty potwierdzające istnienie tytułu wykonawczego (np. wyrok sądu zasądzający alimenty). W przypadku bezskutecznego rozpatrzenia wniosku lub braku odpowiedzi, możliwe jest złożenie skargi na czynność komornika do sądu rejonowego, który nadzoruje daną kancelarię komorniczą. W skardze należy wykazać, że zajęcie było bezprawne, a środki nie należą do dłużnika, lecz do osoby trzeciej (np. dziecka).
Dodatkowo w przypadkach bardziej złożonych - np. gdy alimenty wpływały nieregularnie lub były przelewane przez pośredników - warto skorzystać z pomocy kancelarii prawnej lub doradcy prawnego specjalizującego się w prawie rodzinnym i egzekucyjnym.
Egzekucja alimentów podlega innym zasadom niż zwykłe postępowania komornicze, a jej celem jest ochrona interesów osoby uprawnionej, nie zaś obciążenie dłużnika ponad miarę.
tags: #czy #komornik #moze #przyjac #sprawe #jak