Egzekucja z diety radnego a zasiłek dla bezrobotnych: Co może zająć komornik?
Problemy ze spłatą różnych należności finansowych to dość powszechny problem. Czasami w takich sytuacjach konieczna jest droga sądowa, jeśli zawiodły inne instrumenty. Wtedy należność ściąga komornik. Jest to gwarant wykonalności wyroku sądowego. Warto jednak pamiętać, że zakres kompetencji komornika jest ściśle regulowany przez prawo. Działa on na zlecenie sądu i ma szereg obowiązków oraz ograniczeń. Oznacza to, że komornik nie może dowolnie wybierać, co zostanie zajęte na poczet spłaty długu.
Istnieje grupa świadczeń i dochodów, których komornik nie może zająć. Warto poznać te wyjątki, by zrozumieć, jakie pieniądze pozostają bezpieczne w przypadku postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego i ustaw szczególnych, komornik nie może zająć świadczeń o charakterze socjalnym, rodzinnych ani niektórych rent i zasiłków. Wolne od zajęcia są również alimenty otrzymywane przez osobę uprawnioną - niezależnie od formy, w jakiej są przekazywane. W praktyce oznacza to, że środki te nie mogą zostać przekierowane na spłatę innych zobowiązań, nawet jeśli wpłyną na rachunek bankowy dłużnika.
Komornik może zająć tylko część wynagrodzenia za pracę, a nie jego całość. Wysokość potrąceń reguluje art. 87 Kodeksu pracy. Zgodnie z przepisami, potrącenia mogą sięgać maksymalnie połowy wynagrodzenia netto, a w przypadku długów alimentacyjnych - do trzech piątych. Jednocześnie dłużnikowi musi pozostać do dyspozycji kwota 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę. Oznacza to, że osoba zatrudniona na umowę o pracę zawsze zachowuje część dochodu wolną od egzekucji.
Inaczej wygląda sytuacja przy umowach cywilnoprawnych - w takich przypadkach ochrona przysługuje tylko wtedy, gdy umowa zlecenia lub o dzieło stanowi jedyne źródło utrzymania i ma charakter powtarzalny. Dłużnik powinien regularnie monitorować swój rachunek bankowy, szczególnie jeśli otrzymuje świadczenia chronione. Warto poinformować komornika o źródle pochodzenia wpływów, np. dostarczając zaświadczenie z MOPS lub decyzję ZUS. Jeśli doszło do zajęcia środków chronionych, można złożyć skargę na czynność komornika do sądu rejonowego właściwego dla miejsca prowadzenia egzekucji.
Dieta radnego a przepisy prawa
Powołane przepisy nie zawierają żadnych postanowień dotyczących prowadzenia egzekucji z diety radnego. Ograniczeń w tym zakresie nie wprowadzają również przepisy rozporządzenia ministra spraw wewnętrznych i administracji z dnia 27 listopada 1998 r. w sprawie maksymalnej wysokości diety przysługującej radnemu województwa ani rozporządzeń Rady Ministrów z dnia 26 lipca 2000 r. w sprawie maksymalnej wysokości diet przysługujących radnemu powiatu i radnemu gminy. Należna radnemu dieta - na podstawie przepisów ustawy - nie jest wynagrodzeniem za pracę, a więc nie ma zastosowania przepis art. Nadto art. 833 § 2 K.p.c. nakazujący stosowanie odpowiednio przepisu § 1 tego artykułu o zakresie egzekucji z wynagrodzenia za pracę m.in. do uposażeń posłów i senatorów nie odnosi się do diet radnych.
Według § 4 rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju, radny sprawuje swą funkcję albo w miejscu swego zamieszkania, albo w niedalekiej odległości od niego. Dlatego też należna dieta nie może być uznana za rekompensatę zwiększonych kosztów wyżywienia. Stąd też mimo tożsamości nazwy diety radnych i diety przysługujące pracownikom, o których mówi powołane rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r., nie mogą być traktowane jednakowo w aspekcie ograniczenia egzekucji z mocy prawa na podstawie przepisu art. 833 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego i wyłączenia spod egzekucji na podstawie przepisu art. Dieta przysługująca pracownikowi, jako służąca na pokrycie wydatków w sprawach służbowych, jest wyłączona spod egzekucji na podstawie art. 833 § 1 K.p.c.
Przepisy tego aktu normatywnego zawierają również postanowienia ograniczające możliwości prowadzenia egzekucji z pewnych składników majątku dłużnika, np. Przepisy art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa, art. 21 ust. 4 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym i art. 25 ust. 6 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Powołane przepisy nie zawierają żadnych postanowień dotyczących prowadzenia egzekucji z diety radnego.
