Ustalenie adresu dłużnika – kompleksowy przewodnik

W obliczu rosnącej liczby spraw, w których wierzyciele mają trudności z ustaleniem aktualnego miejsca zamieszkania dłużnika, kluczowe staje się poznanie dostępnych metod i procedur. Sytuacje, w których wierzyciel nie posiada dokładnego lub prawdziwego adresu dłużnika wcale nie są rzadkością. Adres zamieszkania osoby fizycznej lub adres firmy może przecież ulec zmianie w każdej chwili, a większość dłużników nie jest aż tak rzetelna, aby informować o zmianach swojego wierzyciela. W efekcie wysyłane wezwania do zapłaty wracają do nadawcy z adnotacją „adresat nieznany” lub „adresat się wyprowadził”. Czy pozyskanie danych dłużnika jest możliwe i jak możemy to zrobić? Dowiedz się jak działa wniosek o ustalenie danych dłużnika i jak można go złożyć.

Znaczenie adresu dłużnika w postępowaniu sądowym

Wskazanie aktualnego adresu zamieszkania pozwanego ma bardzo doniosłe znaczenie na gruncie postępowania cywilnego - bowiem sąd na ten właśnie adres spróbuje doręczyć mu korespondencję. Przepisy Kodeksu postępowania cywilnego wymagają, aby pozew, inne pismo procesowe lub orzeczenie wywołujące potrzebę podjęcia obrony praw (np. nakaz zapłaty) zostało doręczone pozwanemu. Co do zasady nie obowiązuje tu tzw. fikcja doręczenia (poza doręczeniami dla przedsiębiorców). Jeżeli pozwany będący osobą fizyczną, pomimo powtórzenia zawiadomienia zgodnie z art. 139 § 1 zdanie drugie, nie odebrał wysłanego pod wskazany adres pozwu, innego pisma procesowego lub orzeczenia wywołującego potrzebę podjęcia obrony jego praw, a w sprawie nie doręczono mu wcześniej żadnego pisma w sposób przewidziany w artykułach poprzedzających ani nie ma zastosowania art. 139 § 2 KPC, pisma dotyczące postępowania się nie doręcza.

Stosownie do treści art. 126 § 2 pkt 1 KPC pierwsze pismo procesowe w sprawie powinno zawierać oznaczenia miejsca zamieszkania lub siedziby i adresy stron, a w przypadku gdy strona jest przedsiębiorcą wpisanym do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej - adres do korespondencji wpisany do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Wskazanie w pierwszym piśmie procesowym, a w szczególności w pozwie miejsca zamieszkania stron umożliwia komunikację sądu ze stronami, tj. umożliwia doręczenie pozwanemu naszego pozwu, kolejnych pism procesowych oraz wyroku, tak aby mógł on skorzystać ze swojego prawa do obrony i do przedstawienia swojej wersji wydarzeń i argumentów na jej poparcie. Niestety bardzo często jednak stanowi to nie lada problem szczególnie, że dłużnicy potrafią nagle zapadać się pod ziemię. Co istotne, może on występować coraz częściej z uwagi na naszą obecność w Unii Europejskiej, a tym samym wzmożoną migrację ludności.

Jeżeli jednak pozwu nie udało się doręczyć - sąd zawiadomi powoda o nieskutecznym doręczeniu z zobowiązaniem do doręczenia pisma za pośrednictwem komornika. Zawiadamiając o bezskutecznym doręczeniu, przesyła się powodowi pozew lub inne pismo podlegające doręczeniu pozwanemu. Na doręczenie pisma przez komornika i wykazanie tego przed sądem są tylko dwa miesiące.

Schemat procedury doręczenia pisma przez komornika

Ustalenie adresu dłużnika - przedsiębiorcy

Jak ustalić adres zamieszkania dłużnika - przedsiębiorcy? Jeśli dłużnik jest przedsiębiorcą w ustaleniu jego podstawowych danych pomoże Ci Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej (CEiDG) lub Krajowy Rejestr Sądowy (KRS).