W przypadku niewypłacenia radnemu diety służy mu roszczenie o zapłatę w stosunku do właściwej jednostki samorządowej. Roszczenie radnego jest wierzytelnością, do której może być skierowana egzekucja. Podstawą prawną do jej prowadzenia są przepisy dotyczące egzekucji z innych wierzytelności i z innych praw majątkowych (art. 895-912 K.p.c.). Nie przewidują one możliwości ograniczenia egzekucji.
Przepisy dotyczące egzekucji mają charakter proceduralny i nie mogą być interpretowane rozszerzająco, co oznacza, że ograniczenie lub wyłączenie egzekucji może mieć miejsce w przypadkach wynikających wprost z przepisu.
Zasiłek dla bezrobotnych a zajęcie komornicze
Pobierasz zasiłek dla bezrobotnych, ale jesteś zadłużony? Zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego oraz Ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, zasiłek dla bezrobotnych jest uznawany za tzw. świadczenie socjalne. Zasiłek dla bezrobotnych to często jedyne środki, która ma do dyspozycji osoba bez pracy. Zgodnie z prawem zasiłek dla bezrobotnych pod tym względem jest traktowany tak samo, jak wynagrodzenie za pracę i podlega tym samym przepisom.
W Polsce obowiązuje tzw. minimalne wynagrodzenie egzekucyjne, które jest kwotą niepodlegającą zajęciu przez komornika. Może ono ulegać zmianie - warto to sprawdzać. Komornik nie może zająć wszystkiego i wyczyścić konta dłużnika do zera, pozbawiając go środków do życia. Ze względu na tzw. kwota wolna od zajęcia komorniczego to maksymalnie 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę. Przysługuje ona osobie zatrudnionej na etat, w pełnym wymiarze czasu pracy.
Zgodnie z obowiązującymi w Polsce przepisami, komornik nie może zająć świadczenia socjalnego, jeśli jego wysokość nie przekracza minimalnego wynagrodzenia egzekucyjnego. Oznacza to, że w praktyce zasiłek dla bezrobotnych nie może być zajęty, jeśli kwota tego zasiłku mieści się w określonych ramach ustalonych przez prawo.
Co do możliwości egzekucji wierzytelności przez komornika z zasiłku dla bezrobotnych przepis k.p.c. statuuje generalną zasadę, że zasiłek dla bezrobotnych podlega egzekucji. Art. 833 § 1 k.p.c. stanowi, że wynagrodzenie ze stosunku pracy podlega egzekucji w zakresie określonym w przepisach Kodeksu pracy. § 2 in fine tego art. przewiduje odpowiednie stosowanie § 1 także do wszystkich świadczeń powtarzających się, których celem jest zapewnienie utrzymania. Takie stanowisko zajął Sąd Najwyższy w uchwale składu 7 sędziów z dnia 30 kwietnia 1991 r. III CZP 10/91, OSP 1991r., nr 11 - 12 , poz. 272. „Wyłączając możliwość stosowania do zasiłków dla bezrobotnych ograniczeń egzekucyjnych przewidzianych w art. 831 § 1 pkt 2 kpc, należy przyjąć, że podlegają one egzekucji z ograniczeniami przewidzianymi dla wynagrodzeń pracowniczych. Są to bowiem niewątpliwie świadczenia powtarzające się, których celem jest zapewnienie utrzymania. Świadczenia takie zrównane są egzekucyjnie z wynagrodzeniami za pracę z mocy art. 833 § 2 in fine kpc, co oznacza odesłanie do egzekucji w zakresie określonym w przepisach kodeksu pracy na podstawie art. 833 § 1 kpc."
Pobierający zasiłki są zrównani z pracownikami w zakresie uprawnień z ubezpieczenia społecznego i wynikających z ciągłości pracy. Wynika stąd, że zasiłki zastępują bezrobotnym wynagrodzenie za pracę w okresie przejściowym między jednym zatrudnieniem a następnym i z wynagrodzeniem tym są blisko związane i że bezrobotni w czasie ich pobierania nie tracą istotnych uprawnień pracowniczych, co dodatkowo uzasadnia stwierdzenie, że nie są to świadczenia o ściśle socjalnym charakterze, chronione w ramach art. 831 § 1 pkt 2 kpc, lecz wynikające z ustawy zabezpieczenie środków utrzymania, którego podstawa, a często także wysokość, przemawia za równorzędnym z wynagrodzeniami pracowniczymi traktowaniem. Skoro do egzekucji z zasiłku dla bezrobotnych stosujemy przepisy Kodeksu pracy, to oczywiste jest ograniczenie wysokości egzekwowanej wierzytelności do wartości określonej w prawie pracy.
Zgodnie z art. 87 § 1 k.p. z wynagrodzenia za pracę - po odliczeniu składek na ubezpieczenie społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych - podlegają potrąceniu tylko następujące należności: sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych, sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne, zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi, kary pieniężne przewidziane w art. 108. Zgodnie z § 3 art. 87 k.p. potrącenia mogą być dokonane w następujących granicach: w razie egzekucji świadczeń alimentacyjnych - do wysokości 3/5 wynagrodzenia, w razie egzekucji innych należności lub potrącania zaliczek pieniężnych - do wysokości połowy wynagrodzenia (zasiłku). Potrącenia, o których mowa w § 1 pkt 2 i 3 nie mogą w sumie przekraczać połowy wynagrodzenia (zasiłku), a łącznie z potrąceniami, o których mowa w § 1 pkt 1 - 3/5 wynagrodzenia.
Konsekwentnie stosując odpowiednio do egzekucji z zasiłków dla bezrobotnych przepisy Kodeksu pracy, należy uznać jednak że w obecnej sytuacji egzekucja z zasiłku dla bezrobotnych nie może być wykonana. Zgodnie bowiem z art. 87¹ § 1 k.p. wolna od potrąceń jest kwota wynagrodzenia za pracę w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalonego na podstawie odrębnych przepisów, (...) po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych - przy potrącaniu sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne. Kwota minimalnego wynagrodzenia za rok 2007 r. zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z 12 września 2007r. wynosi 936 zł. Ponieważ obecnie wysokość zasiłku dla bezrobotnych jest na niższym poziomie, aniżeli wysokość minimalnego wynagrodzenia - zgodnie z obwieszczeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej wynosi on obecnie 532,90 zł, należy przyjąć że jest on wyłączony spod egzekucji w całości.
Jak działa KOMORNIK? Jak Rozłożyć DŁUG NA RATY u Komornika? Jak Dogadać się z Komornikiem?
Świadczenia rodzinne i inne dochody - co z nimi?
Odpowiadając na pytanie, czy komornik ma prawo zająć cały zasiłek rodzinny, należy przyjąć, iż organ egzekucyjny nie może egzekwować wierzytelności z zasiłku rodzinnego. Sprzeciwiałoby się to regulacji art. 833 § 6 k.p.c. zgodnie z którym nie podlegają egzekucji świadczenia alimentacyjne, świadczenia rodzinne, pielęgnacyjne, porodowe i dla sierot zupełnych. Zgodnie z art. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych należą do nich : zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego, świadczenia opiekuńcze - zasiłek pielęgnacyjny i świadczenie pielęgnacyjne, zapomoga wypłacana przez gminy na podstawie art. 22a oraz jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia dziecka. Egzekucja z tych świadczeń z uwagi na expresis verbis wyrażony zakaz ustawowy nie może być prowadzona.
Należy przyjąć, że komornik ma prawo zająć nadpłatę podatku dochodowego od osób fizycznych. Zasadą jest bowiem prowadzenie egzekucji z całego majątku dłużnika (art. 803 kpc) i wyłączenie z niej określonego składnika mienia stanowi wyjątek w stosunku do reguły ogólnej, wymagający wyraźnego określenia w ustawie. W braku więc takiego wyłączenia należy przyjąć dopuszczalność egzekucji z omawianych składników majątku.
Komornik nie może zająć wszystkiego i wyczyścić konta dłużnika do zera, pozbawiając go środków do życia. Ze względu na tzw. kwota wolna od zajęcia komorniczego to maksymalnie 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę. Przysługuje ona osobie zatrudnionej na etat, w pełnym wymiarze czasu pracy. Również świadczenie emerytalne zostało objęte ochroną. Kwota, która nie może zostać zajęta wynosi 75% najniższej emerytury.
Gmina lub powiat organizując roboty publiczne w pierwszej kolejności będą musiały zatrudnić dłużników alimentacyjnych - zakłada rządowy projekt ustawy. Projekt nowelizacji niektórych ustaw w celu poprawy skuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych przewiduje też, że przy podziale pieniędzy Funduszu Pracy na aktywizację bezrobotnych, którą realizują powiatowe i wojewódzkie urzędy pracy, premiowane będą działania nakierowane na bezrobotnych będących dłużnikami alimentacyjnymi.
Projekt przewiduje również grzywny dla pracodawców zatrudniających dłużników alimentacyjnych „na czarno". Rozwiązanie to ma wejść w życie wraz z uruchomieniem Krajowego Rejestru Zadłużonych. Ponadto komornicy mają mieć możliwość prowadzenie egzekucji z otrzymywanych przez dłużników alimentacyjnych diet z tytułu podróży służbowych - do 50 proc.
W przypadku faktycznego zajęcia przez komornika środków opisanych w pytaniu nr 1 i 2 należy odwołać się od takiego postanowienia komornika i złożyć skargę na czynności komornika do sądu rejonowego, w którego rewirze działa dany komornik.
tags: #czy #komornik #moze #zajac #diete #bezrobotnego