W CEiDG znajdziesz informacje o dłużniku prowadzącym jednoosobową działalność gospodarczą oraz adres, pod którym jest ona prowadzona. Nie odnajdziesz tam jednak adresu zamieszkania dłużnika o ile działalność gospodarcza nie została zarejestrowana w miescu jego zamieszkania. W CEiDG możesz wyszukać również podmioty, które zostały wykreślone z rejestru. Jeśli dłużnik przestał prowadzić swoją działalność, stosowny wpis w CEiDG Cię o tym poinformuje.

W KRS znajdziesz natomiast dane dłużnika będącego:

Osobą prawną - spółka z.o.o, spółka akcyjna;
Ułomną osobą prawną - spółka jawna, spółka partnerska, spółka komandytowa i komandytowo-akcyjna;
Innym podmiotem - np. Fundacje, zakłady opieki zdrowotnej, stowarzyszenia itp.

Podczas wyszukiwania pamiętaj o wyborze z listy odpowiedniego rejestru. Zarówno KRS jak i CEiDG to rejestry jawne. Oznacza to, że dane w nich zawarte są dostępne do publicznej wiadomości. Jedyne co musisz zrobić, aby mieć do nich dostęp to skorzystanie z internetowej wyszukiwarki.

W myśl art. 133 § 2(1) KPC pisma procesowe lub orzeczenia dla przedsiębiorcy wpisanego do CEIDG doręcza się na adres do doręczeń udostępniony w tej ewidencji, chyba że przedsiębiorca wskazał inny adres do doręczeń. Z kolei jak wynika z art. 133 § 23 KPC, pisma procesowe lub orzeczenia dla osób reprezentujących podmiot wpisany do Krajowego Rejestru Sądowego, likwidatorów, prokurentów, członków organów lub osób uprawnionych do powołania zarządu doręcza się na adres do doręczeń wskazany w art. 19a ust 5-5b i 5d ustawy o KRS.

Sprawdź dane firmy w sądzie rejestrowym. Jeśli pobrałeś już wydruk z KRS i widzisz, że sąd rejestrowy widniejący na pobranym wydruku znajduje się niedaleko Twojego miejsca pobytu, możesz rozważyć wybranie się do sądu. W sądzie będziesz mógł osobiście przejrzeć akta danego podmiotu. Na takie działanie zezwala art. 10 Ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym [Dz.U. 1997 nr 121 poz. 769], który stanowi, że każdy ma prawo przeglądania akt rejestrowych podmiotów wpisanych do Rejestru, chyba że ustawa stanowi inaczej. W aktach rejestrowych można znaleźć wiele informacji przydatnych pod kątem ewentualnego sporu sądowego, m.in adres zamieszkania członka zarządu danej firmy, którego nie znajdziesz w KRS.

Ustalenie adresu dłużnika - osoby fizycznej

Problematyczne może okazać się uzyskanie adresu, gdy naszym dłużnikiem jest osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej i niebędąca wspólnikiem w spółce handlowej. Jak ustalić adres zamieszkania dłużnika - osoby fizycznej? Sytuacja przedstawia się zupełnie inaczej, jeśli Twój dłużnik nie prowadzi działalności gospodarczej.

Zgodnie z art. 46 ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności [Dz.U. 2010 nr 217 poz. 1427] z odpowiednim wnioskiem powinieneś zwrócić się do Centrum Personalizacji Dokumentów Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji lub do urzędu gminy. Centrum Personalizacji Dokumentów MSWiA jest właściwe jeśli chodzi o dane z rejestru PESEL. Do gminy możesz się zwrócić jeśli chcesz uzyskać dane z rejestru mieszkańców. Złożenie wniosku w urzędzie gminy ma sens tylko jeśli masz pewność, że Twój dłużnik jest jej mieszkańcem.

Formularz wniosku o udostępnienie danych z rejestru mieszkańców lub PESEL

Po wejściu w życie nowelizacji ustawy o ewidencji ludności, co nastąpiło od dnia 1 lipca 2019 roku, Centrum Personalizacji Dokumentów MSWiA nie rozpoznaje wniosków o udostępnienie danych z rejestru PESEL, co skutkuje tym, iż zainteresowani mogą składać te wnioski bezpośrednio do urzędu wybranej gminy. Wprowadzenie przedmiotowej modyfikacji do wspomnianej ustawy daje możliwość uzyskania danych z jednego z dwóch rejestrów, tj. mieszkańców lub PESEL. Wniosek podlega opłacie w wysokości 31 zł i wnioskujący musi wykazać interes prawny, dla którego dane z rejestru mają zostać udostępnione. Pojecie „interesu prawnego” nie zostało zdefiniowane w ustawie o ewidencji ludności dlatego koniecznym staje się odwołanie do poglądów doktryny i orzecznictwa, które stanowią, iż musi on mieć charakter „realny”, tzn. nadawać się do obiektywnego sprawdzenia. Wobec tego do wniosku o udostępnienie danych z wybranego rejestru powinien zostać załączony dokument, który w sposób niebudzący wątpliwości potwierdzałby potrzebę ich uzyskania, np. faktura VAT lub umowa.

Zgodnie z art. 50 ust. 1 pkt ustawy o ewidencji ludności, dane z rejestru PESEL może nam udostępnić organ dowolnej gminy - nie musimy zatem kierować wniosku do urzędu właściwego dla dłużnika (pozwanego). Możemy w tym zakresie kierować się wyłącznie naszą wygodą i złożyć wniosek do urzędu najbliższej naszego miejsca zamieszkania (lub dowolnego innego). Warto jednak mieć na uwadze, że wniosek w tej samej sprawie może zostać złożony wyłącznie do jednego organu dowolnej gminy (art. 47 ust. 1a ww.

Wniosek EL/WUDJ/1 podlega opłacie, która obecnie wynosi 31 zł za dane dotyczące jednej osoby (w ustawie nazywane „danymi jednostkowymi”).

Wniosek o ustalenie danych dłużnika - krok po kroku

Jak wygląda wniosek o ustalenie danych dłużnika? Wniosek o ustalenie danych dłużnika musisz złożyć na odpowiednim formularzu urzędowym. Dokument ten musi zawierać Twoje dane oraz dane Twojego pełnomocnika, jeśli zdecydujesz się na jego ustanowienie. Musisz również podać dane osoby której wniosek dotyczy. Wpiszesz oczywiście jedynie te dane dłużnika, które są Ci znane.

W wniosku powinieneś oznaczyć zakres żądanych danych. Możesz wnioskować o:

Udostępnienie adresu zameldowania na pobyt stały;
Podanie serii i numeru aktualnego dowodu osobistego dłużnika;
Podanie adresu zameldowania na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące.

W przypadku pozytywnego rozpatrzenia wniosku uzyskasz adres zameldowania wierzyciela, który może pokrywać się z adresem zamieszkania. Jeśli nawet w praktyce okaże się, że tak nie jest, będziesz miał silny argument w sądzie, że dołożyłeś wszelkich starań, aby prawidłowo ustalić dane dłużnika.

Jak uzasadnić wniosek o ustalenie danych dłużnika? Aby wniosek był skuteczny, musisz krótko uzasadnić swoją potrzebę uzyskania danych. Nieuregulowanie przez Twojego dłużnika płatności wynikającej z faktury VAT lub umowy ewidentnie taką potrzebę uzasadnia. Warto również dopisać, że dotychczas wysyłana korespondencja wracała do Ciebie z adnotacją, że adres jest błędny lub dłużnik tam nie mieszka. Nie możesz przez to skutecznie złożyć pozwu, co uniemożliwia realizację Twoich praw. Do wniosku musisz również załączyć dowód opłaty za udostępnienie danych oraz wszelkie inne dokumenty, które świadczą o konieczności uzyskania informacji o danej osobie. Mogą to być np. faktury VAT lub umowy. Opłata za złożenie takiego wniosku na chwilę obecną wynosi 31 zł.

Podsumowując - jeśli nie dysponujesz danymi swojego dłużnika (osoby fizycznej), powinieneś:

Pobrać urzędowy formularz zwierający wniosek o ustalenie danych dłużnika;
Odpowiednio uzupełnić wniosek. Zwróć szczególną uwagę na uzasadnienie i udokumentowanie swojej potrzeby uzyskania danych oraz prawidłowe oznaczenie zakresu żądanych danych;
Dokonać opłaty za złożenie wniosku w wysokości 31 zł;
Dołączyć dokument stwierdzający udzielenie pełnomocnictwa wraz z dowodem uiszczenia opłaty skarbowej za jego złożenie, jeśli korzystasz z pomocy pełnomocnika;
Załączyć wszystkie niezbędne dokumenty, tj. fakturę VAT lub umowę potwierdzającą istnienie długu, a także wysyłane wezwania do zapłaty.

Użytkownicy Vindicat.pl otrzymują pismo gotowe do złożenia w Centrum Personalizacji Dokumentów MSWiA, pod którym muszą jedynie złożyć własnoręczny podpis.

PRAWNIK ODPOWIADA. Adres pozwanego. Jakie są wymogi formalne? #pozew #prawo #adres #poradyprawne

Doręczenie przez komornika i ustalanie adresu

Jesień 2019 roku upłynęła nam pod znakiem zmian w zasadach windykacji wierzytelności. Związane są one z gruntowną i - w pewnym sensie - rewolucyjną nowelizacją procesu sądowego. Mowa tu oczywiście o nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego, która weszła w życie w listopadzie 2019 r. Jedną ze zmian jest to, że za doręczenie pierwszego pisma w sprawie - zazwyczaj pozwu - zasadniczo będzie odpowiadał powód-wierzyciel, który może w tym celu posłużyć się wsparciem komornika sądowego.

Na wniosek powoda, komornik sądowy: osobiście doręcza pozwanemu pisma za potwierdzeniem odbioru i oznaczeniem daty albo osobiście stwierdza, że adresat pod danym adresem nie zamieszkuje. Wniosek o doręczenie przez komornika podlega stałej opłacie w wysokości 60 zł. Jeżeli komornik nie zastanie adresata, ustala czy adresat zamieszkuje pod wskazanym adresem. W tym celu może żądać niezbędnych informacji od innych instytucji i osób nieuczestniczących w postępowaniu.

Powód może zlecić komornikowi sądowemu podjęcie dalszych czynności zmierzających do ustalenia aktualnego adresu zamieszkania pozwanego. W tym celu komornik sądowy może żądać niezbędnych informacji do organów podatkowych, organów rentowych, banków oraz spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych. Wniosek taki podlega stałej opłacie w wysokości 40 zł. Komornik powinien dokonać tego doręczenia w terminie 14 dni od dnia otrzymania zlecenia.

Procedura doręczenia komorniczego wprowadzona 7 listopada 2019 roku zawiera w sobie dwa postępowania. Pierwszym z nich jest postępowanie dotyczące doręczenia korespondencji, drugie natomiast zależne od wyniku tego pierwszego, prowadzone jest w przedmiocie ustalenia aktualnego miejsca zamieszkania adresata (pozwanego). W wypadku ustalenia aktualnego miejsca zamieszkania pozwanego wystąpić muszą określone przesłanki. Najpierw wszczęte musi zostać postępowanie w przedmiocie doręczenia korespondencji pozwanemu na adres wskazany w pozwie, na podstawie zobowiązania sądu w trybie art. 139 § 1 KPC. Próba doręczenia korespondencji dokonana przez komornika musi być bezskuteczna z jednoczesnym ustaleniem przez komornika, że adresat pod danym adresem nie zamieszkuje bądź komornik nie zdołał ustalić czy adresat pod tym adresem zamieszkuje. Taki wynik czynności uprawnia powoda do złożenia wniosku o podjęcie czynności mających na celu ustalenie aktualnego miejsca zamieszkania pozwanego.

Zgodnie z art. 3b ustawy z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych (Dz. U. z 2018 r., poz. 771, z późn. zm., powoływana dalej jako u.k.s.) w przypadku zwrotu przez komornika pisma, z uwagi na to, że próba doręczenia pisma okazała się bezskuteczna, a zgodnie z ustaleniami komornika adresat nie zamieszkuje pod wskazanym adresem lub w przypadku, gdy komornikowi mimo podjęcia wymaganych czynności nie udało się ustalić, czy adresat zamieszkuje pod wskazanym adresem, podmiot zlecający może wystąpić do tego komornika z wnioskiem o podjęcie czynności zmierzających do ustalenia aktualnego adresu zamieszkania adresata. W tym celu komornik może żądać niezbędnych informacji od podmiotów wymienionych w art. 761 § 1¹ pkt 3-6 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 Nr 43, poz. 296, z późn. zm. powoływana dalej jako k.p.c.), tj: organów podatkowych, organów rentowych, banków oraz spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych.

Opłata stała od wniosku o podjęcie czynności zmierzających do ustalenia aktualnego adresu zamieszkania adresata, wynosi 40,00 zł (art. 41 ust. 2 u.k.k.).

Tabela opłat komorniczych za ustalenie adresu

Co jeśli ustalenie adresu jest niemożliwe?

Co jeśli mimo wszystkich podjętych starań nie uda nam się ustalić wymaganego i aktualnego adresu pozwanego? W omawianym przypadku wniesienia pozwu, sąd w pierwszej kolejności wyśle pismo drogą pocztową. Wówczas jeśli pozwany, mimo podwójnej awizacji nie odbierze korespondencji, sąd nie uzna jej za doręczoną, gdyż zgodnie z art. 139(1) KPC, sąd prześle powodowi odpis pisma i zobowiąże go do doręczenia pisma pozwanemu za pośrednictwem komornika w terminie 2 miesięcy. W przypadku ustalenia przez komornika, że adresat nie zamieszkuje pod podanym adresem, lub niemożliwości potwierdzenia jego zamieszkania, komornik zwróci pismo powodowi, z zawartą informacją, że nie może go doręczyć, bo adresat nie zamieszkuje pod wskazanym adresem. W takich okolicznościach wnioskodawca może złożyć do komornika wniosek o podjęcie czynności, o których mowa, w art. 3 ust. 4 pkt 1 ustawy o komornikach sądowych - to jest zlecenie czynności mających na celu ustalenie miejsca aktualnego zamieszkania uczestnika. W skrajnych przypadkach może się okazać, że i to nie przyniesie jednak pożądanego skutku. Wówczas ostatnią deską ratunku będzie wystąpienie do sądu z wnioskiem o ustanowienia kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu.

Kiedy sąd ustanawia kuratora? Ostateczność stanowi sięgnięcie do regulacji art. 143 k.p.c , czyli instytucji kuratora. Sąd ustanowi go, jeśli adres zamieszkania pozwanego nie zostanie przez Ciebie ustalony, a podjęte próby dostarczenia pozwu zakończą się niepowodzeniem. Najpierw jednak Sąd sprawdzi czy ustalenie miejsca pobytu pozwanego było obiektywnie niemożliwe. Jeśli Sąd stwierdzi, że jako powód dołożyłeś należytej staranności, a mimo to miejsca zamieszkania pozwanego można ustalić, ustanowi kuratora. Kurator będzie reprezentował podczas procesu Twojego dłużnika. Ustanowienie kuratora wiąże się z koniecznością poniesienia dodatkowych kosztów. Jest to o tyle niekorzystne, że przecież i tak jesteś już narażony jest na starty, ponieważ nie otrzymałeś od dłużnika zapłaty za sprzedany towar lub wykonaną usługę.

tags: #czy #komornik #musi #ustalic #adres #dluznika